Кіріспе

Луис Энрихт (шамамен 1844–1923) – бензинге балама ойлап тапқанын айтқан АҚШ-тың өнертапқышы.

Бензин орнын басатын зат

1916 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Энрихт, қарапайым кран суына қосылғанда бензиннің орнына қолданылатын арзан затты өзінің тапқанын жариялады. 1918 жылы Генри Форд Фордтың Нью-Йорк менеджерімен бірге Фермингтонға Энрихтке барды. Лонг-Айлендтегі Фармингдейл қаласында өткен баспасөз конференциясында ол алдымен журналистерден өзі алып келген көліктің ішінде қосымша бак жоқ екенін тексеріп берулерін сұрады. Содан кейін ол журналистердің бірінен бір шелек су әкелуін өтінді. Ол жасыл түсті сұйықтықты суға құйып, машинаның жанармай багын толтырды. Көлік іске қосылғанда, бадамның күшті иісі сезілді. Энрихт куәгерлерді осы суды өздерінің көліктерінде сынап көруге шақырды. Энрихт иістің цианидтен екенін мойындады, бірақ оның адвокаты формулаға патент алғанға дейін ол бұл туралы үн қатпады. Ол миллиондаған доллар алды, соның ішінде Хирам Максімнен 100 000 доллар, ол Энрихт формуласын ашқаннан кейін қалғанын төлеймін деді. Кейіннен Максім ұсыныстан бас тартты, бірақ Йоакум есімді банкир Энрихтке дәл сондай сома ұсынды. Йоакум, ішінде формула бар деген сенімдегі, жабық конвертті алды. Энрихттің неміс шпионы болуы мүмкін деген, негізсіз қауесетті естігенде, ол келісімнің өзінің бөлігін бұзып, конвертті ашты және онда тек бірнеше облигациялар болды. Ол Энрихттің мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен соттауға тырысты, бірақ сәтті болмады. Миллер Риз Хатчисон Энрихттің көрсетілімін бақылап, ацетилен ерітіндісі қолданылғанын анықтады. Оның осындай ерітіндімен жасаған тәжірибелері ацетилен ерітіндісін пайдаланудан қозғалтқыштың тозуына және басқа да зақымдануына әкелді. Луи Энрихт машинаның бөлшектелгенін және қайта жиналғанын кінәлады, алайда судья сотта тағы бір көрсетуге рұқсат бермеді.

Өлім

Бірнеше жылдан кейін денсаулығына байланысты мерзімінен бұрын босатылып, бір жылдан кейін 79 жасында қайтыс болды. Энрихт ешқашан ешкімге құпия формуласын жарияламады, сондай-ақ әрбір көрсетілімінде қолданған "жасыл түсті сұйықтықтың" не екенін де айтпады. Дегенмен, ацетон, сұйық ацетилен және су қоспасы бензинмен жүретін қозғалтқышты іске қосады, ал шығарынды газы цианид иісімен еске түседі. Бірақ, бұл қозғалтқышты жылдам тоздырады және бензинге қарағанда әлдеқайда қымбат.