Кіріспе

Камерунның саяси партиясы

Камерунның Халықтық Демократиялық Қозғалысы (CPDM; , RDPC) – Камерунның биліктегі саяси партиясы. Бұрын Камерун Ұлттық Одағы деп аталған бұл партия 1960 жылдары тәуелсіздік алғаннан бері Камерун саясатына үстемдік етіп келді. 1985 жылы партия атауы өзгертілді. CPDM-ның ұлттық президенті – Камерун президенті Пол Бия, ал партияның Орталық Комитетінің бас хатшысы – Жан Нкуэте.

Камерундық ұлттық одақ

Камерун ұлттық одағы (CNU; , UNC) 1966 жылы Камерун одағы (Union Camerounaise) мен Камерун ұлттық демократиялық партиясының бірігуі арқылы құрылды. Бұл Камерунның батыс және шығыс штаттарындағы ең ірі саяси ұйымдар және төрт кіші партия болатын. Келесі ширек ғасыр бойы UNC/RDPC және үкімет іс жүзінде біртұтас болды. UNC еңбекшілер, жастар және әйелдер ұйымдарына қолдау көрсетті және 1973, 1978 және 1983 жылғы заң шығарушы сайлауларға үміткерлердің жалғыз тізімін ұсынды. Ахмаду Ахиджо 1966 жылы UNC-нің алғашқы басшысы болды және 1982 жылы ел президенті лауазымынан кеткен соң да осы қызметін атқаруын жалғастырды. 1983 жылдың тамызында президент Пол Бия төтенше өкілеттіктерді қабылдағаннан кейін, Францияда болған Ахиджо партия басшысы лауазымынан қанағаттану үшін кетті. Бия кейіннен қыркүйек айында өткен партияның арнайы съезінде партия төрағасы болып сайланды.

CPDM

1985 жылы БҰҰ Камерун халықтық демократиялық қозғалысы (CPDM немесе Rassemblement Démocratique du Peuple Camerounais – RDPC) деп қайта аталды. Оппозициялық партиялар 1990 жылы заңдастырылды. 1992 жылғы наурыз айындағы парламент сайлауында КПДМ Камерунның Ұлттық Ассамблеясының 180 орынның 88-ін жеңіп алды. Республиканы қорғау қозғалысы (МДР), 6 орын жеңіп алған, олармен одақтасып, парламенттік көпшілікті құрды. Бия кейін 1992 жылғы қазан айындағы президент сайлауында дауыстардың шамамен 40%-ын алып жеңіске жетті, ал Әлеуметтік-демократиялық фронттың (СДФ) Джон Фру Нди шамамен 36% дауыс жинады. (Бастапқыда 109 орын жеңіп алған, кейін тамыз айында қайта өткізілген үш сайлау округінде жеңіске жетіп, тағы 7 орын қосымша алды.) 2004 жылғы 11 қазанда өткен президент сайлауында Бия дауыстардың 70,9%-ын жеңіп алды. 2007 жылғы шілдедегі парламент сайлауында КПДМ бастапқыда жарияланған 163 орынның 140-ын жеңіп алды, ал қыркүйекте дауыс беру қайта өткізілген сайлау округтерінде тағы 13 орын (барлығы 17 орынның ішінде) жеңіп, барлығы 153 орынға ие болды.

Конгресстер

Партия өзінің алғашқы кезекті съезін 1990 жылдың 28 маусымында Яундеде өткізді, онда Бия партияға көппартиялық демократияға қарай бет бұру басталғандықтан, бәсекеге дайындық жүргізуді тапсырды. CPDM-нің бірінші кезектен тыс съезі 1995 жылдың 7 қазанында Яундеде, ал екінші кезекті съезі 1996 жылдың 17-19 желтоқсанында өтті. Партия 2001 жылдың 7 шілдесінде екінші кезектен тыс съезін және 2006 жылдың 21 шілдесінде үшінші кезектен тыс съезін Яундеде өткізді. Бия тұрақты түрде CPDM-нің Ұлттық Президенті болып қайта сайланды.

Президент сайлауы

СайлауЖартылық кандидатДауыс саны%Нәтижесі1970 Ахмаду Ахиджо3,478,942100% Сайланды 19753,483,165100% Сайланды 19803,329,145100% Сайланды 1984 Пол Бия3,878,138100% Сайланды 19883,321,872100% Сайланды 19921,185,46640.0% Сайланды 19973,167,82092.57% Сайланды 20042,665,35970.92% Сайланды 20113,772,52777.99% Сайланды 20182,521,93471.28% Сайланды

Ұлттық жиналысқа сайлау

СайлауПартия басшысыДауыс саны%Орындықтар+/–ОрынРезультат1970Ахмаду Ахиджо2,926,224100% 50 1-орын19733,293,428100% 70 1-орын19783,614,768100% 1-орын1983Пол Бия3,628,469100% 1-орын19883,179,898100% 70 1-орын1992989,04445.5% 92 1-орынАзшылық үкімет19971,399,75148.0% 21 1-орын2002 40 1-орын20072,105,50367.30% 4 1-орын20132,555,68963.52% 5 1-орын2020 9 1-орын