Кіріспе
Познань ауданы, Польша
Старе Миасто – Польшаның батысындағы Познань қаласының бір бөлігі. Бұл 1990 жылға дейін қала бес әкімшілік ауданға (dzielnicas) бөлінген кездегі аудандардың бірі болды және кейбір әкімшілік мақсаттар үшін сақталды. Толығырақ ақпарат алу үшін Познань қаласының әкімшілік бөлінісіне қараңыз. "Старе Миасто" деген атау польша тілінде "Ескі қала" деген мағынаны білдіреді. Познань қаласының бөлімшелерін талқылау кезінде бұл атау мағынасы бойынша екіұшты болуы мүмкін: бұрынғы Старе Миасто ауданының толық аумағы; Старе Миасто деп аталатын озидл, қала орталығының көп бөлігін қамтиды; немесе Познань Ескі қаласының ауданы, тек бастапқы қабырғаланған қаланың аумағын қамтиды. Осы мақалада "Старе Миасто" атауы жоғарыда аталған мағыналардың біріншісін білдіреді. Осы ауданға кіретін озиделдер туралы ақпарат алу үшін Познань қаласының әкімшілік бөлінісіне қараңыз. Старе Миасто ауданына Познань Ескі қаласы, қала орталығының көп бөлігі, сондай-ақ қаланың солтүстік бөлігі, оның ішінде Winogrady және Piątkowo қазіргі тұрғын үй аудандары, Мораско және Радоевоның солтүстік шеткі аймақтары кіреді, бұл аймақтарда халық тығыздығы төмен. Оның ауданы және халқы 161 200 адамды құрайды, бұл оны қаланың бес ауданының ішінде ең көп халқы бар ауданға айналдырады. Старе Миасто шығысында (Варта өзені арқылы) Nowe Miasto ("Жаңа қала") ауданымен, оңтүстігінде Вилдамен, батысында Jeżyce және Grunwald аудандарымен шектеседі. Сонымен қатар, солтүстікте Сухи-Лас әкімшілік ауданымен (гмина) және шығыста Варта өзені арқылы (тікелей байланыссыз) Червонакпен шектеседі.
the whole area of the former dzielnica of Stare Miasto;
the osiedle called Stare Miasto, covering most of the city centre; or
the Poznań Old Town neighbourhood, covering only the area of the original walled city. In this article, Stare Miasto will have the first of the above meanings. For the osiedles contained within this district, see Administrative division of Poznań. The district of Stare Miasto includes Poznań Old Town and most of the remainder of the city centre, as well as the northern part of the city, including the modern residential areas of Winogrady and Piątkowo, and the less densely populated northernmost neighbourhoods of Morasko and Radojewo. It has an area of and a population of 161,200, making it the most populous of the city's five districts. Stare Miasto borders the districts of Nowe Miasto ("New Town") to the east (across the Warta river), Wilda to the south, and Jeżyce and Grunwald to the west. It is also bordered by the administrative districts (gminas) of Suchy Las to the north and Czerwonak across the Warta (though without any direct crossing) to the east.
География
Старе Миасто ауданының оңтүстік бөлігін Познань қаласының орталығы – ескі қала (Стари Рынек, ескі базар алаңы, Ратуш – ескі қалалық сарай) алып жатыр, сондай-ақ негізгі көше – Święty Marcin (Сент-Мартин), өзен жанындағы Хвалишевоның ескі ауданы, Адам Мицкевич университетінің ең көне ғимараттары және көптеген тарихи және заманауи ғимараттар да осы жерде орналасқан. Орталықтың солтүстігінде Цитадель (цитадель) орналасқан, бұрынғы қамалды аймақ, қазіргі кезде әскери мұражай мен бірқатар мәдени экспонаттар бар кең саябақ. Оның оңтүстік шетінде одақтас және кеңестік зираттар, соның ішінде әскери зираттар орналасқан. Цитадельдің солтүстігінде Винноградының ескі ауданы жатыр, онда негізінен үйлер, ал одан кейін бетон панельді пәтерлерден тұратын жаңа Виннограды тұрғын алаптары орналасқан. Олардың солтүстігінде, ұқсас стильде салынған Пятково тұрғын алаптары бар. Пятковода қаланың басты теледидар мұнарасы орналасқан. Винноградының шығысында, өзенге жақын жерде Сзеляг ауданы, ал солтүстігінде Вильчи Млин тұрғын үй кешені орналасқан. Мұның солтүстігінде Нарамовице ауданы, содан кейін Умультово жатыр. Умультовоның батысында Рожаны Поток иелігі орналасқан, ол Рожаны Поток немесе Strumień Różany ("Роза ағыны") деп аталады және шығысқа қарай Вартаға қарай ағады. Осы ағынның атымен Рожаны Млын ("Роза диірмені") деген кішкентай маңай да аталған. Умультовоның солтүстігінде Nowa Wieś Górna және Nowa Wieś Dolna ("Жоғары Жаңа Ауыл" және "Төменгі Жаңа Ауыл") деп аталатын екі кішкентай аудан, содан кейін сарай-саябақ кешені мен табиғат қорығы бар Радоево орналасқан. Негізгі жол солтүстікке қарай Биедрускоға қарай жалғасады, жақын орналасқан әскери аймақтан өтеді. Батысқа қарай, Пятководан солтүстікке қарай, Мораско деп аталатын кең, көбінесе ашық жатқан аймақ бар (1987 жылдан бері Познаньдің бөлігі). Бұрынғы Мораско ауылы қаланың солтүстік шекарасына жақын орналасқан және онда монастырь ретінде пайдаланылатын сарай бар. Оның батысында метеориттік кратерлердің сериясы айналасында табиғат қорығы орналасқан. Бұл қорықта Познаньдің ең биік нүктесі – Мораска тауы (биіктігі 229 м) орналасқан. Морасконың кең аймағына Хьюби Мораски ауданы, сондай-ақ Пятковоның солтүстік-шығысында орналасқан Адам Мицкевич университетінің ғимараттары кешені (негізінен табиғат ғылымдары оқытылатын) кіреді. Старе Миасто орманды кең аумақтарды қамтиды, оның ішінде Пятково мен Нарамовице арасындағы аймақта, Нарамовицеден солтүстікке қарай өзен бойында және Мораско қорығының аумағында. Познаньдің жылдам трамвай желісі – Poznański Szybki Tramwaj (халық арасында Pestka деп аталады) қала орталығының батысынан басталып, жоғары желі ретінде, содан кейін Винограды және Пятково арқылы өтіп, Пятковоның солтүстік шетіндегі Осиэдле Собиескиедегі аялдама мен автобус станциясына жетеді. Винноградының оңтүстік және шығыс бөліктеріне қызмет көрсететін ескі трамвай желілері де бар. Познань қаласынан шығысқа қарай жүретін негізгі теміржол желісі Старе Миасто арқылы өтеді, Цитадельдің оңтүстігінде Poznań Garbary деп аталатын станциясы бар. Сонымен қатар, ауданның солтүстігінде жүк тасымалы үшін пайдаланылатын қосымша теміржол желісі бар.
Тарих
Ескі қала маңы – ортағасырлық қабырғамен қоршалған қала – 1253 жылы құрылғаннан бастап 1797 жылға дейін Познань қаласын құрады, ол кезде (пруссиялық билік кезінде) қаланың шекарасы батысқа қарай Сент-Мартин (Święty Marcin) және Сент-Адалберт (Święty Wojciech) елді мекендерін қосу үшін кеңейтілді. 1800 жылы шығысқа қарай кеңейтілген аймақтардың бірі – Чвалищево болды. 19 ғасырдың бірінші жартысында ескі қала қабырғалары бұзылып, қаланың жаңа батыс аймақтары (қазіргі қала орталығының көп бөлігін құрайтын) дамытылды. Цитадельдегі (“Fort Winiary”) бекіністер 1828-1842 жылдар аралығында салынды. Бұл 1830 жылдардан бастап қаланың төңірегіне салынған Festung Posen бекініс жүйесінің бір бөлігі болды. Сол жағалаудағы бекіністердің барлығы бүгінгі Старе-Миасто ауданында орналасқан, шамамен Al. Niepodległości және ul. Krakowska бойымен созылған. 19 ғасырдың соңында бекіністердің сыртқы сақинасы салынды, оның ішінде IVa, V және Va бекіністері қазір Старе-Миасто ауданында орналасқан. Қала шекарасының келесі солтүстікке қарай кеңейуі 1925 жылы болды, онда Цитадель және Винограды ауданы қалаға қосылды. 1940 жылдары нацистер Нарамовице, ал 1974 жылы Пиąтковоны қосты, бұл осы маңайда кең ауқымды тұрғын үйлер салуға әкелді (ол Винноградыда бұрыннан басталған еді). Познаньдің ең солтүстік бөліктері (Мораско, Радоево, Умултово, Nowa Wieś Górna, Nowa Wieś Dolna) 1987 жылы қала шекарасына енгізілді.