Зладко Лагумджия: Босния және Герцеговина саяхатшысы мен дипломаты
Zlatko Lagumdžija
Златка Лагумджия – боснийский дипломат, политик, экс-председатель Совета министров БиГ и министр иностранных дел. Постоянный представитель в ООН с 2023 г.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Босния және Герцеговина Министрлер Кеңесінің төрағасы (2001–2002 жж.)
Chairman of the Council of Ministers of Bosnia and Herzegovina from 2001 to 2002
Златко Лагумджия (1955 жылдың 26 желтоқсанында туған) – босниялық дипломат және саясаткер, 2023 жылдың шілдесінен бастап Босния және Герцеговинаның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы тұрақты өкілі. Бұрын ол 2001 жылдан 2002 жылға дейін және 2012 жылдан 2015 жылға дейін Сыртқы істер министрі қызметін атқарған. Лагумджия сондай-ақ 2001 жылдан 2002 жылға дейін Босния және Герцеговина Министрлер Кеңесінің төрағасы болды. 1997 жылдан 2014 жылға дейін Социал-демократиялық партияның (СДП БиГ) президенті болды. Лагумджия 1955 жылы Сараевода дүниеге келген. Оның әкесі Салко 1960-шы жылдары Сараевоның мэрі болған. Лагумджия 1981 жылы Сараево университетін бітірген. Аризона университетінде докторантурадан кейінгі зерттеу жұмыстарын жүргізді. Кейін Сараево университетінде сабақ берді, содан кейін Экономика факультетінің басқару ақпараттық жүйесі кафедрасын басқарды. Лагумджия саяси мансабын Босния соғысы кезінде Босния және Герцеговина Республикасының вице-премьері ретінде бастады, ол сол кездегі президент Алия Изетбеговичке кеңес берді. Ол соғыс кезінде Изетбеговичпен бірге бейбітшілік жоспарының барлық келіссөздеріне қатысты. 2000 жылғы парламенттік сайлауда СДП БиГ Босния мен Герцеговина үшін партиямен коалиция құрып, көпшілікті жеңіп, ұлтшыл партияларды биліктен ығыстыруға қол жеткізді. Лагумджия Сыртқы істер министрі және Министрлер Кеңесінің төрағасы болды. СДП БиГ басқаратын үкімет Босния мен Герцеговинаның Еуропа Кеңесіне қосылуының алғышарты болған Сайлау заңының қабылдануына көмектесті. Лагумджияның партиясы 2002 жылғы жалпы сайлауға дейін үкіметке басшылық етті, содан кейін ұлтшыл партиялар қайтадан билікке сайланды. Ол содан кейін ұлттық өкілдер палатасының мүшесі болды. СДП БиГ президенті ретінде Лагумджия көптеген конституциялық реформалар туралы келіссөздерге қатысты, ең бастысы 2010–2012 жылдардағы үкімет құруға қатысты. 2010 жылғы жалпы сайлаудан кейін және СДП БиГ өкілдер палатасындағы ең ірі партия ретінде пайда болғаннан кейін, СДП БиГ және Тәуелсіз әлеуметтік демократтар альянсының айналасында үкімет құрылды, Лагумджия тағы да Сыртқы істер министрі болды және 2015 жылға дейін қызмет етті. 2014 жылғы жалпы сайлаудан кейін және СДП БиГ нашар көрсеткеннен кейін ол партия президенті лауазымынан кетті. 2019 жылы ол өзінің жаңа саяси партиясындағы саяси қызметі үшін СДП БиГ-ден шығарылды. Лагумджия Мадрид клубының мүшесі, ол халықаралық қауымдастықта демократияны және өзгерістерді ілгерілетуге арналған тәуелсіз коммерциялық емес ұйым.
Zlatko Lagumdžija (born 26 December 1955) is a Bosnian diplomat and politician serving as Permanent Representative of Bosnia and Herzegovina to the United Nations since July 2023. He previously served as Minister of Foreign Affairs from 2001 to 2002 and from 2012 to 2015. Lagumdžija was also Chairman of the Council of Ministers of Bosnia and Herzegovina from 2001 to 2002. He was president of the Social Democratic Party (SDP BiH) from 1997 to 2014. Lagumdžija was born in Sarajevo in 1955. His father Salko was mayor of Sarajevo in the 1960s. Lagumdžija graduated from the University of Sarajevo in 1981. He did postdoctoral research at the University of Arizona. Subsequently, he taught at the University of Sarajevo and later chaired the department of management information system at the Economics Faculty. Lagumdžija began his political career during the Bosnian War as deputy Prime Minister of the Republic of Bosnia and Herzegovina, advising then president Alija Izetbegović. He accompanied Izetbegović at almost all of the peace plan negotiations during the war. In the 2000 parliamentary election, the SDP BiH formed a coalition with the Party for Bosnia and Herzegovina to gain the majority and force the nationalist parties out of power. Lagumdžija became both the Minister of Foreign Affairs and Chairman of the Council of Ministers. The SDP BiH led government facilitated the passage of the Election Law, a prerequisite to Bosnia and Herzegovina's accession to the Council of Europe. Lagumdžija's party led the government until the 2002 general election, when the nationalist parties were elected back into power. He then served as member of the national House of Representatives. As president of the SDP BiH, Lagumdžija took part in many constitutional reform talks, most notably in those regarding the 2010–2012 government formation. Following the 2010 general election and the SDP BiH's emergence as the largest party in the House of Representatives, a government was formed around the SDP BiH and the Alliance of Independent Social Democrats, with Lagumdžija once again becoming Minister of Foreign Affairs, serving until 2015. Following the 2014 general election and a poor showing of the SDP BiH, he resigned as president of the party. In 2019, he was removed from the SDP BiH due to political activity in his own new political party. Lagumdžija is a member of the Club of Madrid, an independent non profit organization created to promote democracy and change in the international community.
Білім
Лагумжия 1973 жылы Мичиган штатының Аллен Парк қаласында «Жастардың өзара түсіністігі» студенттік алмасу бағдарламасы аясында орта мектептің дипломын алды. Одан кейін ол Сараево университетінде оқыды, онда 1977 жылы бакалавр, 1981 жылы магистр және 1988 жылы компьютерлік ғылым және электр инженериясы саласында доктор ғылымдарының кандидаты атағын алды. 1989 жылы Фулбрайт бағдарламасының қатысушысы ретінде Лагумжия Аризона университетінде Менеджмент ақпараттық жүйелер кафедрасында және Ақпаратты басқару орталығында постдокторанттық зерттеулер жүргізді.
Lagumdžija earned his high school diploma as a part of the Youth For Understanding exchange student program in Allen Park, Michigan in 1973. His subsequent education was at the University of Sarajevo, where he earned a BS in 1977, an MS in 1981 and a PhD in 1988 in the field of Computer science and Electrical engineering. In 1989, as a Fulbright Program participant, Lagumdžija did postdoctoral research at the University of Arizona in the Department of Management Information Systems and the Center for the Management of Information.
Академиялық мансап
Лагумжия 1989 жылы Сараево университетінде Экономика факультетінде басқару ақпараттық жүйесі және информатика, ал Электротехника факультетінде жобаланған ақпараттық жүйелер мен топтық қолдау жүйелері бойынша профессор ретінде сабақ беруді бастады. 1994 жылдан бастап ол Экономика факультетінің Менеджмент және ақпараттық жүйелер кафедрасын басқарды, ал 1995 жылдан Экономика факультетінің құрылымдық бөлімшесі – Менеджмент және ақпараттық технологиялар орталығының директоры болды. Лагумжияның академиялық қызығушылықтары топтық қолдау жүйелері және басқару ақпараттық жүйелері саласында. Ол басқару ақпараттық жүйелері саласында алты кітап және жүзден астам мақаланың авторы. Босния соғысы аяқталғаннан кейін Лагумжия Сараево университетіндегі Топтық қолдау жүйесін қайта жаңғырту үшін Сорос қорынан қаржы алуға көмектесті. GSS құрылымы орналасқан Менеджмент және ақпараттық технологиялар орталығының стратегиялық мақсаты – «Босния және Герцеговинаның демократиялық, нарықтық экономикаға өтуіне көмектесу және оны дамыту» болды. Осы міндеттің аясында Орталық Сараево университетінің студенттерімен қатар, бизнес және үкімет басшылары үшін GSS технологиясын пайдаланып, Сараевоның экономикалық жаңғыртуы туралы ойлануға және жоспарлауға көмектесетін сессиялар өткізді.
Lagumdžija began teaching at the University of Sarajevo in 1989 as a professor of management information system and informatics at the Economics Faculty and Projected Information Systems and Group Support Systems at the Electrical Engineering Faculty. He served as the chair of the department of Management and Information Systems at the Economics Faculty since 1994 and the director of the director of the Management and Information Technologies Center (an organizational unit of the Economics Faculty) since 1995. Lagumdžija's particular academic interests lie in the areas of Group Support Systems and management information systems. He is the author of six books and over a hundred papers in the field of management information systems. At the end of the Bosnian War, Lagumdžija helped to secure funds from the Soros Foundation with which to rebuild the Group Support System facility at the University of Sarajevo. The strategic objective of the Management and Information Technologies Center, which housed the GSS facility, was to "assist and promote the transition of Bosnia and Herzegovina to a democratic, market driven economy." As part of that mandate, the Center held sessions for key business and government leaders as well as students at the University of Sarajevo utilizing GSS technology to assist them in thinking about and planning for the economic reconstruction of Sarajevo.
Соғыс кезіндегі саяси мансап
Лагумжия өзінің саяси мансабын Босния соғысы кезінде премьер-министрдің орынбасары ретінде бастады, сол кездегі президент Алия Изетбеговичке кеңес берді. Бір мәрте ол оған Вансе-Оуэн бейбітшілік жоспарына қол қоймауға кеңес берді: "Изетбегович мырза оны мақұлдаған жоқ, бірақ ойланып, мүмкін жоспар осыншалықты жаман болмас, біз онымен өмір сүре аламыз деді. Ал біздің кейбіреулеріміз оған: «Осы жоспарға қол қойған адам өлді, тіпті саяси тұрғыдан да емес» деді, - деп 1993 жылғы ақпанда «Нью-Йорк Таймс» газетінің тілшісіне айтты. Изетбегович 1993 жылғы наурыз айында бейбітшілік жоспарына қол қойды. 1992 жылғы мамырда Лагумжия Изетбеговичпен, Изетбеговичтің қызы Сабинамен және оның күзетшісімен бірге Лиссабон келіссөздерінен оралғанда, Югослав халық армиясы Сараево халықаралық әуежайында оларды қоршап алды, содан кейін ұрлап, сербтер бақылауындағы Лукавицаға конвоймен алып кетті. 1993 жылғы сәуірде Лагумжия серб шебі арқылы Сараевоға келген Сребреница тұрғындарынан құралған топпен кездесті. Олар оған Сребреницадағы және Боснияның шығыс анклавтарындағы аяусыз жағдай туралы хабарлады. Сребреницаның қиын жағдайын көрсету мақсатында Лагумжия шығыс анклавтарға көмек жеткенше Сараевоға гуманитарлық көмек беруді тоқтатты. Бір айдан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) қолбасшысы Филипп Морильон Сребреницаға сапар шегіп, азаматтарды БҰҰ қорғауында деп жариялады.
Lagumdžija began his political career during the Bosnian War as deputy prime minister, advising then president Alija Izetbegović. In one particular case he advised him not to sign the Vance–Owen Peace Plan: "Mr Izetbegović was not endorsing it, but thinking out loud and saying perhaps the plan would not be so bad, that we could live with it. And some of us told him, 'Anyone who signs this plan will be dead, and not just politically '" he told a New York Times reporter in February 1993. Izetbegović signed the peace plan in March 1993. In May 1992, Lagumdžija was with Izetbegović, Izetbegović’s daughter Sabina and his bodyguard, returning from the Lisbon negotiations, when they were surrounded at the Sarajevo International Airport by the Yugoslav People's Army, kidnapped and driven in a convoy to Lukavica, in Serb held territory. In April 1993, Lagumdžija met with a group of citizens from Srebrenica who had journeyed through the Serb lines to Sarajevo. They informed him of the desperate situation of Srebrenica and the eastern Bosnian enclaves. In an effort to highlight the plight of Srebrenica, Lagumdžija suspended humanitarian aid donations for Sarajevo until aid was delivered to the eastern enclaves. A month later, United Nations (UN) Commander Philippe Morillon visited Srebrenica and declared the citizens under the protection of the UN.
Соғыстан кейінгі саяси мансап
Социал-демократиялық партияның (СДП БиГ) мүшесі ретінде Лагумжия 2002 жылдан 2012 жылға дейін Ұлттық өкілдер палатасының депутаты болды. Ол 1997 жылдан 2014 жылға дейін СДП БиГ президенті қызметін атқарды. 2000 жылғы парламенттік сайлауда СДП БиГ, Босния мен Герцеговина үшін партиясымен коалиция құрды. Бұл партияны соғыс жылдарының бұрынғы премьер-министрі Харис Силайджич құрған және басқарған болатын. Олар көптеген шағын партияларды біріктіріп, «Өзгеріс одағын» құрды. Лагумжия 2001 жылдан 2002 жылға дейін Сыртқы істер министрі, ал 2002 жылға дейін Министрлер Кеңесінің төрағасы (яғни Премьер-министр) қызметтерін атқарды. Ұзаққа созылған келіссөздер, келіспеушіліктер мен кешігулерден кейін ол Босния мен Герцеговина атынан бұрынғы Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының мүліктік мәселелері жөніндегі келісімге қол қойды. СДП БиГ экономикалық реформалар мен жемқорлыққа қарсы күрес платформасымен саяси билікке келген кезде, Лагумжия Батыс елдері тарапынан «көпұлтты, біртұтас Боснияның үміт беретін бейнесі» деп мақталып, жоғары бағаланды. СДП БиГ басқарған үкімет Сайлау заңының қабылдануына көмектесті, бұл демократияға жасалған маңызды қадам ғана емес, Боснияның Еуропа Кеңесіне қосылуының да алғы шарты болды. СДП БиГ 2002 жылғы қазан айындағы жалпы сайлауға дейін коалициялық үкіметке жетекшілік етті. Осы сайлауда саяси реформалардың баяу жүргеніне наразы болған халық ұлтшыл партияларды қайтадан билікке сайлады. 2019 жылдың 18 мамырында Лагумжия, өзі құрып жатқан жаңа саяси партиясы – Социал-демократиялық қозғалыстағы саяси қызметіне байланысты СДП БиГ қатарынан шығарылды. Бұл партияға Босния президенті және бұрынғы СДП БиГ вице-президенті Желько Комшич та қолдау көрсетіп отырған.
As a member of the Social Democratic Party (SDP BiH), Lagumdžija served as member of the national House of Representatives from 2002 to 2012. He was the president of the SDP BiH from 1997 to 2014. At the 2000 parliamentary election, the SDP BiH formed a coalition with the Party for Bosnia and Herzegovina, a party founded and led by former wartime prime minister Haris Silajdžić, to gain the majority and force the nationalist parties out of power. They gathered a coalition of many other small parties to create the "Alliance for Change". Lagumdžija became the Foreign Minister, a post he served in from 2001 until 2002, and Chairman of the Council of Ministers, (i. e. the Prime Minister), as which he served until 2002. After protracted negotiations, disagreements and delays, he signed the Agreement on Succession Issues of the Former Socialist Federal Republic of Yugoslavia on behalf of Bosnia and Herzegovina. When the SDP BiH came into political power on a platform of economic reform and anti corruption, Lagumdžija was lauded by the Western powers as the hopeful "face of a pluralistic, united Bosnia." The SDP BiH led government facilitated the passage of the Election Law, which was not only an important step towards democracy, but also a prerequisite to Bosnia's accession to the Council of Europe. The SDP BiH led the coalition government until the October 2002 general election, when the public, dissatisfied at the pace of political reform, elected the nationalist parties back into power. On 18 May 2019, Lagumdžija was removed from the SDP BiH due to his political activity in his own new political party, the Social Democratic Movement, which was in the process of being founded, and which was also supported by Bosnian Presidency member and former SDP BiH vice president Željko Komšić.
2010-2012 жылдардағы үкімет құруы
2010 жылғы жалпы сайлаудан кейін Босния және Герцеговинаның Министрлер кеңесін (яғни ұлттық үкіметті) құру процесі басталды. Нәтижесінде сайлаудан кейін бір жылдан астам уақыт өткен соң парламенттік көпшілікке қол жеткізбей, саяси ландшафт фрагменттелді. Лагумджия басқаратын Боснияның СДП БиГ және Босния сербтерінің автономиялық Тәуелсіз социал-демократтар альянсы (СНСД) өкілдер палатасының 42 депутатының әрқайсысынан 8 депутаттан иеленді. Ірі хорват партиялары (HDZ БиГ және HDZ 1990) және серб партиялары (СНСД және SDS) Министрлер кеңесінің төрағалығы үш конституциялық ұлт арасында кезегімен ауысатын «джентльмендік келісім» бар екенін мәлімдеді. Осы жағдайда, Кеңес төрағасы хорват саясаткері болуы керек еді. 2010 жылғы жалпы сайлауда Хорват Демократиялық одағы (HDZ БиГ) және Хорват Демократиялық одағы 1990 (HDZ 1990) хорват дауыстарының басым бөлігін алғандықтан, партиялар олардың бірінен төраға тағайындалуын талап етті. СДП БиГ болса, тек адамның этникалық тегі маңызды екенін, партияның емес, және СДП БиГ қатарынан хорват төрағасын тағайындау құқығын талап етті, сондай-ақ бүкіл ел бойынша ең көп дауыс жинаған партия ретіндегі құқығын алға тартты. Еуропалық Одақ және Жоғарғы өкілдің кеңсесі босниялық-босниялық және серб-хорват саяси топтарын татуластыру үшін бірнеше рет келіссөздер жүргізді, бірақ босниялық конституциялық дағдарысқа байланысты барлық әрекеттер сәтсіз аяқталды. Босниялық-босниялық коалициясы орынды ең көп дауыс алған партия ретінде өздеріне беруді талап етті, ал серб-хорват альянсы дәстүр бойынша Министрлер кеңесінің келесі төрағасы этникалық хорват болуы керек екенін, және ол шынайы хорват партиясынан (Хорват Демократиялық одағы) шығуы керек екенін, көпұлтты СДП БиГ емес екенін мәлімдеді. 2011 жылдың 5 қыркүйегінде Мостарда партия басшылары арасында келіссөздер өтті, оны хорват саясаткерлері Божо Любич және Драган Чович ұйымдастырды, оған Милорад Додик, Младен Босич, Сулейман Тихич және Лагумджия қатысты. Тараптар қыркүйек айының ортасында талқылауды жалғастыруға келісті. 15 қыркүйекте Сараевода Лагумджия ұйымдастырған алты ірі партия басшыларының кездесуі өтті. Кездесуде ұлттық санақ өткізу, әскери мүлік және Сейдич-Финци шешімі талқыланды. Сол күні Еуропалық Одақтың өкілі саяси жағдай тұрақтанбаса, елге қосылуға дейінгі көмек құралы арқылы қаржыландырудан айырылу қаупі бар екенін ескертті. 2011 жылдың 26 қыркүйегінде өткен тағы бір кездесу де сәтсіз аяқталды. 2011 жылдың 28 желтоқсанында алты саяси партия арасында келісімге қол жеткізілді: Социал-демократиялық партия, Демократиялық әрекет партиясы (СДА), Хорват Демократиялық одағы, Хорват Демократиялық одағы 1990, Серб Демократиялық партиясы және Тәуелсіз социал-демократтар альянсы. Босниялық хорват Вьекослав Беванда Министрлер кеңесінің жаңа төрағасы болды. Үкімет құрылғаннан кейін және Беванда тағайындалғаннан кейін Лагумджия қайтадан Сыртқы істер министрі болды және 2015 жылға дейін қызмет етті.
Following the 2010 general election, a process of formation of Bosnia and Herzegovina's Council of Ministers (i. e. the national government) had begun. The resulting election produced a fragmented political landscape without a coalition of a parliamentary majority more than a year after the election. The SDP BiH, led by Lagumdžija, and the Bosnian Serb autonomist Alliance of Independent Social Democrats (SNSD), each had 8 MPs of the total 42 MPs of the House of Representatives. The major Croat (HDZ BiH and HDZ 1990) and Serb parties (SNSD and SDS) contended that a gentlemen's agreement existed in which the chairmanship of the Council of Ministers rotates between the three constitutional nationalities. In this case, it would be the turn for a Croat politician to chair the Council. As the Croatian Democratic Union (HDZ BiH) and the Croatian Democratic Union 1990 (HDZ 1990) received the overwhelming share of Croat votes in the 2010 general election, the parties demanded that a member of one of them receive the position of Chairman. The SDP BiH on the other hand, claimed that the only necessity is the ethnicity of the individual, and not the party, demanding the right to appoint a Croat Chairman from SDP BiH ranks, calling upon the right of having assumed most votes nationwide. The European Union and the Office of the High Representative repeatedly attempted negotiations to appease the Bosniak–Bosnian and Serb–Croat divided political blocs, in parallel to the Bosnian constitutional crisis, all ending in failure. The Bosniak Bosnian coalition insisted that the seat would have to go to them as the party that received the largest number of votes, while the Serb–Croat alliance insisted that due to the fact that according to tradition, the next Chairman of the Council of Ministers must be an ethnic Croat, it must come from an authentic Croat party (Croatian Democratic Union), and not the multi ethnic SDP BiH. A round of talks between party leaders was held in Mostar on 5 September 2011, hosted by Croat politicians Božo Ljubić and Dragan Čović, with Milorad Dodik, Mladen Bosić, Sulejman Tihić and Lagumdžija in attendance. The parties agreed to a further round of discussion in mid September. A meeting between the six major party leaders was held in Sarajevo on 15 September, hosted by Lagumdžija. Topics discussed at the meeting included holding a national census, military assets and the Sejdić Finci ruling. On the same day, an EU spokesperson warned that the country risked losing funding through the Instrument for Pre Accession Assistance if the political situation did not stabilize. Another meeting on 26 September 2011 failed as well. An agreement was finally reached on 28 December 2011 between the six political parties: the Social Democratic Party, the Party of Democratic Action (SDA), the Croatian Democratic Union, the Croatian Democratic Union 1990, the Serb Democratic Party and the Alliance of Independent Social Democrats. Vjekoslav Bevanda, a Bosnian Croat, became the new Chairman of the Council of Ministers. Following the government's formation and Bevanda's appointment, Lagumdžija again became Minister of Foreign Affairs, serving until 2015.
Конституциялық реформа
Сейдич-Финци шешімін іске асыруға бағытталған "нақты күш-жігер" Ынтымақтастық және қауымдастық келісімінің күшіне енуінің басты шарты болып қала берді. Осыған байланысты, 2012 жылдың маусым айында Чехия комиссары Штефан Фюле Босния және Герцеговинамен Қосылу процесі жөніндегі жоғары деңгейдегі диалогты (HLAD) бастады. Бұл диалог Сейдич-Финци мәселесін және елдің қосылу процесінде біртұтас дауыспен сөйлеуі үшін үйлестіру механизмін құру қажеттілігін қамтыды. 2012 жылдың маусым және қараша айларында келіссөздер өтті, бірақ олар аз нәтиже берді. 2012 жылдың жазында HDZ BiH жетекшісі Драган Чович пен Лагумжия босниялық парламент арқылы Босния Президенттігінің мүшелерін жанама сайлау туралы келісімге келді, бірақ бұл келісім егжей-тегжейлі түзетулерге айналдырылмады. HDZ BiH жаңа Комшич сияқты жағдайларды болдырмау үшін сайлау реформасын талап етті. Ал сол Željko Komšić келісімге наразылық білдіріп, оны билікке қайта оралуына кедеріс келтіретін деп санай отырып, SDP BiH партиясынан қысқа уақыттан кейін шығып кетті. СДА да оған қарсы болды, себебі бұл президенттік құрамында бір мүшенің (Республика Сербскаядан) тікелей, ал екі мүшенің жанама сайлануы арқылы одан әрі теңсіздік тудырады. 2013 жылдың наурыз және сәуір айларында, кеңейту жөніндегі Бас директор Стефано Санниноның қолдауымен, Сараеводағы ЕО делегациясы партия жетекшілері арасында бірқатар тікелей келіссөздер өткізді, бірақ олар нақты нәтиже бермеді. 2009 жылы Сараево кантондық прокуратурасы Лагумжияға, бұрынғы Ішкі істер министрі Томислав Лимовқа және басқа да адамдарға қатысты тергеу бастады, бірақ кейіннен ол тоқтатылды. Үш жылдан кейін тағы бір тергеу басталды, бірақ ол да тез арада тоқтатылды. Боснияға оралған үш адамның екеуі Лагумжияны заңсыз түрде қамауға алуға кінәлі деп санайды және мемлекетке қарсы сотқа шағым түсірді.
As “credible efforts” towards the implementation of the Sejdić–Finci ruling remained the outstanding condition for the entry into force of the Stabilisation and Association Agreement, in June 2012, Czech Commissioner Štefan Füle launched a High Level Dialogue on the Accession Process (HLAD) with Bosnia and Herzegovina, tackling both the Sejdić–Finci issue and the need for a coordination mechanism for the country to speak with a single voice in the accession process. Talks were held in June and November 2012, with little success. In the summer of 2012, HDZ BiH leader Dragan Čović and Lagumdžija agreed on the indirect election of the Bosnian Presidency members by the Bosnian Parliament, but the deal was not turned into detailed amendments. The HDZ BiH kept calling for electoral reform to prevent new Komšić cases. The same Željko Komšić left the SDP BiH shortly after, in dissent with the agreement which would have excluded him from acceding to power again. The SDA also opposed it, as it would have created a further asymmetry, with one Presidency member (from Republika Srpska) elected directly, and two elected indirectly. In March and April 2013, with the support of the Director General for Enlargement Stefano Sannino, the EU Delegation in Sarajevo facilitated a series of direct talks between party leaders, with no concrete outcome. In 2009, an investigation by the Cantonal prosecution of Sarajevo against Lagumdžija, the ex Federal Minister of Interior Tomislav Limov and others involved was launched but later dropped. Another one was launched three years later, but it was dropped quickly too. Two of the three that returned to Bosnia still hold Lagumdžija responsible for their illegal imprisonment and filed a lawsuit against the state.
"Әкімдік төңкеріс"
2003 жылдың қыркүйегінде Лагумджия мен Федералды барлау және қауіпсіздік қызметінің (ФБҚ) бұрынғы директоры Мунир Алибабичті сол кездегі ФБҚ директоры Иван Вуксич үкіметті басып алуға сүеу жасады деп айыптады. Бұл айыптаулар екі адамның телефон әңгімелерін заңсыз жазу арқылы алынған жазбаларға негізделген. Сараеволық "Дневни аваз" газеті бұл жаңалықты жариялап, Лагумджияға қарсы бірнеше мақала жариялады, оны 2003 жылдың тамызында Сараевода болған жарылыстардың артында тұр деп айыптады. Лагумджия бұл айыптауларды жоққа шығарып, сотқа жазбаша хабарлама жолдады, онда былай делінген: "Жақсы хабардар және ізгі ниетті кез келген адам бұл айыптаулардың бәрі қастандыққа толы өтірік екенін және олардың бастаушылары жағдайды осылайша туғызып, кез келген ұйымдасқан демократиялық мемлекетте сот алдында жауап беруге мәжбүр ететінін біледі". Сот айыптауларды қабылдамады, Лагумджия кейін "Дневни аваз" газетін қорлау үшін сотқа берді, және газет оған 10 000 BAM көлемінде өтемақы төлеуге міндеттелді.
In September 2003, Lagumdžija and Munir Alibabić, the former director of the Federal Intelligence and Security Service (FOSS), were accused of conspiring to take over the government by Ivan Vuksić, the FOSS director at the time. The accusations were based on the illegal recordings of telephone conversations between the two men. The Sarajevo daily paper Dnevni avaz picked up the story and ran a series of articles which attacked Lagumdžija and blamed him of being behind the August 2003 explosions that had taken place in Sarajevo. He denied the accusations and released a public statement to the court, which read in part, "Any well informed and well intentioned person will know that all these accusations are based on vicious lies, and that their progenitors are provoking a situation, which would bring them to face justice in court in any organized democratic state." The court dismissed the accusations, Lagumdžija eventually sued Dnevni avaz for libel and the newspaper was ordered to pay him 10,000 BAM in damages.
Жеке өмір
Златко Амина Лагумжияға үйленген және үш баласы бар. Оның әкесі Салко (1921–1973) 1965 жылдан 1967 жылға дейін Сараево қаласының 22-ші мэрі болды.
Zlatko is married to Amina Lagumdžija, and has three children. His father Salko (1921–1973) was the 22nd mayor of Sarajevo from 1965 to 1967.