Кіріспе

1944 жылғы оперетта
1944 жылғы оперетта

«Норвегия әні» – Роберт Райт пен Джордж Форресттің 1944 жылы жазған, Эдвард Григтің музыкасы мен Милтон Лазарус пен Гомер Курранның кітабы негізінде құрастырылған оперетта. 1970 жылы кітап пен музыкаға маңызды өзгерістер енгізілген еркін киноадаптациясы шығарылды.

Сахналық өндіріс

Норвегияның әні алғаш рет 1944 жылы Эдвин Лестердің Лос-Анджелес азаматтық жеңіл операсы арқылы Лос-Анджелесте жасалды және көрсетілді, актер құрамы кейін Бродвейдегідей шамамен бірдей болды. Ол Сан-Францискода да қойылды. Шоу 1944 жылғы 21 тамызда Нью-Йорктегі Император театрында ашылып, 860 қойылымға дейін сахналанды. Чарльз К. Фримен режиссерлік жасады, ал Джордж Баланчин хореографияға жауапкер болды. Декорациялар, костюмдер және жарық дизайнын Лемюэль Айерс жасады, ал Лоуренс Брукс Эдвард Григ рөлін сомдады. Бродвейдегі түпкілікті актер құрамында ойдан шығарылған опера әншісі Луиза Джованни рөлінде Айра Петина және Эльнар рөлінде Кент Эдвардс болды. Шоуда Монте-Карло балетінің орыс балеті балет пен норвегиялық халық билерін орындады. Шоу барысында Баланчинмен үйленген биші Мария Талльчиф осы қойылымның басты бишілерінің бірі болды. Балет бишісі Джеймс Старбак Бродвей қойылымында Фредди мен Тито рөлдерін сомдады. Шоу Лондондағы Палас театрында 526 рет көрсетілді, бұл Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Атлантиканы кесіп өткен алғашқы Бродвей шоуы болды.

Тақырыбы

Шоу 1860 жылдан бастап Норвегияның Трольдхауген және Берген қалаларында, сондай-ақ Копенгаген мен Римде өтеді. Ол үш балалық шақтағы дос – Эдвард Григ (Нью-Йоркте Лоренс Брукс сомдады), Нина Хагеруп (Хелена Блис) және Рикард Нордраак (Роберт Шафер) өмірінің көркемделіп суреттелген тарихын баяндайды. Пьеса Эдвард Григтің бастапқы күресін және оның нағыз норвегиялық ұлттық музыканы дамытуға жасаған тырашаларын көрсетеді. Григ ұлы композитор болу армандайды, ал осы арманды оның досы Нордраак пен Григтің жақыны Нина да бөліседі. Григтің Италияға келуіне әйгілі примадонна Луиза Джованни себепкер болады, бірақ ол барлық сәнділік пен қызығушылық арасында шығармашылықпен айналыса алмайтынын түсінеді. Сондықтан ол өзінің музыкасын жазу үшін Норвегияға және сүйікті Нинаға оралады. Норвегияның ұлттық әнұранының – «Ja, vi elsker dette landet» әуенінің авторы – Рикард Нордраак. Шындығында, Нордраак ұлттық әнұранның композиторы болғанымен, шоуда ол ақын ретінде бейнеленген, себебі «екі композиторды шатастыру мүмкін» деген пікір болған.

Музыка

Әндерге "Prelude & Legend" (Григтің А-минордағы фортепиано концертіне негізделген), "Freddy and His Fiddle" (Норвегиялық би No.2 негізінде), "Now" (Скрипка сонатасы No. 2 және Лирикалық шығармалардан вальс), "Strange Music" (Трольдхаугендегі үйлену күніне негізделген), "Жазғы жамылғы түн" (Бес өлеңнен "Жазғы түні", Op.26 және Лирикалық шығармалардан E-дегі шerzo) және "Мен сені жақсы көремін" ("Ich Liebe Dich", жүрек мелодияларынан, Op.5) кіреді. Бродвейдегі түпнұсқа актерлік құрамның жазбасы Decca Records компаниясымен 6 78 айналымдық 12 дюймдік пластинкаларда шығарылды. Ирра Петина бәсекелес жазба компаниясымен (Columbia) келісімшарт жасағандықтан, оның "түпнұсқа актерлік құрамдағы" рөлін Бродвейде ешқашан ойнамаған Китти Карлайл орындады. Кейін Decca 33⅓ айналымдық бір дискілік LP шығарды, онда бір дискілік форматқа сәйкес келу үшін кейбір түзетулер енгізілді. 2004 жылы Decca түпнұсқалық альбомды CD форматында шығарды. Columbia Records 1959 жылы Джонс Бич қойылымын (1958 жылдың маусымында ашылған) Бренда Льюис пен Джон Рирдонның қатысуымен жазды, ол Masterworks Broadway компаниясымен CD-де шығарылды.