Кіріспе
2003 жылғы True Crime: Streets of LA – 2003 жылы Luxoflux компаниясы жасаған және Activision компаниясы GameCube, PlayStation 2 және Xbox платформалары үшін 2003 жылдың қараша айында, Microsoft Windows үшін 2004 жылдың мамыр айында, ал Aspyr компаниясы Mac OS X үшін 2005 жылдың наурыз айында шығарған ашық әлемдегі әрекетке толы ойын. 2004 жылдың қараша айында мобильді телефон нұсқасы да жарық көрді. Ойын Николас Кангтың тарихын айтады, ол кешірімсіз LAPD (Лос-Анджелес полиция департаменті) детективі, ол Қытай қаласындағы бірнеше жарылысты тергеу үшін Элиттік операциялар бөліміне алынады. Ол іс тереңіне бойлаған сайын, бұл оқиғаның 20 жыл бұрын жоғалып кеткен полиция қызметкері әкесімен байланысты болуы мүмкін екенін біледі. Ойын Лос-Анджелестің кең аумағын, соның ішінде Беверли-Хиллз және Санта-Мониканың көп бөлігін шынайы түрде қайта жасайды, көше аттары, маңызды орындар мен тас жолдардың көпшілігі дәл көшірілген. Streets of LA ойыны көбінесе жақсы және ара-тұра оң пікірлер алды. Көптеген сыншылар ойынның жоғары мақсаттылығын, оның атмосферасын, Grand Theft Auto III ойынынан ерекшеленуін, тармақталған сюжетін және жалпы сезімін жоғары бағалады. Дегенмен, графикалық және техникалық мәселелер, сондай-ақ дұрыс іске асырылмаған геймплей сынға ұшырады. Ойын коммерциялық сәттілікке жетіп, барлық платформаларда әлем бойынша үш миллионнан астам дана сатылды, ал True Crime франшизасы 2005 жылы True Crime: New York City ойынының шығуымен жалғасты.
True Crime: Streets of LA is a 2003 open world action adventure video game developed by Luxoflux and published by Activision for GameCube, PlayStation 2 and Xbox in November 2003, for Microsoft Windows in May 2004, and by Aspyr for Mac OS X in March 2005. A mobile phone adaptation was released in November 2004. The game tells the story of Nicholas Kang, an uncompromising LAPD detective who is recruited into the Elite Operations Division in order to investigate a series of bombings in Chinatown. As he delves further into the case, he discovers it may be connected to the disappearance of his police officer father twenty years previously. The game features a 240 square miles (622 km2) re creation of a large part of Los Angeles, including most of Beverly Hills and Santa Monica, with most street names, landmarks and highways reproduced accurately. Streets of LA received generally mixed to positive reviews. Many critics praised the ambitious nature of the game, its setting, the differentiation between itself and Grand Theft Auto III, the branching storyline and the overall 'feel'. Common criticisms, however, were graphical and technical problems and poorly implemented gameplay. The game was a commercial success, selling over three million units worldwide across all platforms, and the True Crime franchise continued in 2005, with the release of True Crime: New York City.
Ойын процесі
True Crime – үшінші тұлғадан ойналатын ашық әлемдегі әрекет пен шытырман оқиғаларға толы ойын, онда ойыншы LAPD-нің «Элиттік операциялар бөлімі» (E.O.D.) детективі Николас Кангты басқарады, бұл бөлім тұрақты LAPD-нің таңдаулы дербес құрамасы. Бұл ойын 2001 жылы шыққан Grand Theft Auto III-тен кейін жарық көрген алғашқы Grand Theft Auto емес, ашық әлемдегі әрекет пен шытырман оқиғаларға толы ойындардың бірі болды, сондықтан көптеген адамдар оны Grand Theft Auto-ның көшірмесі деп атады, өйткені ойынның негізгі механикасы Grand Theft Auto III және оның 2002 жылғы жалғасы Grand Theft Auto: Vice City-мен бірдей – ойыншы қала бойынша еркін жүре алады, көліктерді тартып алады, бейкүнә азаматтарға шабуыл жасайды немесе оларды өлтіреді, және өзі қалаған уақытта сюжет желісін аяқтауға тырысады, қаланың көшелерін зерттеуге көп уақыт жұмсайды. Алайда, Grand Theft Auto ойындарынан басты айырмашылық – True Crime-да ойыншы заңды сақшы қызметкерін басқарады. Сондықтан True Crime ойыны «Сіз полицей рөлінде ойнайтын GTA III клоны» деп аталды. Ойында төрт түрлі негізгі миссия бар, олардың әрқайсысы өзінің ерекше геймплейімен ерекшеленеді: ату, күресу, жасыру және жүргізу. Ойынның көптеген деңгейлерінде, тіпті тапсырмалар сәтсіз аяқталса да, сюжет желісі жалғаса береді, кейде келесі деңгейге кіріспе кескіні өзгереді, кейде деңгейдің баламалы нұсқасы ұсынылады, ал кейде сюжет толығымен басқа бағытқа бұрылады. Ату миссиялары кезінде ойын автоматты түрде ең жақын қарсыласты нысаналайды. Егер ойыншы нысананы басқа қарсыласқа ауыстырғысы келсе, оны қолмен жасауы керек. Ойыншы ату режимінде болғанда, кез келген уақытта «Нық нысанаға алу» режиміне өте алады. Осы кезде ойын бірінші тұлғаға ауысады, нысанаға жақындырып, қозғалысты баяулатады. «Нық нысанаға алу» режимінде, егер нысанаға алу желісі жасыл түске енсе, ойыншы жауды залалсыздандыратын, өлімге әкелмейтін оқпен соға алады. Егер ойыншы нысанаға алу желісі қызыл түске енгенде оқ атса, жау бірден өлтіріледі. Ойыншылар атыс кезінде жасырынуға да мүмкіндік алады, мүмкіндік туғанда жасырынған жерлерден оқ атуға болады. Жасыру миссиялары кезінде ойыншы автоматты түрде жасыру режиміне ауысады. Ойыншы жауларға артынан жақындап, оларды естен шығаруға немесе өлтіруге болады. Ойыншы заттарға соғылса немесе сынған шыны немесе пластик пакеттердің үстінен өтсе, жақын маңдағы жаулар оның бар екенін біледі. Жүргізу миссиялары басқа көлікті ұстауға, басқа көліктен қашып құтылуға немесе басқа көліктің артынан жүруге тырысуды қамтиды. Ойыншы көлікте отырғанда, оның көлігінің жағдайы экранда көрсетіледі. Егер көліктің денсаулық көрсеткіші азайса, көлік жойылуға жақын. Басқа көлік қатысқанда, сол көліктің денсаулық көрсеткіші де экранда көрсетіледі. Ойыншы басқа көліктің артынан жүргенде, экранда үш бөлімі мен жылжымалы жебесі бар «Қуу метр» пайда болады. Егер жебе жоғарғы бөлімде болса, ойыншы тым жақын және кері шегінуі керек дегенді білдіреді. Егер жебе төменгі бөлімде болса, ойыншы нысананы жоғалтып, жылдамдықты арттыруы керек дегенді білдіреді. Сондықтан ойыншы жебені мүмкіндігінше ортаңғы бөлімде ұстауға тырысуы керек. Әдеттегі жүргізу миссиялары кезінде ойыншы радиодиспетчер берген кездейсоқ қылмыстарды шеше алады. 24/7 нысанға кіру бір белгіге тұрады, ал ойыншы жаңарту үшін сынақты аяқтауы керек. Егер олар сәтсіз болса, тағы да тырысу үшін тағы бір белгіге жұмсауы керек. Ойыншы қылмыскерлерді тұтқындаған немесе өлтіргені, қылмыстарды шешкені және тапсырмаларды орындағаны үшін сыйақы ұпайларын алады. Азаматтарды өлтіргені үшін және тапсырманы орындамағаны үшін ұпайлар шегеріледі. LAPD-нің автономды элиталық операциялық бөліміне бас полиция шеф Ванда Паркстың (CCH Pounder) бұйрығымен қабылданып, жұмысқа орналасты. Activision ойынның жауынгерлік ойындарды, үшінші тұлғадан ату және көлікпен ұрысу ойындарын біріктіретінін және жиырмадан астам тармақталған миссиялар мен бірнеше аяқталуларды қамтитынын мәлімдеді. Сондай-ақ, ойын Лос-Анджелестің 1,036 км2 жерін қайтадан бейнелейтінін және ойыншы Лос-Анджелестің бірнеше көрнекті жерлеріне бара алатындығын айтты. Тек 40%-ы ғана аяқталған True Crime алғаш рет 2002 жылдың мамыр айында өткен E3 іс-шарасында көрсетілді, онда ол 2003 жылдың сәуірінде шығарылады деп жоспарланған. Activision ойынның географиялық дәлдігін, сондай-ақ ойынның әртүрлі стильдерін атап өтті. Желтоқсан айында Activision ойынның 60% толық нұсқасын көрсетті. Олар ойынның Лос-Анджелестің көлемі шамамен 777 км2-ге дейін қысқарғанын хабарлады. Қаланы қайта құру үшін әзірлеушілер коммерциялық спутниктік бейнелеуді, GPS технологиясын және дәстүрлі фотосуреттерді қолданды, ойындағы қала Голливуд тауларынан бастап Downtown-ға дейін Санта-Моникадан Марина Дель Рейге дейін созылады. Олар сонымен қатар көптеген деңгейлерде ойыншының алдыңғы деңгейлерде не істегеніне байланысты екі немесе үш кіріспе кескіні бар тармақталған сюжет туралы мәліметтерді көрсетті. Олар ойыншының «Ойын аяқталды» экранын табуы сирек болатынын атап өтті; әдетте сәтсіз миссия ойыншыны сәтті аяқтағаннан басқа жолмен кейінгі деңгейге жеткізеді. Олар ойынның үш түрлі аяқталуы болатынын және ойыншы оны бірнеше рет ойнап, әр жолы басқаша оқиғаны және басқаша деңгейлерді басынан кешіре алатынын айтты. Олар сондай-ақ ойында қала бойынша жүргізу кезінде ойыншы шеше алатын шамамен жүз кездейсоқ қылмыс болатынын жариялады. «Жақсы полицей/Жаман полицей» жүйесі де алғаш рет көрсетілді, бірақ ол әлі де дамудың бастапқы сатысында болды. Басты рөлдегі Ник Кангты Рассел Вонг, ал ойынның басты жауын Гари Олдман сомдады. 2003 жылдың сәуір айында Activision дауыс берушілердің басты құрамын жариялады; Рассел Вонг пен Гари Олдманнан басқа, ойында Кристофер Уолкен, C. C. H. Pounder, Джеймс Хонг, Мако, Рон Перлман және Кеон Янг та ойнады. Бірнеше күннен кейін Мишель Родригес пен Майкл Мадсен де актерлік құрамға қосылды. Актерлік құрамды Маргарет Танг жасады, ал Рик Шаффер дауыс беруді жазу, өңдеу және дауыс эффектілерін жасаумен айналысты. Ойын 2003 жылдың мамыр айында өткен E3 іс-шарасында тағы көрсетілді. Соңғы нұсқа болмаса да, IGN және GameSpot екеуі де әсерлі болды. IGN-нің Сэм Бишоп «Luxoflux Grand Theft Auto-ның жылдам және нашар көшірмесін жасауға тырыспайды екені анық» деп жазды. GameSpot-тың Джефф Гертсман ойын механикасының интеграциясын мақтап, «Қызықтысы – барлық ойын механикасы миссияларға негізделген, бірақ ашық әлемдегі ойынды құру үшін қаншалықты жақсы үйлеседі» деп жазды. Іс-шара кезінде Activision ойын қаласының көлемі 622 км2-ге дейін азайғанын тағы да жариялады. Алайда, олар ойында Лос-Анджелестің жүзден астам көрнекті жерлері, Лос-Анджелес конгресс орталығы және Staples Center сияқты нақты географиялық орналасқан жерлері бар екенін де хабарлады. 22 қазан күні олар ойынның соңғы нұсқасын ойын сайттарына жіберді. Бірнеше күннен кейін олар Snoop Dogg-тың құлыптан ашылатын кейіпкер екені туралы қаңқастарды растады, оның өзіндік миссиясы мен машинасы бар. Сондай-ақ, олар PUMA компаниясымен эксклюзивті лицензиялық келісімге қол қойғанын жариялады; Канг PUMA-ның 2003 жылғы күзгі коллекциясынан бірнеше заттарды киеді. PUMA North America маркетинг директоры Барни Уотерс «Видео ойындар – әртүрлі аудиторияға арналған құбылыс. Скейттерден, хипстерлерге және сәнгерлерге дейін, ойын – көптеген адамдардың ортақ белгісі және PUMA үшін тұтынушылармен байланысудың ерекше құралы» деді.
Сот ісі
2003 жылдың қазан айының соңында, ойынның 4 қарашада жоспарланған шығарылымына екі апта қалғанда, жазушы Роберт Крейс ойынның басты кейіпкері Николас Кангтің, Крейстің көптеген романдарындағы басты кейіпкер Элвис Коулдің тікелей көшірмесі екенін мәлімдеді. Крейс сотқа шағымданып, «True Crime» романының «Элвис Коул» романдарына едәуір ұқсас екенін және Activision компаниясының «қорғалатын өрнектерді» көшіргенін айыптады. Ол Activision компаниясына ойынды шығаруға тыйым салу, ақшалай өтемақы төлеу және «барлық заңбұзушылық туындыларын жою» талаптарын қойды. Алайда, сот ісі ойынның жоспарланған шығарылымын тоқтатуға мүмкіндік бермеді, ал 6 қарашада Крейс шағымын толығымен қайтарып алды. Luxoflux компаниясының ойынға қатысты материалдарын қарап шыққаннан кейін, Крейс бас дизайнер Питер Моравецтің Коул кейіпкерін Канг кейіпкеріне көшірмегеніне, керісінше, оның Крейстің жанкүйері екеніне және оның туындыларына құрмет көрсеткеніне көз жеткізді. Содан кейін Крейс өзінің ресми сайтында былай деп мәлімдеді:
«Activision және Luxoflux компанияларының ашық және адал жауабы маған жағысып, таң қалдырды. Олар маған және маңдайшағыма ойынның арнайы ашылған, шығарылымға дейінгі нұсқасына толық қол жеткізуге мүмкіндік берді, толық ойын сценарийін, ойын әрекеттерінің схемаларын ұсынды және мырза Моравецке қатысты айтылған барлық маңызды мәлімдемелерге қатысты түсіндірмелер берді (әлгі жігіт менің туындыларымның жанкүйері болып шықты және жай ғана өзінің құрметін білдірген). Қысқасы, олар өте жақсы жұмыс жасап, жағдайдың нашарлап кетпеуіне бар күштерін салды. Осы материалдарды қарап шыққаннан кейін, Activision менің авторлық құқығымды бұзбағанына көз жеткіздік. Осыған байланысты, мен барлық тараптарға қарсы сот ісін тоқтатып тастадым. Activision, Luxoflux және мырза Моравецке істі жылдам шешуге көмектескендері үшін алғыс айтамын. Күдікшілерге ескертемін: ешқандай ақша аударылмады. Соңында, мен осы керемет ойынды бірнеше сағат бойы зерттедім. Ол керемет!»
PC порты
Activision ойынның PC портын алғаш рет 2004 жылдың 29 қаңтарында жариялады, бірақ оны кім порттайтыны немесе қашан шығатыны туралы ешқандай мәлімет берілмеді. Тек онлайн көп ойыншылы компоненті болатыны ғана белгілі болды. 18 ақпанда толыққанды мәліметтер жарияланды. Ойынды LTI Gray Matter компаниясы порттады, және ол бес түрлі онлайн ойын режимін қамтиды: "Көше жарысы" (қанағаттандырылатын көліктермен жарысу), "Доджо шебері" (командада немесе жеке күресу), "Шабуыл шебері" (Доджо шебері сияқты, бірақ қару-жарақпен), "Ритм" (төрт ойыншы белгілі бір уақыт ішінде ең көп ұстау үшін бәсекелеседі) және "Қуып жете беру" (бір ойыншы қылмыскер рөлінде ойнайды және полиция рөліндегі басқа ойыншылардан қашуға тырысады). Портта бірнеше жаңа қару, жақсартылған графика, консольдік нұсқаларында жоқ 30 қосымша ән және PC үшін оңтайландырылған басқару элементтері болады. Наурыз айында Activision PC нұсқасында консольдік нұсқаларында кездеспейтін кейіпкерлердің киімдері болатынын хабарлады, олар негізінен басқа Activision ойындарының кейіпкерлері: Pitfall: The Lost Expedition, Vampire: The Masquerade – Bloodlines, Call of Duty, Tony Hawk's және Tenchu франшизалары. Наурыз айының соңында ойынның жаңа саундтрегі туралы қосымша мәліметтер жарияланды. 32 лицензиялық трек қосылды, олардың көпшілігі Alice in Chains, Queensrÿche, Spineshank және Stone Sour сияқты әртістердің рок тректері. 14 сәуірде Activision Сан-Францискодағы ойын шарасында ойынның жартылай дайын нұсқасын көрсетті. IGN-нің Дэн Адамс жоғары сапалы графикасы мен PC-ге арналған басқару элементтерін жоғары бағалады. Порт 3 мамырда алтын статусын алды.
Саундтрек
True Crime: Streets of LA: The Soundtrack 2003 жылдың 11 қарашасында Vybe Squad Ent. және Koch Records компаниялары үшін жарық көрді. Альбомның продюсерлері – Bigg Swoop, Battlecat, Damizza, DJ Quik, Warren G және King Tech. Activision компаниясы ойынның саундтрегі туралы алғашқы мәліметтерді 2003 жылдың 2 қыркүйегінде жариялады, ойында Snoop Dogg, Westside Connection, E 40, Kam, Lil Eazy, Lil' ½ Dead, Bad Azz, Damizza, Jayo Felony, Bigg Swoop сияқты әртістердің елуден астам түпнұсқа тректері, сондай-ақ Ice T, The D.O.C. және N.E.R.D. сияқты әртістердің лицензияланған тректері болатынын хабарлады. Activision Worldwide Studios атқарушы продюсері Крис Арчер: «True Crime: Streets of LA – бұл батыс жағалауының хип-хоп музыкасының ең ірі жиынтығы. Ойынның қарқынды әрекеті мен қалалық музыканың қуатты орындаушыларының дыбысы видео ойындардың саундтректерін жаңа деңгейге көтереді» деді. AllMusic-тің Хизер Фарес саундтрекке 5 балдық шкала бойынша 3 бал берді, «True Crime видео ойынды қолдау үшін танымал музыканы жинау тұрғысынан үлкен жетістік» деп жазды. Ол «Бұл мінсіз саундтрек емес, бірақ True Crime ойынға құмар жандар мен рэп әуеленушілерін қуантуға жеткілікті» деген қорытынды жасады. Саундтрек 2004 жылғы MTV Video Music Awards сыйлықтарында «Видео ойынының ең жақсы саундтрегі» номинациясына ие болды, бірақ Tony Hawk's Underground-қа ұтылып қалды.
Қабылдау
"Нағыз қылмыс: Лос-Анджелес көшелері" жалпы алғанда жағымды пікірлер алды. PlayStation 2 нұсқасы Metacritic-те 100 баллдан 77 балл жинады, бұл 39 шолуға негіделген; Боулдинг: «Бұл Luxoflux ойынының ең үлкен артықшылығы – сюжет пен ойын дизайнының қабаттарын біртұтас жиынтыққа үйлестіру» деп жазды. Ол геймплейді, әсіресе «Жақсы полицей/Жаман полицей» жүйесі мен жаңарту жүйесін жоғары бағалады. Сондай-ақ жүктеу экранының болмауына ризашылық білдірді. Дегенмен, графика туралы былай деп жазды: «Көптеген қиыршықтану мәселелері бар, олар жиі кездеседі және назардан тыс қалдыруға болмайды. Камера да қиыршықтану мәселесімен байланысты, сондықтан күрес кезінде камера қабырғаның немесе ағаштың артынан өтіп, іс-қимылды мүлдем көруге мүмкіндік бермейді». Ол қорытындылады: «Grand Theft Auto күтулерінен арыла алсаңыз, True Crime қызықты ойын. Камера жүйесінің және басқа техникалық кемшіліктерге қарамастан, ойын көңілді. Ол Grand Theft Auto-ны алмастырмауы керек, және алмастыра алмайды. True Crime жамандыққа қарсы тұра алатын жеткілікті жақсы қасиеттерге ие және өздігінен тұра алады». 2006 жылдың шілдесіне дейін PlayStation 2 нұсқасы True Crime ойынынан 1,5 миллион дана сатылып, АҚШ-та 65 миллион доллар табыс тапты. Next Generation оны 2000 жылдың қаңтарынан 2006 жылдың шілдесіне дейін PlayStation 2, Xbox немесе GameCube үшін шығарылған ең көп сатылған 27-ші ойын деп атады. 2006 жылдың шілдесіне дейін Құрама Штаттарда True Crime консольдық ойындарының жалпы сатылымы 2,8 миллион данаға жетті. Ұлыбританияда PlayStation 2 нұсқасы Entertainment and Leisure Software Publishers Association (ELSPA) ұйымынан «Платина» сатылым сыйлығын алды, бұл кем дегенде 300 000 дана сатылғанын көрсетеді. Соңында, ойын барлық платформаларда бүкіл әлем бойынша 3 миллионнан астам дана сатылды. 2003 жылғы Spike Video Game Awards марапаттауында True Crime бес номинацияға ие болды: «Үздік экшн ойыны», «Үздік анимация», «Үздік музыка» және «Адамның ең жақсы орындауы» (Кристофер Уолкен – Джордж рөлінде және Снуп Догг – өзінің рөлінде). Ол «Үздік экшн ойыны» номинациясын жеңіп алды, бірақ басқа номинацияларда жеңіліске ұшырады; «Үздік анимация» Dead or Alive Xtreme Beach Volleyball ойынына берілді, «Үздік музыка» Def Jam Vendetta ойынына, ал «Адамның ең жақсы орындауы» Grand Theft Auto: Vice City ойынындағы Ray Liotta-ға берілді. 7-ші жылдық Interactive Achievement Awards марапаттауында True Crime «Лицензияланған саундтректегі ең үлкен жетістік» және Снуп Доггтың өзін дауыстауы үшін «Ер адамның ең жақсы кейіпкерлік орындауы» номинацияларын алды.