Кіріспе
Джордж Мартин Вайс (23 маусым 1894 – 13 тамыз 1972) – американдық кәсіби бейсбол басшысы. 1971 жылы Бейсбол Даңқы залына сайланған Вайс, «Нью-Йорк Янкис» командасындағы 29 жылдық қызметі кезеңінде Ұлы лигалардың ең табысты фермалық жүйе директоры және бас менеджерлерінің бірі болды. 1932 жылдан 1947 жылға дейін «Янкис» командасының ойыншыларды дамыту жүйесіне жетекшілік етіп, оны саладағы ең жақсы екі жүйеден біріне айналдырды, соның арқасында «Бронкс Бомберлері» 16 маусым ішінде тоғыз Американ Лигасы (АЛ) чемпионатын және сегіз Әлем сериясінің жеңімпазы атанды. Содан кейін Вайс, қазаннан қазанға дейінгі 13 жыл бойы «Янкис» командасының бас менеджері болып жұмыс істеді, осы кезеңде команда он АЛ чемпионатын және тағы жеті Әлем сериясінің жеңімпазы атанды, ал тұрақты маусымдағы жеңіс көрсеткіші .622 (1243–756) құрады. Одан кейін ол «Нью-Йорк Метс» клубының алғашқы президенті болды.
George Martin Weiss (June 23, 1894 – August 13, 1972) was an American professional baseball executive. Elected to the Baseball Hall of Fame in 1971, Weiss was one of the Major Leagues' most successful farm system directors and general managers during his 29 year long tenure with the New York Yankees. Working as the head of the Yankees' player development system from 1932 to 1947, he established it as one of the two best in the game, helping the "Bronx Bombers" win nine American League (AL) pennants and eight World Series championships over 16 seasons. Then, during Weiss' 13 full years as the Yankees' general manager from October to October , the team won ten AL pennants and seven more World Series titles, compiling a regular season winning percentage of .622 (1,243–756). He later became the first club president of the New York Mets from to after that expansion franchise was formed.
Ерте өмір және мансап
Вайс Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында дүниеге келді және бір жыл Йель университетінде оқыды, кейін отбасының азық-түлік дүкенін басқаруға көмектесу үшін оқуын тоқтатты. 1915 жылы, 20 жасында, ол «Федералды лигамен» байланысты «заңсыз» кіші лига саналатын тәуелсіз Колониалдық лигада «Нью-Хейвен МаксФедс» клубын құрды. Кейіннен Вайс А класты Шығыс лигасындағы «Нью-Хейвен» франшизасын сатып алу үшін 5000 доллар қарыз алды; оның командасын жергілікті бейсбол жазушылары дереу «Вайсмен» деп атады. Ол «Нью-Хейвен» клубын он жыл бойы басқарды, ол кейін Йель университетіне құрмет көрсету мақсатында «Профс» деп аталды; 1920-1928 жылдар аралығында үш лига чемпионатында жеңіске жетті. 1930 жылы Вайс екі маусымға Class AA Халықаралық лигасының «Балтимор Ориолс» командасының басшылығына келді.
Шаруашылық жүйелерінің директоры
37 жасында оны «Янкилер» командасының иесі Джейкоб Рупперт және бас менеджері Эд Барроу клубтың фермалық жүйесін құру үшін шақыртты. Бұл тұжырым идеясы Ұлттық лигада «Сент-Луис Кардиналс» командасымен басталып, «Кардиналс» командасының үстелдік позициясына негіз болды. Вайс 1931 жылы төрт фермалық командадан тұратын «Янкилер» жүйесін 16 командаға дейін жеткізді; содан кейін, Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан төрт жылдық керітартпадан кейін, 20 командаға дейін өсірді. «Ньюарк Беарс» және «Канзас-Сити Блюз» командаларының ұзақ жылдар бойығы сенімді серіктестері басқарған бұл жүйе, 15 әлем чемпионатына жетекшілік еткен «Бомбалаушылар» командасының көптеген ойыншыларын дайындады, оның ішінде төрт (1936–39) және бес (1949–53) тікелей Әлем сериясінің жеңістері бар. Вайс фермалық жүйесі үш Даңқ залының мүшесін – Йоги Берра, Джо Гордон және Фил Риццутоны (Джо ДиМаджио Тыншы мұхитының «Сан-Франциско Силз» командасынан тікелей алынған) – сондай-ақ, Ханк Бауэр, Тини Бонхам, Хэнк Борови, Бобби Браун, Спад Чандлер, Джерри Коулман, Чарли Келлер, Джонни Мерфи, Джо Пейдж, Вик Раши және Ред Ролф сияқты ұзақ жылдар бойы сенімді ойыншыларды тәрбиеледі. 1937 жылғы «Bears» (үшінші орын) және 1939 жылғы «Blues» (12-ші орын) командалары тарихындағы ең үздік он команданың қатарына енді. 1945 жылдың басында команданы сатып алған «Янкилер» командасының жаңа иелері Ларри МакФайл, Дэн Топпинг және Дел Вебб Вайс командасының вице-президенті етіп тағайындады. Содан кейін ол үш толық маусым бойы жаңа иелердің басшылығымен жұмыс істеді, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін бейсбол жаңа өркендеу кезеңіне енді. Клуб президенті және бас менеджер ретінде МакФайл «Янкилер» командасының соғыстан кейінгі басшылығындағы басты тұлға болды. 1947 жылдың 6 қазанында, «Янкилер» командасы 1947 жылғы Әлем сериясінің шешуші ойынын жеңгеннен кейін бірнеше сағат өткен соң, атышулы ішкілігімен және тез ашуланғыш мінезімен белгілі МакФайл жеңіске арналған тойда екі кеңседен де кенеттен отставкаға кететінін жариялады. Мас күйінде ол тойда Вайс және Топпингті қоса алғанда, бірнеше лауазымды тұлғалармен қарым-қатынас жасады. Вайс әйелімен бірге банкет үстелінде отырғанда, МакФайл оны «Янкилер» командасының фермалық жүйесінің директоры лауазымынан қатты дауыспен және кенеттен босатып жіберді. МакФайлдың сөгісін естіген Топпинг оны ұстап, жақын жердегі бөлмеге алып барып, тыныштартты, ал МакФайлдың ашу-ызасын көрген Уэбб Вайс командада қалатынын айтты. Бұл оқиға МакФайлдың бейсбол карьерасын аяқтады. Келесі күні, 7 қазанда Топпинг пен Уэбб оның «Янкилер» командасындағы үштен бір бөлігін сатып алып, Вайсті вице-президент және бас менеджер қызметіне көтерді. Ол 1959 жылдың желтоқсанында жеті ойыншыдан тұратын келісімшарт жасасып, «Канзас-Сити» командасынан Роджер Маристі сатып алды. 25 жастағы жас жұлдыз Маристің Америка лигасының ең құнды ойыншысы сыйлығын екі рет жеңіп алды, ал соңғы жылы Бэйб Руттың бір маусымдағы рекордтық көрсеткішіне жетіп, 61 хоум-ран соқты. Бірақ 1961 жылғы маусымда Вайс «Янкилер» командасының кеңсесінен кетіп қалды. Маристің 1960 жылғы командаға Америка лигасының біріншілігіне оралуына көмектескенімен, олар сол жылы Әлем сериясінде тағы да жеңіліске ұшырады, бұл жолы «Питтсбург Пайрэтс» командасынан. Әлем сериясінен кейінгі күндері Стенгел мен Вайс зейнетке шықты. Вайс орнына ұзақ жылдар бойы көмекші болған Рой Хами бас менеджер болып тағайындалды. Содан кейін «Янкилер» командасы 1961 және 1962 жылғы Әлем сериялерімен бірге тағы төрт рет жеңіске жетті.
Нью-Йорк Метс
Вайс пен Стенгел екеуі де 1962 жылы «Метс» командасымен аяқтады, бұл «Доджерс» пен «Нью-Йорк Джайентс» Калифорнияға кеткеннен кейін төрт маусым өткен соң Ұлттық лига бейсболын Нью-Йорк қаласына қайтаруға мүмкіндік берді. 1961 жылдың мамыр айында Вайс «Метс» клубының президенті және іс жүзінде бас менеджері болып тағайындалды, ал Стенгел одан кейін кеңейту драфтында менеджер болды. Вайс негізінен «Доджерс» пен «Джайентс» командаларының соңғы Нью-Йорк құрамында ойнаған және оларға қарсы шыққан тәжірибелі ойыншылардан тұратын құрамды таңдады, олардың ішінде Гил Ходжес, Роджер Крейг, Дон Циммер, Гас Белл, Эд Бучи және Хоби Ландрит болды. Ол осы драфтталған ойыншыларды бұрынғы «Бруклин» жұлдыздары Дьюк Снайдер, Чарли Нил, Клем Лабин және Билли Лоуз, сондай-ақ тәжірибелі ойыншылар Ричи Эшберн, Фрэнк Томас, Джин Вудлинг және бұрынғы «Янки» үміткері Марв Тронберри және тағы да көптеген ойыншылармен толықтырды. 1962 жылғы «Метс» командасы МЛБ тарихындағы ең нашар көрсеткішті (40–120) көрсетті, ал 1963, 1964 және 1965 жылдардағы командалар 111, 109 және 112 ойынды ұтып алды. «Метс» клубының жас ойыншыларды дайындау жүйесі пайдалы ойыншыларды беруге баяу дамыды; 1966 жылғы маусымның ашылу күніне қарай ол Клеон Джонс, Эд Кранпул, Таг Макгроу, Рон Свобода және Бад Харрелсонды шығарды, бірақ 1965 жылға дейін тек Джонс пен Кранпул ғана ойынға қатысты. Вайс сондай-ақ 1966 жылғы Бейсбол лигасының драфтында Реджи Джексонды таңдаудан бас тартып, оның орнына Стив Чилкотты таңдады. Бас менеджер ретінде өткізген бес маусымында «Метс» командасы Ұлттық лигада соңғы орыннан Вайс басқарған соңғы жылы ғана шықты. Олардың жалпы көрсеткіші 260–547 (.322) болды. Ол 1966 жылдың 14 қарашасында 72 жасында зейнетке шықты, ал оның орнын бұрынғы «Кардиналс» клубының бас менеджері Бинг Девайн иеленді. Бірақ нашар ойын көрсетуіне қарамастан, «Метс» командасы құрылғаннан бастап бері адал жанкүйерлер базасын құрды, ал 1964 жылы ескі «Поло Граундс» стадионынан жаңа «Шиа» стадионына көшкен кезде чемпиондыққа таласқан «Янкилерден» 1,73 миллионға қарсы 1,3 миллион жанкүйерді жинады. Олар 1976 жылға дейін Нью-Йоркте бейсболға қатысу бойынша көшбасшылықты сақтап қалды, содан кейін олардың Американ лигасындағы қарсыластары жаңартылған «Янки» стадионына көшіп, чемпиондыққа ие болды.
The on field results were historically poor. The 1962 Mets put up the worst record (40–120) in recent MLB history, and the 1963, 1964 and 1965 teams lost 111, 109 and 112 games. The Met farm system was slow to contribute useful players; by Opening Day 1966, it had yielded Cleon Jones, Ed Kranepool, Tug McGraw, Ron Swoboda and Bud Harrelson, but only Jones and Kranepool saw service before 1965. Weiss also passed on Reggie Jackson in the 1966 Major League Baseball Draft, instead selecting Steve Chilcott. In his five seasons as general manager, the Mets escaped last place in the National League only in Weiss's last year. They compiled a composite record of 260–547 (.322). He retired at age 72 on November 14, 1966, and was succeeded by former Cardinal GM Bing Devine. But despite their poor play, the Mets established a dedicated fan base from their first season in existence, and when they left the dilapidated Polo Grounds for their new home, Shea Stadium, in 1964 they outdrew the pennant winning Yankees, 1.73 to 1.3 million fans. They would dominate New York baseball attendance until 1976, when their American League rivals moved into a renovated Yankee Stadium and won the pennant.
Кейінгі өмірі мен мұрасы
Вайс 1950, 1951, 1952 және 1960 жылдары The Sporting News журналының «Жылдың бас атқарушысы» атанды. 1971 жылы ол Бейсбол Даңқы залына енгізілді, сол жылы құрметке ие болған жеті адамның бірі болды. Барлық енгізілгендер Ардагерлер комитетімен таңдалды; Бейсбол жазушылар қауымдастығының ресми дауыс беру арқылы ойыншылар сайланбады. Вайс 1972 жылы Коннектикут штатындағы Гринвич қаласында 78 жасында қайтыс болды. Стенгел оның өліміне қайғырып, былай деді: «Джордждың қазасы бейсбол үшін ауыр соққы. Ол табысқа жеткен, ұлы және кез келген жағдайда қабілетті адам еді. Ол көп адаммен жақсы тіл табыса бермейтін, бірақ Джордж жігіттерді қалай таңдау керегін білді. Ойыншыларды мұздан алып, бейсболда осылай ұзақ тұруға бола ма?» 1982 жылы ол Нью-Йорк Метс Даңқы залына енгізілді. 1955 жылдың 14 сәуірінде Элстон Ховардтың ойынға түсуімен «Янкилер» командасы сегіз Американ лигасы командасының алтыншысы болды және Нью-Йорк қаласының үш ірі лигасының командаларының соңғысы болып, бейсболдағы түрлі терілі ойыншылардың қатарын бұзды. «Йоги Берра: Мәңгілік янки» кітабында Вайс бір коктейль кешінде «қара нәсілді адамның «Янкилер» формасын киюіне ешқашан рұқсат бермейтінін» жоғары дауыспен айтқан екен. Кітапта айтылғандай, «Янкилер» командасының фермалық жүйесінде қара нәсілді ойыншылардың негізгі лигаға өтуіне кедергі келтіретін саясат болған. Алғашқы афроамерикалық «Янкилер» ойыншысы Говард, аутфилдерден қақпашыға ауыстырылды, себебі Берраның қатысуын ескере отырып, осы позицияда негізгі лигаға енуі қиын болды. Содан бері «Янкилер» командасының ойыншылар құрамын түрлендірудегі кешігу себептері туралы түрлі пікірлер айтылды. 2016 жылы жарық көрген «Джордж Вайс: «Янкилердің» алтын ғасырының сәулетшісі» кітабында авторлар Бертон А. және Бенита В. Боксерман осы мәселеге толық тарау арнап, Вайсқа байланысты мотивацияларды зерттейді. Олар былай деп жазады:
«Янкилерді түрлендірудегі кешігу, ықтимал, қаржылық табыс, тамаша өнімділік, тиімсіз скауттар және, мүмкін, команда иелерінің қара нәсілділерге деген көзқарасы сияқты факторлардың жиынтығынан туындаған болса да, жүйедегі басты шешім қабылдаушы Вайс қара нәсілді ойыншының болмауына жауапты деп есептелді. Оның шешімдерін ұзақ уақыт бойы «Янкилерді» түрлендіруді кейінге қалдыруға жеке басының көзқарасы себеп болды ма? Роджер Кан және Дэвид Халберстам сияқты жазушылар оны қатыгез және ойыншыларға, әсіресе қара нәсілділерге деген эмпатиясы жоқ адам деп сипаттады. Вайстың шынайы себебі, ол «Янкилер» формасын кие алатын қара нәсілді ойыншыны «Янкилер» стандартына сай таңдауға бейімділігі болды, оны тікелей сұрағанда осылай мәлімдеді.»