Қазақстанда кездеспейтін, Оңтүстік Американың батпақты жерлерінде тіршілік ететін, ерекше мүйізді қаскырқұс (Anhima cornuta) туралы мағлұмат. Ұлылар тұқымдасына жатады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Мүйізді айқайшы (Anhima cornuta) – тропикалық Оңтүстік Американың ылғалды жерлерінде кездесетін Anhimidae құстарындағы шағын отбасының мүшесі. Айқайшының үш түрі бар, ал қалған екеуі – Chauna туысына жататын оңтүстік айқайшы және солтүстік айқайшы. Олар қаз, аққу және үйректерге жақын, олар Anatidae отбасына жатады, бірақ олардың тұмсықтары ойын құстарындағы тұмсықтарға көбірек ұқсайды.
The horned screamer (Anhima cornuta) is a member of a small family of birds, the Anhimidae, which occurs in wetlands of tropical South America. There are three screamer species, the other two being the southern screamer and the northern screamer in the genus Chauna. They are related to the ducks, geese and swans, which are in the family Anatidae, but have bills looking more like those of game birds.
Таксономия
17 ғасырда белгілі болған мүйізді айқайлаушыны 1766 жылы швед натуралисі Карл Линней өзінің "Systema Naturae" еңбегінің он екінші басылымында сипаттады. Ол Palamedea cornuta есімді екі атауын енгізді. Қазіргі таңда мүйізді айқайлаушы – 1760 жылы француз зоологы Матурин Жак Бриссон енгізген Anhima туысына жататын жалғыз түр. Cornuta сөзі латын тілінен алынған және "мүйізді" деген мағынаны білдіреді. Немец натуралисі Георг Маркгрейв 1648 жылы өзінің "Historia naturalis Brasiliae" еңбегінде мүйізді айқайлаушыға Анхима деген латынша атауды қолданған. Бұл атау Оңтүстік Американың тупи тіліндегі құсқа арналған сөзден шыққан.
Already known in the 17th century, the horned screamer was described in 1766 by the Swedish naturalist Carl Linnaeus in the twelfth edition of his Systema Naturae. He introduced the binomial name Palamedea cornuta. The horned screamer is now the only species placed in the genus Anhima that was introduced by the French zoologist Mathurin Jacques Brisson in 1760. The specific epithet cornuta is the Latin word for "horned". The German naturalist Georg Marcgrave had used the Latin name Anhima in 1648 for the horned screamer in his Historia naturalis Brasiliae. The name was from the word for the bird in the Tupi language of South America.
Сипаттама
Мүйізді айқайлаушы – ірі, ұзын денелі құс, кішкентай тауыққа ұқсас тұмсығы бар. Жоғарғы жағы, басы және кеудесі қара, ал маңдайы, мойны және қанат жамылғыларында ақ дақтар шашыраңқы орналасқан. Басынан алға қарай ұзын, тікенді құрылым шығып тұрады. Бұл құрылым құстар арасында бірегей, ол қауырсыннан емес, мүйізденген, бас сүйегіне бекем жабыспаған, үнемі өсіп, ұшы жиі сынып отыратын құрылым. Осы ерекшелігі үшін осы түрге осы ат берілген. Оның өте ұзын, жіңішке аяқтары және әр аяғында үш ірі саусағы бар. Құрсағы мен қанат асты жамылғысы ақ түсті. Қанаттарында және аяқтарында екі өткір өскір бар, олар толық емес жарғақты.
The horned screamer is a massive long, bird, with a small chicken like bill. The upperparts, head, and breast are black, with white speckles on the crown, throat and wing coverts. There is a long spiny structure projecting forward from the crown. This structure is unique among birds and is not derived from a feather but is a cornified structure that is loosely attached to the skull and grows continuously while often breaking at its tip. This gives this species its name. It has very long and lanky legs and three large toes in each. The belly and under wing coverts are white. It has two sharp spurs on its wings and feet which are only partially webbed.
Шақыру
Мүйізді айқайшының дауысы, атынан көрініп тұрғандай, өте қатты және қайталап тұратын, эхо сияқты дыбыс. Эквадорда осы ерекшелігі үшін "эль-клон-клон" деп атайды.
The horned screamer's call, as the name suggests, is a very loud and repetitive echoing sound. It is called "el clon clon" in Ecuador because of this peculiar feature.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Мүйізді қаскыр Колумбия, Венесуэла, Бразилия, Боливия, Перу, Эквадор, Француз Гвианасы, Суринам және Гайананың төмендіктерінде кездеседі. Тринидадта жойылып қалған болуы мүмкін. Бұл құс жақсы өсімдік жамылған батпақтарда мекендейді және су өсімдіктерімен қоректенеді.
The horned screamer is found in lowlands from Colombia, Venezuela, Brazil, Bolivia, Peru, Ecuador, French Guiana, Suriname, and Guyana. It has been possibly extirpated from Trinidad. It lives in well vegetated marshes and feeds on water plants.
Өсіру
Оның ұясы - шалқа суға бекітілген, жүзбелі өсімдіктерден құралған үлкен үйінді. Үш зәйтүн түсті жұмыртқа салады, ал балапандары, көптеген қазтәрізділер сияқты, шайқасынан кейін бірден жүгіре алады.
Its nest is a large pile of floating vegetation anchored in shallow water. Three olive brown eggs are laid, and the young, like those of most Anseriformes, can run as soon as they are hatched.
Символ ретінде
Мүйізді айқайлаушы Колумбиядағы Араука департаменті мен Араука муниципалитетінің ресми құсы, сондай-ақ Эквадордағы Чуруте ұлттық қорығының символы болып табылады. Департамент пен оның астанасы осы құстың атымен аталыпты, ол испан тілінде арауко немесе аруко деп аталады.
The horned screamer is the official bird of both the Department of Arauca and the Municipality of Arauca in Colombia, as well as a symbol of the National Reserve of Churute in Ecuador. The department and its capital are named after the bird, which is called arauco or aruco in Spanish.