Кіріспе

Брюс Крейг Бетхэм (16 ақпан 1936 – 3 мамыр 1997) – Жаңа Зеландияның ғалымы және саясаткері, мансабы 1970-ші жылдар мен 1980-ші жылдардың басында өркендеген. Вайкато университетінде және Гамильтон мұғалімдер даярлау колледжінде оқытушы болып жұмыс істеген ол 1969 жылы қосылған Әлеуметтік несие саяси лигасының (1972 жылы партия дағдарыста болған және оның өміршеңдігіне көптеген адамдар күмән келтірген кезде) төрағасы болып сайланды. Ұйымдастырушылық қабілетімен және сөз шеберімен көзге түскен Бетхэм партияны қайта құруға сәттілік тапты, ал 1970-ші жылдардың соңына қарай партия ұзақ жылдар бойы үстемдік құрған Ұлттық және Еңбек партияларының екі партиялық жүйесіне қарсы тұра бастады.

Ерте өмір және мансап

1936 жылы 16 ақпанда Нью-Плимут қаласында дүниеге келген ол Стэнли Девелл Бетхэмнің (ағаш шебер) және оның әйелі Фрэнсис Агнесс Эми Уоттстың ұлы болды. Бетхам 1951 жылдан 1955 жылға дейін Нью-Плимут ұлдар гимназиясында оқыды. Содан кейін ол Окленд орта мектеп мұғалімдер колледжіне түсіп, тарих мамандығы бойынша бакалавр, кейін магистр дәрежесін алды. Ол орта мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді және Гамильтон мұғалімдер колледжінде дәріс оқуға дейін Нью-Плимут, Таупо және Пиопио қалаларында жұмыс істеді. 1981 және 1984 жылдары Тимару округінен Әлеуметтік несие партиясынан кандидат болған Линли Симмонс кандидаттыққа келіскен соң, ол сайлауға түспеді. Парламенттен тыс уақытта оның денсаулығы жақсарды, бірақ партияның беделі төмендеуді жалғастырды. 1985 жылы Әлеуметтік несие партиясы Жаңа Зеландия Демократиялық партиясы болып қайта құрылды, бірақ Бетхам бұл шешімге ынтасыз болды. Ішкі дау-дамайлар басталды, Кнапп Бетхамды партия басшылығынан кетуге көндіруге тырысты. Бетхам отставкаға келуден бас тартты, ал Кнапп наразылық ретінде партия төрағасының орынбасары лауазымынан кетті.

Жергілікті саясат

Парламенттегі орынды жоғалтып алғаннан кейін Бетхам өзінің күш-жігерін жергілікті басқаруға арнады. 1986 жылы ол Мартон округі кеңесінің мүшесі болып сайланды және 1989 жылға дейін вице-мэр қызметін атқарды. Ол 1986 жылдан 1991 жылға дейін Вангануи ауруханасы басқармасында (кейін Манавату-Вангануи аймақтық денсаулық сақтау басқармасы болып қайта аталды) Рангитикейді өкілдік етті. 1989 жылы ол Манавату-Вангануи аймақтық кеңесіне Рангитикейден өкіл болып сайланды (онда кеңестің ресурстар және саясат комитетінің төрағасы болды) және өмірінің соңына дейін кеңес мүшесі болып қалды.

Саяси ұстанымдар

Бетхам адам құқықтары мәселелерінде либерал, моральдық және әлеуметтік мәселелерде консервативті, ал экономикалық мәселелерде прагматик ретінде танымал болды. Оның гуманистік көзқарасы Ұлы депрессия жылдарында өскен кезіндегі Еңбек партиясының премьер-министрі Майкл Джозеф Савиджге деген балалық шағындағы құрметімен байланысты. Ол қақтығыстарды ұнатпады, шешім қабылдауда келісімге жетуге ұмтылды. Бетхам абортқа қарсы болды және әлеуметтік мәселелерде Әлеуметтік кредит партиясының дәстүрлі консервативті ұстанымдарын сақтады. 1990 жылы ол Жаңа Зеландияның 1990 жылға арналған естелік медалімен марапатталды.