Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Буркина-Фасодағы саяси партия. Демократия және прогресс конгресі (CDP) 1996 жылдан бастап 2014 жылы Блез Компаоре құлатылғанға дейін Буркина-Фасоның билеуші партиясы болды.
Political party in Burkina Faso
The Congress for Democracy and Progress (, CDP) was the ruling party in Burkina Faso from 1996 until the overthrow of Blaise Compaoré in 2014.
Тарих
Партия 1996 жылы ақпанда Халықтық демократия ұйымы – Еңбек қозғалысы және оны қолдаған тоғыз партияның (Прогрессивті патриоттардың ұлттық конвенциясы – Социал-демократиялық партия, Демократия және митинг партиясы, Социалистік демократия қозғалысы, Социал-демократтар одағы, Революциялық демократтар тобы, Социал-демократ тәуелсіздер митингі, Панафриканизм және біртүтас партиясы, Буркинаның демократтары мен патриоттары одағы және Ынтымақтастықтағы либерализмді қолдау партиясы) бірігуімен құрылды. 1992 жылдан бастап, премьер-министр лауазымы қайта орнатылғаннан бастап, 2014 жылы Блез Компаоре биліктен қуылғанға дейін, Буркина-Фасоның барлық премьер-министрлері және басқа да көптеген мемлекеттік қызметкерлер ХДП мүшелері болды, ал партия парламентте ең көп мандатқа ие болды. 2002 жылдың 5 мамырында өткен парламент сайлауында партия сайлаушылардың 49,5%-ын және 111 мандаттың 57-сін жеңіп алды. 2005 жылдың 13 қарашасында өткен президент сайлауында ХДП үміткері, президент Компаоре сайлаушылардың 80,35%-ын алды. 2007 жылғы мамырдағы парламент сайлауында партия көпшілігін кеңейтіп, 73 мандатты жеңіп алды. 2012 жылы Ассими Куанда ХДП Ұлттық атқарушы хатшысы болып сайланды. Партия 2014 жылдың қазан айында Компаоре биліктен қуылғаннан кейін де парламентте өкілдігі болды және 2015 жылдың қарашасында өткен жалпы сайлаудан кейін де сақталды. ХДП өзінің VI кезекті съезін 2015 жылдың 9-10 мамырында Уагадугу қаласында өткізді. 2014 жылы таратылғаннан бұрын Ұлттық Ассамблеяның депутаты болған кәсіпкер Эдди Комбоиго ХДП президенті болып сайланды, ал Компаоре – Құрметті президент атанды. 2015 жылдың 11 шілдесінде Комбоиго 2015 жылдың қазан айында өтетін президент сайлауында ХДП үміткері болып тағайындалды. Кейін Комбоиго сайлауға қатысудан шеттетілді, ХДП президенттікке үміткерді ұсынбады, бірақ бір уақытта өткен парламент сайлауында 127 мандаттың 18-ін жеңіп алды. Осы аралықта партия басшылары 2015 жылғы қыркүйектегі сәтсіз төңкеріске қатысқан деп айыпталды, нәтижесінде Комбоиго және партияның вице-президенті Леонс Коне тұтқындалды. 2016 жылдың 16 қазанында ХДП және басқа да оппозициялық партиялар Демократия және ұлттық келісім коалициясын құрды; саяси келісімді нығайту мақсатымен құрылған бұл коалицияның көп бөлігі Компаорені қолдаған күштерден тұрды. Коалиция президент Рох Марк Кристиан Каборе мен үкіметтегі Халықтың прогресс қозғалысына (ХПК) қарсы тұрды, бірақ Зефирин Диабре басқаратын Шын өзгерістер үшін демократиялық күштер коалициясынан ерекшеленді. 2017 жылдың 19 сәуірінде ХДП 2014 жылғы қазан айындағы наразылықтарды басуға байланысты Компаоре мен оның үкімет мүшелеріне қатысты күтілетін сот процесін сынады. ХДП пікірінше, сот процесі саяси мақсаттағы «құлық салу» және «заң үстемдігінің айқын бұзушылығы» болды.
The party was founded in February 1996 by merger of the Organization for Popular Democracy – Labour Movement and nine parties supportive of it (the National Convention of Progressive Patriots–Social Democratic Party, the Party for Democracy and Rally, the Movement for Socialist Democracy, the Union of Social Democrats, the Group of Revolutionary Democrats, the Rally of Social Democrat Independents, the Party for Panafricanism and Unity, the Union of Democrats and Patriots of Burkina and the Party of Action for the Liberalism in Solidarity), as well as factions of the Group of Patriotic Democrats and the Burkinabé Socialist Bloc. From 1992, when the office of Prime Minister was reestablished, until the Blaise Compaoré was ousted in 2014, all Prime Ministers of Burkina Faso were members of the CDP, along with most other national officials, and the party held the most seats in Parliament. In the parliamentary election held on 5 May 2002, the party won 49.5% of the popular vote and 57 out of 111 seats. In the 13 November 2005 presidential election, the CDP candidate, President Compaoré, won 80.35% of the popular vote. At the May 2007 parliamentary election, the party expanded its majority, winning 73 seats. In 2012, Assimi Kouanda was elected as the CDP's National Executive Secretary. The party still had representation in parliament after the overthrow of Compaoré in October 2014, and remains represented following the November 2015 general elections. The CDP held its sixth ordinary congress in Ouagadougou on 9–10 May 2015. Eddie Komboïgo, a businessman who had been a Deputy in the National Assembly prior to its 2014 dissolution, was elected as President of the CDP, while Compaoré was designated as Honorary President. On 11 July 2015, Komboïgo was designated as the CDP's candidate for the October 2015 presidential election. Komboïgo was subsequently barred from standing, and the CDP had no presidential candidate; however, it won 18 out of 127 seats in the concurrent parliamentary election. Meanwhile, party leaders were accused of involvement in the failed September 2015 coup, leading to the arrest of Komboïgo as well as a party vice president, Léonce Koné. Together with various other opposition parties, the CDP formed the Coalition for Democracy and National Reconciliation on 16 October 2016; seeking to promote political reconciliation, it was mostly composed of forces that had backed Compaoré. The coalition stood in opposition to President Roch Marc Christian Kaboré and the ruling People's Movement for Progress (MPP), but it was distinct from the main opposition coalition, the Coalition of Democratic Forces for Real Change led by Zéphirin Diabré. On 19 April 2017, the CDP criticized the forthcoming trial of Compaoré (in absentia) and members of his government in connection with efforts to suppress the October 2014 protests that led to the fall of the government. According to the CDP, the trial was a politically motivated "witch hunt" and "a clear violation of the rule of law".