Кватермасс естеліктері: Радиодрамалық құжаттама

Кіріспе

Британдық радио драмалық деректі фильм "The Quatermass Memoirs" – бұл британдық радио драмалық деректі фильм, ол бастапқыда 1996 жылғы наурыз айында BBC Radio 3 арнасында 5 бөлімнен тұратын цикл ретінде көрсетілді. Найджел Книлдің сценарийі бойынша жазылған, ол 1950-ші жылдары алғаш көрсетілген "Quatermass" фильмдері мен телесериалдарының жемісі болды. Бағдарлама идеясы BBC радиосының 1950-ші жылдарға шолу жасайтын бағдарламалық маусымын жасау ниетінен туындады, және бұл Книлдің аталған кейіпкерге қатысты жазған соңғы туындысы еді. Бағдарлама профессор Бернард Кватермас кейіпкерінің айналасында құрылған, ол бұрынғы сериялардағыдан егдеуір болғанымен, "әлдеқандай алаңдаушылықты сезінетін ғалым" болып қалады, бірақ бұрынғы қабылдаған шешімдеріне көңілі толық сенбейді. 1967 жылғы "Кватермас және шұңқыр" фильмінде Кватермас рөлін ойнаған Эндрю Кир осы кейіпкерге дауыс беруге шақырылды. Кейін Найджел Книл өзі бұл сериалға көңілі толық толмады, бірақ сыншылар туындыға жағымды баға берді.

Шолу

Сериал үш түрлі желіні біріктіреді: Кнейлдің жаңа монологы, онда ол «Квартермас» сериалдарының туындауы мен дамуы және олардың басты кейіпкері туралы әңгімелейді; телевизиялық өндірістерден алынған мұрағаттық материалдар, сондай-ақ олар жасалған шақтың маңызды оқиғаларын көрсететін деректі фильмдер мен жаңалықтар таспалары, мысалы, Суық соғыс, ядролық қарулардың пайда болуы және ғарыш жарысының бастапқы кезеңі; және профессордың уақытша шегініп қалған себептерін ашатын, және тұрақты түрде келіп мазалайтын (әңгіме соңында оның досы болатын) тілшімен өзінің жеке басының күйзелістерін талқылайтын эпизодтар. Бұл үшінші элемент үшінші сериалдың оқиғаларынан – «Квартермас және Ойыс» (1958–59) – бірнеше жыл өткеннен кейін, ал төртінші және соңғы сериал – «Квартермас» (1979) – оқиғаларынан аз уақыт бұрын өтеді. 1979 жылғы сериалмен байланыс сақталады, онда Квартермас Шотландияның таулы аймақтарында оқшауланған күйде өмір сүреді, ал соңғы эпизодта соңғы оқиғаны болжаған әлеуметтік құлдыраудың басталып кеткені көрсетіледі.

Өндіріс

Книл 1979 жылы «Кватермас» сериалында Кватермас оқиғасын аяқтады және көп жылдар бойы кейіпкерге оралудың қажеті жоқ деп ойлады. Бірақ 1995 жылы ол BBC радиосының продюсері Пол Куиннмен 1950 жылдарды еске түсіретін BBC радио бағдарламасының бір бөлігі ретінде кейіпкер туралы драмалық деректі фильм жасау туралы идея талқылады. Куинн Dreamwatch журналына: «Кватермас сериалдары теледидардан шыққанда диванның артына жасырынудың ең алғашқы тәжірибесін еске түсіретін көптеген адамдар үшін Кватермас – 1950 жылдардың символы болды. Оның оқиғалары [ ] халық мәдениетінің тарихында қалды» деді. Книл идеяға қызығып, Кватермас туралы жаңа драмалық материал жазуға келісті, оны Куинн ағымдағы Кватермас телесериалдарының архивтік эпизодтарымен біріктіре алатын еді. Книл осы жаңа сериалдағы ескі Кватермасты «қазіргі кезде, кері көріп, әлемге түрлі тіршілік формаларымен кездескенде, олармен қарым-қатынас жасамағаны жақсы екеніне қорқынышпен алаңдайтын ғалым» ретінде көреді. Бұл Книлдің 1952 жылы BBC үшін «Тыңдауыңыз керек» пьесасын жазғалы бергі алғашқы радио жұмысы және 1970 жылдардың ортасынан бергі BBC үшін кез келген форматта жасаған алғашқы жұмысы болды. Бағдарлама 1995 жылдың шілдесінде «Quatermass and the Ultimate Conspiracy» деген жұмыс атауымен іске қосылды. Куинн Кватермас эпизодтарының кейбір саундтректерінің сапасы нашар екенін анықтағаннан кейін, серия идеясы Книлдің монологы мен архивтік жаңалықтар материалдарын қосу үшін қайта қарастырылды. Сериал «Radio Times» журналында Книлдің Кватермас және басқа ғылыми-фантастикалық бағдарламалар туралы пікірлерін жариялаған мақаласымен жарнамаланды. 2006 жылы ол BBC Audio арқылы «Classic Radio Sci Fi» жинағының бөлігі ретінде CD-де шығарылды, мұқабасында Крис Ахиллеос суреті болды. The Independent радиосының сыншысы Роберт Хэнкс Книлдің драмалық бөлімдерге арналған сценарийіне риза болмады, бірақ Эндрю Кирдің бас рөлдегі ойынын жоғары бағалады: «Кейбір актерлер Книлдің сұр сценарийін салқын қабылдаса, Кир тіпті ең қарапайым сөздерге де қорқыныш пен мағынаны қосуға дайын, бұл сыйлық та, сабақ та». Хэнкс сондай-ақ «The Fifties» маусымының тұтастай алғанда, «The Quatermass Memoirs» көрсеткендей, шатастыратын фокусы бар екенін айтты: «Ғылыми фантастикаға деген сұраныс 1950 жылдардың рухы ретінде түсіндіріліп жатыр, бірақ назар бірнеше ғылыми-фантастикалық фильмге аударылған. Егер сіз осы дәуірді фильмдер арқылы түсінгіңіз келсе, Дин Мартин мен Джерри Льюис, соңғы Ealing және Норман Уиздом, Мэрилин Монро және Элвис Преслиді де қосуыңыз керек. Бұл көп нәрсе, мүмкін, қорқынышқа толы сюжеттерге тоқтау оңайырақ».

Kneale had brought Quatermass's story to a close in the 1979 serial Quatermass, and for many years saw no reason to revisit the character. However, in 1995 he was approached by BBC radio producer Paul Quinn with an idea for creating a drama documentary about the character as part of a season of BBC radio programming looking back at the 1950s. Quinn told Dreamwatch magazine: "For many people who remember the seminal experience of hiding behind the sofa when the Quatermass serials came on the television, Quatermass was the 1950s. His adventures [ ] have gone down in popular cultural history". Kneale was intrigued by the idea, and agreed to write new dramatic material of Quatermass relating his memories which Quinn could then combine with archive clips from the existing episodes of the various Quatermass television serials. Kneale saw the older Quatermass of this new serial as "the same very concerned scientist who is now, in retrospect, horribly worried about what he may have done to the world through his encounters with various lifeforms that were better not contacted". It was Kneale's first radio work since he had written the play You Must Listen for the BBC in 1952, and his first work for the BBC in any medium since the mid 1970s. The programme was commissioned in July 1995, with the original working title of Quatermass and the Ultimate Conspiracy. When Quinn discovered that some of the soundtracks of the Quatermass episodes were considered to be of too poor a quality to use, the idea for the series was re shaped to add the new elements of Kneale's monologue and archive news reports. The serial was promoted in listings magazine Radio Times with an article by Kneale about Quatermass and his opinion of other science fiction programmes. In 2006 it was released on CD by BBC Audio as part of their Classic Radio Sci Fi range, with cover artwork by Chris Achilleos. The Independents radio critic Robert Hanks was unimpressed with Kneale's script for the dramatic sections, but praised the performance of Andrew Keir in the title role: "Lesser actors would treat Kneale's downbeat script with a certain detachment, but Keir is prepared to charge even the most banal lines with a terror that's both a treat and a lesson". Hanks also felt that The Fifties season as a whole, as demonstrated by The Quatermass Memoirs, had a somewhat misleading focus: "You get the sense that a vogue for science fiction is being interpreted as the spirit of the Fifties, with emphasis being put on a handful of sci fi films. If you really wanted to read the age through its movies, you'd have to include Dean Martin and Jerry Lewis, late Ealing and early Norman Wisdom, Marilyn Monroe and Elvis Presley. It's a lot to accommodate; perhaps sticking to terror is just less intimidating".