Кіріспе

Кішкентай сынақ түтіктері ретінде қолданылатын бірнеше "ұңғымалары" бар жалпақ пластина географиялық қолдану

Микропластина, сонымен қатар микротитр пластинасы, микроұңғыма пластинасы немесе көпұңғыма, кішкентай сынақ түтіктері ретінде қолданылатын бірнеше "ұңғымалары" бар жалпақ пластина болып табылады. Микропластиналар аналитикалық зерттеулер мен клиникалық диагностикалық зертханаларда кеңінен қолданылатын стандартты құралға айналды. Олардың ең көп таралған қолданысы – ферментпен байланысты иммуносорбенттік талдау (ELISA), адамдар мен жануарлардағы қазіргі заманғы медициналық диагностиканың негізін құрайтын әдіс. Микропластина әдетте 2:3 тікбұрышты матрицада орналасқан 6, 12, 24, 48, 96, 384 немесе 1536 сынама ұңғымасын қамтиды. Кейбір микропластиналар 3456 немесе 9600 ұңғымамен жасалған, ал иілгіш пластикалық лентаға бедерленген микропластиналардың үздіксіз жолағын ұсынатын "массивтік лента" өнімі де бар. Микропластинаның әрбір ұңғымасы әдетте ондаған нанолитрден бірнеше миллилитрге дейін сұйықтық сыйымдылығына ие. Оларды құрғақ ұнтақты сақтауға немесе шыны түтіктерді орнатуға арналған тіреуіш ретінде де пайдалануға болады. Ұңғымалар дөңгелек немесе шаршы пішіндес болуы мүмкін. Қосылыстарды сақтау үшін тығыз жабысатын силикон қақпақтары бар шаршы ұңғымалар артықшылықты болып табылады. Микропластиналарды ұзақ мерзімге төмен температурада сақтауға болады, олардың ұңғымаларынан еріткіштің булануын жеделдету үшін қыздыруға болады және тіпті фольгамен немесе мөлдір пленкамен герметикалық жабуға болады. Фильтрлік материалдың кіріктірілген қабаты бар микропластиналар 1980-ші жылдардың басында бірнеше компаниялармен әзірленген, ал қазіргі таңдағы өмір ғылымдарындағы барлық қолданбалар үшін микропластиналар бар, олар сүзгілеуді, бөлуді, оптикалық анықтауды, сақтауды, реакцияларды араластыруды, жасуша өсіруді және антимикробтық белсенділікті анықтауды қамтиды. Тірі жасушаларды зерттеудің үлкен өсуі осы мақсаттар үшін арнайы "жасуша өсіруге бейімделген" микропластиналардың жаңа буынына әкелді. Бұл өнімдердің беті оттегі плазмасының әсерімен өңделіп, оларды гидрофильдік етеді, бұл жабысатын жасушалардың бетте өсуін жеңілдетеді, әйтпесе олар күшті гидрофобты болар еді. Бірнеше компания микропластиналарды өңдеуге арналған роботтарды жасады. Бұл роботтар сұйықтықтарды соруға немесе таратуға арналған құрылғылар, пластиналарды аспаптар арасында тасымалдайтын "пластина жылжытқыштар", процестер кезінде микропластиналарды сақтайтын пластина жинағыштары, ұзақ мерзімді сақтауға арналған пластина отельдері, пластиналарды өңдеуге арналған жуғыш құрылғылар, жылумен герметикалық жабуға арналған пластина герметизаторы, герметикалық жабыстарды жоюға арналған құрылғылар немесе сынақ кезінде тұрақты температураны сақтауға арналған микропластина инкубаторлары болуы мүмкін. Аспаптарды жасаушы компаниялар осы пластиналарда сақталған үлгілердегі белгілі бір биологиялық, химиялық немесе физикалық оқиғаларды анықтай алатын пластина оқығыштарын жасады. Сондай-ақ, микропластина ұңғымаларының сапасын бақылауға қабілетті, бос ұңғымаларды, толы ұңғымаларды және шөгінділерді анықтай алатын арнайы пластина оқығыштары да әзірленді.

Форматтар мен стандарттау жұмыстары

Микропластиналар бірдей стандартталған өлшемдермен шығарылады, бірақ әртүрлі форматтарда (төмендегі кестеге қараңыз), материалдарда (жоғарыдағы бөлімді қараңыз), пластина биіктіктерінде, ұңғымалар санында, ұңғыма пішіндерінде және ұңғыма түбінің биіктіктерінде жасалады. Бұл сипаттамалардың кейбіреулері өндірушілер арасында басқаларына қарағанда көбірек айырмашылықтарға ие (төмендегі бөлімді қараңыз).

| ұңғымалар | көлем (мл) | саны | орналасуы |
|---|---|---|---|
| 6 | 2×3 | 2 – 5 | |
| 12 | 3×4 | 2 – 4 | |
| 24 | 4×6 | 0.5 – 3 | |
| 48 | 6×8 | 0.5 – 1.5 | |
| 96 | 8×12 | 0.1 – 0.3 | |
| 384 | 16×24 | 0.03 – 0.1 | |
| 1536 | 32×48 | 0.005 – 0.015 | |
| 3456 | 48×72 | 0.001 – 0.005 | UHTS (Ultra HTS) қолданылуы |

Сондай-ақ, сирек кездесетін 192 және 768 ұңғымалық пластиналар бар.

Стандарттау жұмыстары

Микропластиналарды стандарттауға Биомолекулалық ғылымдар қоғамы ANSI стандарттары арқылы (ANSI/SBS 1 2004, ANSI/SBS 2 2004, ANSI/SBS 3 2004, ANSI/SBS 4 2004) тырысты. Бұл стандарттар жаңартылып, қазір ANSI SLAS стандарттары деп белгіленеді.

Микропластинканың стандартты биіктігі

Стандартты микропластинканың биіктігі де белгіленген, алайда өндірушілер кейде оған сәйкес келмейді, тіпті егер олар пішіні мен жиегінің стандарттарын сақтаса да. Биіктігі (14,35 мм ± 0,76 мм)

Биіктігі жоғары микропластинкалардың нұсқалары

Сондай-ақ, терең ұңғымалы микропластиналар бар, олар кейде "блоктар" деп те аталады. Қалыпты биіктіктегі пластиналардан өзгеше, ANSI SLAS 2 2004 биіктік стандарты терең ұңғымалы пластиналар (блоктар) үшін стандартты биіктікті белгілемейді. Deepwell пластиналары әдетте 44 мм де-факто стандартты биіктікке сай келеді. Резервуарлық пластиналар да саудада қолжетімді. Резервуарлық пластиналарда ұңғымалардың қатарлары (мысалы, 96 ұңғыма, 24 ұңғыма және т.б.) болады, олар бір ұңғымаға біріктірілген, осылайша көп каналды пипеткалар үшін қосымша көлемді қамтамасыз етеді. Deepwell пластиналары немесе блоктар сияқты, олар да көбінесе 44 мм де-факто стандартты биіктікке сәйкес келеді.

Жіңішке киімдер

ПТР үшін қолданылатын микропластиналар стандартты ANSI/SLAS микропластиналарына қарағанда қабырғаларының қалыңдығы айтарлықтай жұқарақ етіп жасалған (жақсырақ жылу өткізгіштігін қамтамасыз ету мақсатында) және бірнеше түрлі "шеттік бөлік" (skirt) түрлерімен келеді: толық шеттік бөлік, жартылай шеттік бөлік немесе жартылай шеттік бөлігі бар, шеттік бөлігі жоқ. Шеттік бөлік ANSI/SLAS стандарттарындағы тіреу және фланецке ұқсас, сондықтан көптеген толық шеттік бөлігі бар ПТР микропластиналары ANSI/SLAS стандартына сәйкес болуы мүмкін, бірақ жартылай шеттік бөлігі бар немесе басқа ауытқулар ANSI/SLAS стандартына сәйкес келмейді.

Тарих

Ең алғашқы микропластинка 1951 жылы венгр ғалымы, доктор Гюла Такаци жасаған, ол Lucite материалынан 6 қатарлы, 12 "ұңғымадан" тұратын пластинканы өңдеген. Кейін доктор Джон Луис Север венгрлік дизайнын 96 ұңғымалық пластинкаға өзгертіп, 1962 жылы жариялаған. Алайда, микропластинканы кеңінен қолдану 1980 жылдардың соңында Джон Лайнер құймалы нұсқасын енгізген кезде басталды. 1990 жылға қарай әртүрлі ерекшеліктері бар микропластинкаларды өндіретін 15-тен астам компания болды. Тек 2000 жылы ғана 125 миллион микропластинка қолданылған. "Microtiter" сөзі Thermo Electron OY компаниясының тіркелген тауар белгісі болып табылады. Микропластинкалардың басқа тауарлық атауларына Viewplate және Unifilter (1990 жылдардың басында Polyfiltronics енгізген, ал қазір PerkinElmer құрамына кіретін Packard Instrument сатқан) жатады. 1996 жылы Биомолекулалық скрининг қоғамы (SBS), кейін Биомолекулалық ғылымдар қоғамы деп аталған, микропластинканың стандартты анықтамасын жасауға бастама көтерді. 2003 жылы бірнеше стандарттар ұсынылып, SBS атынан Америка Ұлттық Стандарттар Институты (ANSI) тарапынан жарияланды. Стандарттар микропластинканың әртүрлі сипаттамаларын, соның ішінде ұңғымалардың орналасуын (бірақ пішінін, тереңдігін және диаметрін емес), сондай-ақ пластинканың қасиеттерін реттейді. Бұл микропластинкалардың, әртүрлі жеткізушілердің құралдары мен жабдықтары арасындағы үйлесімділікті қамтамасыз етеді және зертханалық автоматтандыруда маңызды рөл атқарады. 2010 жылы Биомолекулалық ғылымдар қоғамы Зертханалық Автоматтандыру қауымдастығымен (ALA) бірігіп, Зертханалық Автоматтандыру және Скрининг қоғамын (SLAS) құрды. Осыдан кейін микропластинка стандарттары ANSI SLAS стандарттары деп белгіленді.