Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
сол аттас фильм
Скот О'Деллдің 1960 жылғы балалар кітабы
the namesake film
1960 children's book by Scott O'Dell
Тарихи негіз
Роман "Сан-Николас аралындағы жалғыз әйел" атты оқиғаның негізінде жазылған, бұл Калифорния жағалауындағы Канал аралдарының бірі – Сан-Николас аралында 18 жыл бойы жалғыз өмір сүрген Николоно тайпасының тума калифорниялық әйел туралы шындық оқиға. Шамамен 1835 жылы Никольнго халқы миссионерлердің оларды өз діндеріне көндіруі үшін Калифорнияға баратын кемеге мінгізілді. Қиын теңіз жағдайына байланысты кеме қайта орала алмады, ол аралда екі он жылға жуық уақыт өмір сүрді. 1853 жылы теңіз суыры аңшысы капитан Джордж Нидевер және оның экипажы оны тауып, құрлыққа алып келді. Қораптардың 1725 және 1743 жылдар аралығында қасақана жасырылғаны болжануда. Сондай-ақ, жалғыз әйел аралдағы үңгірде тұрған деген сенім де бар. 2012 жылы әскери-теңіз археологы Стив Шварц бір ғасырлық картаға сүйене отырып, сол үңгірдің жерленген орнын тапқанына сенді және археолог Рене Веланоует пен Калифорния мемлекеттік университетінің Лос-Анджелес қаласындағы студенттерімен бірге зерттеу жұмыстарын бастады. 390-нан астам қол жиналғанмен, Әскери-теңіз күштерінің өкілдері петицияға жауап беріп, Қытай көлінің қауіпсіздік және регламенттік талаптарға сай екенін ресми түрде мәлімдеді. Оның алғашқы ұсынысы қабылданбады, себебі баспагер оқиғада ер адамның басты рөлде болуын қалады. Алайда, О’Делл Карананың рөліне берілгендіктен, басқа баспа компанияларын іздеді. Сара Л. Швебель редакциялаған "Island of the Blue Dolphins: The Complete Reader's Edition" толық нұсқасы 2016 жылдың қазан айында Калифорния университетінің баспасынан жарық көрді. Говард Томпсон "The New York Times" газетінде бұл туындыны балалар фильмі деп сипаттады. Кей өзінің ойнаған рөлі үшін "Жылдың жаңа жұлдызы" номинациясында "Алтын глобус" сыйлығын жеңіп алды. Фильм Солтүстік Америкада шамамен 2 миллион долларлық табыс тапты.
The novel is based on the true story of "The Lone Woman of San Nicholas Island," a Nicoleño Native Californian who lived alone for 18 years on San Nicolas Island, one of the Channel Islands off the California coast. Around 1835, the Nicoleño people were taken aboard a ship headed for California, with the intention that missionaries would convert them upon arrival on the mainland. Due to inclement sea faring weather, the ship could not return and she lived on the island for nearly two decades before being discovered and taken to the mainland in 1853 by sea otter hunter Captain George Nidever and his crew. The boxes appear to have been cached intentionally sometime between 1725 and 1743. It was also believed the Lone Woman lived in a cave on the island. In 2012, Naval archaeologist Steve Schwartz believed he discovered the buried location of that cave based upon a century old map and began an investigation, working with archaeologist René Vellanoweth and his students from California State University, Los Angeles. Despite gaining over 390 signatures, representatives from the Navy responded to the petition and formally expressed the safety and regulatory requirements met by China Lake. Its first submission was turned down, as the publisher believed the story should feature a male protagonist. Yet, O’Dell felt strongly about Karana’s presence and looked to other publishing companies. Island of the Blue Dolphins: The Complete Reader's Edition, a critical edition edited by Sara L. Schwebel, was published in October 2016 by the University of California Press. Howard Thompson writing for The New York Times characterized it as a children's film. Kaye won a Golden Globe Award for New Star of the Year for her performance. The film earned an estimated $2 million in rentals in North America.
Қабылдау
Кітап жарық көрген кезде "The Horn Book" журналы былай деп жазды: "Осы кітапқа тарихи фактілерді осыншалықты әсерлі және ұзаққа созылатын тәжірибеге айналдыру үшін жылдар бойы зерттеу жұмыстары жұмсалуы керек". Ньюбери жүлдесіне ие болған 1956-1965 жылдардағы кітаптар туралы ретроспективті мақаласында кітапханашы Каролин Хоровиц: "Карана есімді қыз өзінің туған жерінің табиғи элементтерімен – жермен, теңізбен, жануарлармен, балықтармен тығыз байланыста бейнеленген, сондықтан оқырман өмірдің өзінің қорқынышты да, әдемі де жақтарын сезінеді. Бұл оқырманды ойға қозғайтын кітап" – деп жазды.
At the time of the book's publication, The Horn Book Magazine said: "Years of research must have gone into this book to turn historical fact into so moving and lasting an experience." In a retrospective essay about the Newbery Medal winning books from 1956 to 1965, librarian Carolyn Horovitz wrote: "The girl, Karana, is portrayed in such intimate and close relationship with the natural elements of her background, the earth, the sea, the animals, the fish, that the reader is given both the terror and beauty of life itself. It is a book to make the reader wonder."
Әдебиеттік талдау
Шығарылысынан бері "Көк дельфиндер аралы" көптеген әдеби зерттеулердің нысаны болды. Мәтінде тәуелсіздік, әлсіздік, өсу, тіршілікке жарасу, әкелік қанатында болу және құтқару тақырыптары, соның ішінде талқыланады. Ағылшыл тілі профессоры Джон С. Стотт О'Деллдің тума емес жазушы ретіндегі орны, жергілікті халықтардың мәдениеті мен әңгімелеріне көбірек назар аударуға көмектескенін айтады. "Көк дельфиндер аралы" осы зиянды ойға ықпал етеді, себебі Карана тайпасының барлық мүшелері миссионерлер тарапынан қатыгездікпен өлтіріледі немесе алып кетеді, осылайша оқиғадан толығымен жоғалып кетеді. Одан әрі, ол балалар мектеп ортасында колониализм, құқықсыздық және төзімділік сияқты маңызды мәселелерді талқылай алады деп санайды.
Since the time of its publication, Island of the Blue Dolphins has been the subject of many pieces of literary scholarship. The text explores the themes of independence, vulnerability, growth, survival, paternalism, and rescue, among others. Jon C. Stott, a professor of English, states that O'Dell's position as a Non Native writer helped bring more attention to the culture and stories of Indigenous people. Island of the Blue Dolphins plays into this harmful idea as all the members of Karana’s tribe are either brutally killed or taken away by missionaries, thus disappearing from the narrative entirely. Further, she contends that children can grapple with critical issues such as colonialism, disempowerment, and resilience in school settings.