Кіріспе

Социалистік демократия қозғалысы (حركة الديمقراطيين الاشتراكيين, ; , MDS, сондай-ақ "Социалистік демократия қозғалысы" деп аударылады) – Тунис саяси партиясы. МДС 1978 жылы сол кездегі биліктегі Социалистік дестурийлік партиядан (PSD) бас тарғандар мен либералды көзқарастағы эмигранттар құрған. МДС-ті құрғандар 1976/77 жылдары Тунис Адам Құқықтары Лигасын (LTDH) құруға қатысқан. Оның алғашқы бас хатшысы – Ахмед Местири, ол Хабиб Бургиба үкіметінде PSD мүшесі және ішкі істер министрі болған, бірақ 1971 жылы демократиялық реформалар мен көппартиялық жүйе талап еткені үшін үкіметтен шеттетіліп, партиядан қуылған. Тунис сол кезде PSD-мен ғана басқарылатын бірпартиялық мемлекет болатын. МДС 1981 жылға дейін заңсыз болды, содан кейін реформаға ұмтылған Премьер-министр Мұхаммед Мзали оппозициялық партияларға сайлауда кандидат тізімдерін ұсынуға рұқсат берді және егер олар 5%-дан астам дауыс жинаса, ресми түрде мойындауға уәде берді. Шағын, нашар ұйымдасқан оппозициялық партиялардың арасында МДС ең тартымды кандидаттар тізімін ұсынды және елорда Тюнисте PSD-мен бәсекелесе алатындай күшті болды. Үкімет сайлауды бұрмалауға шешім қабылдады. Осылайша, ресми нәтижелерге сәйкес, МДС 3,2% дауыс жинап, биліктегі PSD-дан 94,6% артта қалды. Бірақ үкімет МДС-ті 1983 жылы ресми тіркеуге рұқсат берді. 1980-жылдары ол үш заңды оппозициялық партияның бірі болды. МДС 1987 жылы ұзақ жылдар бойы мемлекет басшысы болған Бургибадан президенттікке келген Зин әл-Абидин Бен Алиді құттықтады. Көптеген МДС мүшелері Бен Али реформалар мен либерализацияны шын жүрекпен қолдайды деп сеніп, оның Конституциялық Демократиялық Жиналысына (RCD) қосылып, МДС-ті әлсіретті. Ахмед Местири 1990 жылға дейін партияны басқарды. 1990-жылдардың басында партия үкіметпен ынтымақтастыққа түсу және оппозицияда болу арасында екіге бөлінді. Қатаң оппозициялық бағытты ұстанғандар партиядан шығып кетті немесе шеттетілді. 1994 жылы Мустафа Бен Джафар басқаратын МДС-тің бір тобы Еңбек және бостандықтар үшін демократиялық форумды (FDTL) құрды, ол 2002 жылы ғана заңдастырылды. 1994 жылы сайлау заңы өзгертіліп, оппозициялық партиялардың парламентте өкілдігі қамтамасыз етілді. МДС 163 орынның 10-ын алды (19 орын оппозицияға берілді). 1999 жылы ол Тунис парламентінде 13 орынмен ең ірі оппозициялық партияға айналды. 2001 жылы партияның сол кездегі жетекшісі Мохамед әл-Муадда тыйым салынған ислами топ «Эннадамен» келісім жасады деген айып тағылды. 2004 жылғы парламенттік сайлауда партия халықтың 4,6%-ының дауысын алып, 14 орын жеңіп алды. 2009 жылғы сайлауда олардың орын саны 16-ға дейін өсіп, осылайша Депутаттар палатасында үстемдік құратын Конституциялық Демократиялық Жиналыстан (RCD) кейін екінші орынға шықты. 2011 жылғы Тунис революциясынан кейін партия Конституциялық Ассамблеяға сайлауда екі орын алды. МДС араб тіліндегі «Аль Мустакбал» («Болашақ») және «Аль Раи» («Пікір») апталық газеттерін, сондай-ақ француз тіліндегі «L'Avenir» газетін шығарды.