Фриц Клаусен: Даниялық ұлтшыл саясаткер және DNSAP басшысы

Кіріспе

Даниялық ұлттық социалистік саясаткер (1893-1947)
Дания саясаткері, көшбасшы

Фриц Клаусен (12 қараша 1893 – 5 желтоқсан 1947) – Данияның ашық оңшыл саясаткері және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде Данияның Ұлттық Социалистік Жұмысшылар партиясының (DNSAP) жетекшісі болған.

Өмір

Абенраа қаласында туған Клаузен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскерінде қызмет етті. Соғыстан кейін Клаузен Гейдельбергте медицинаны оқыды және 1924 жылы дәрігер болды, содан кейін ол 1920 жылы Данияға қайта оралған Абенраға оралды және практика ашты. Клаузен саясатқа алғаш рет Абенраның Германияға қайта қосылуын жақтаушы ретінде қатысты. Бірақ ол ақырында Дания саясатына бет бұрып, Оңтүстік Ютландиядағы неміс азшылығын қолдады. Клаусен бастапқыда консервативті партия мүшесі болды, бірақ ол ақырында отставкаға кетіп, 1931 жылы DNSAP-қа қосылды. Екі жылдан кейін Клаузен партияның басшы комитетін (мүшелері Айнар Йоргенсен, К. С. Хансен және Кей Лембке болды) биліктен ығыстырып, партияның жалғыз басшысы болды. Клаузен басшылығымен партия негізінен ұлтшылдықты жақтады және Дания мен нацистік Германия арасындағы қарым-қатынасты нығайтуға шақырды. Өзінің танымалдылығының шарықталу кезеңінде DNSAP-тың 20 000 мүшесі және 20 000 жақтасы болды. Алайда партия 1939 жылғы сайлауда нашар нәтиже көрсетіп, Фолкетингте тек үш орын жеңіп алды. Бір жылдан кейін Германия Данияға басып кіргенде, Клаузен неміс оккупациясын қатты қолдады және Германияның елді жұмсақ басқарғаны үшін мақтады. Немістер Клаузенге оның қызметі үшін 1940 және 1943 жылдары король Кристиан X-ті Клаузен мен оның ізбасарларына ел үкіметінде рөлдер беруге көндіруге тырысты, бірақ король мұндай ұсыныстарға қарсы болды. Германия үкіметі оны Данияның басшысы етіп тағайындауға батыл болмады, өйткені бұл халықтың наразылығын тудыруы мүмкін еді, бірақ 1940 және 1942 жылдары мұндай әрекеттер туралы әңгімелер болды. Дегенмен, немістер Клаузеннің 1943 жылғы сайлауда ел билігін заңды түрде қолға алады деп үміттенді. Бірақ DNSAP сайлауда 1939 жылғыдай нашар нәтиже көрсетіп, Фолкетингте тек үш орын жеңіп алды. Сайлаудан кейін Клаузен неміс әскеріне қосылып, Шығыс майданда хирург ретінде белсенді қызмет етті, бірақ DNSAP басшысы лауазымынан кетпеді. Клаузен 1944 жылдың көктемінде Данияға оралды, содан кейін оның саяси мансабы аяқталды. Клаузеннің сайлаудағы сәтсіздігі және Щутштаффельдің Даниядағы бөлімшесін құруға белсенді түрде көмектесуге дайын болмауы оның неміс жақтастарын көңілсіздікке түсірді. Сондықтан SS Obergruppenführer доктор Вернер Бест, Германияның Даниядағы толық өкілі, Клаузенді партия басшысы лауазымынан кетуге көндірді және оның Данияға оралғаннан кейін көп ұзамай үш адамнан тұратын комитетпен ауыстырды. 1945 жылдың мамырында Германияның Данияны оккупациялауы аяқталғаннан кейін Клаузен тұтқындалып, Фрослев түрмесіне жіберілді. Кейіннен оған ресми сот процесі жасалды, бірақ ол Копенгагендегі Вестре Фенгель түрмесінде жүрек талмасынан қайтыс болды, сот аяқталмай тұрып.

Born in Aabenraa, since 1864 a part of Prussia, Clausen served in the German Army during World War I. After the war, Clausen studied medicine in Heidelberg and became a doctor in 1924, after which he returned to Aabenraa, which had been voted back to Denmark in 1920, and set up a practice. Clausen initially became involved in politics as an advocate of Aabenraa once again becoming a part of Germany,. Still, he eventually turned to Danish politics, advocating causes favouring the German minority in southern Jutland. Clausen initially became a conservative party member, but he eventually resigned and, in 1931, joined the DNSAP. Two years later, Clausen ousted the leadership committee of the party (whose members were Einar Jørgensen, C. C. Hansen, and Cay Lembcke) from power and became the party's sole leader. Under Clausen's direction, the party essentially espoused nationalism and called for a stronger relationship between Denmark and Nazi Germany. At the height of its popularity, the DNSAP had about 20,000 members and 20,000 sympathizers. However, the party fared relatively poorly in the 1939 elections, winning only three seats in the Folketing. A year later, when Germany invaded Denmark, Clausen strongly supported the German occupation and took credit for the lenient way Germany governed the country. The Germans attempted to reward Clausen for his services by persuading King Christian X to let Clausen and his followers have roles in the nation's government in 1940 and 1943, but the King opposed any such suggestions. The German government was unwilling to forcibly put him in charge of Denmark for fear of angering its people, although there were talks of doing so in 1940 and 1942. The Germans did hope, however, that Clausen would legally seize power over the nation in the 1943 elections. Still, the DNSAP performed just as poorly in the elections as it did in 1939, when they won only three seats in the Folketing. After the elections, Clausen joined the German Army and saw active service on the Eastern Front as a surgeon, although he did not resign his position as chief of the DNSAP. Clausen returned to Denmark in the spring of 1944, after which time his political career was terminated. Clausen's failure in the elections and his unwillingness to actively assist in forming a Danish branch of the Schutzstaffel alienated his German supporters. As such, SS Obergruppenführer Dr. Werner Best, the Plenipotentiary of the German Reich for Denmark, convinced Clausen to step down as leader of the party and replaced him with a three man committee shortly after his return to Denmark. After Germany's occupation of Denmark ended in May 1945, Clausen was captured and sent to Frøslev Prison Camp. He was later given a formal trial, but he died of a heart attack in the Vestre Fængsel, a prison in Copenhagen before it could be completed.