Кіріспе

Солтүстік Атлант мұхитының солтүстік-шығыс бөлігінің үстінде жатқан халықаралық әуе кеңістігінің аймағы – бұл аймаққа берілген әуе қозғалысын басқару (АТҚ) атауы Shanwick. Шенвик мұхиттық бақылау аймағы (OCA) солтүстікте Рейкьявик OCA, батыста Гандер OCA және оңтүстікте Санта-Мария OCA-мен шектеседі. Шенвик сонымен қатар Шотландия, Шеннон, Лондон, Брест және Мадридтің ішкі әуе қатынасы ақпараттық аймақтарымен де шекаралас.

Тарих

Халықаралық әуе кеңістігіндегі әуе қозғалысын басқару қызметтерін ұсыну жауапкершілігі Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) тарапынан Біріккен Ұлттар Ұйымының мүше мемлекеттеріне жүктелген. ИКАО мұндай әуе кеңістігін ұшу туралы ақпарат аймақтарына бөледі, олардың кейбір бөліктері бақыланатын әуе кеңістігі деп танылуы мүмкін және қажет болған жағдайда Мұхиттық басқару аймағы ретінде жіктелуі мүмкін. 1966 жылға дейін ИКАО Солтүстік-Шығыс Атлантиканың іргелес аймақтарындағы әуе қозғалысына бақылау және байланыс қызметтерін ұсыну үшін Ұлыбритания мен Ирландияны таңдады. Ирландияның Клэр графтығындағы Шаннон қаласының жанындағы Баллигиррендегі әуе-жер жоғары жиілікті (HF) радиобайланыс станциясы Ирландияның авиациялық басқару органының Шаннондағы АТК орталығына HF байланысын қамтамасыз етті. Англияның Глостершир графтығындағы Бёрдлиптегі HF радиобайланыс станциясы Шотландияның Айршир графтығындағы Прествикте орналасқан Азаматтық авиация басқармасының (қазіргі NATS) АТС орталығына HF байланысын қамтамасыз етті. АТК провайдерлері арасындағы жұмыстың қайталануына байланысты Ұлыбритания мен Ирландия үкіметтері арасында келісімге келді, онда Birdlip және Ballygirreen бір бөлім ретінде жұмыс істейтін болды. Прествик орталығы бірлескен аймақтың бақылау функциясын өз мойнына алды, ал Ballygirreen ақырында HF байланысы үшін толық жауапкершілікті алды. Shanwick атауы Shannon және Prestwick сөздерінің қосылуынан пайда болған.

Операция

Процедуралық басқару немесе ADS B қадағалау қызметін алатын ұшақтарға әуе қозғалысын басқару қызметін (соның ішінде ұшу туралы ақпарат және ескерту қызметін) ұсыну жауапкершілігі Прествик орталығына жүктеледі, ол сондай-ақ тиісті жабдықталған ұшақтарға CPDLC және ADS C қызметтерін де ұсынады. Дауыстық радиобайланыс Прествик орталығындағы CDO (клиренс беру қызметкерлері) мен Баллигиринде орналасқан Shannon Aeradio-дан Ирландияның авиациялық басқармасы (IAA) радио операторлары арасында бөліседі. Shanwick Control сонымен қатар NOTA (Солтүстік мұхиттық ауысу аймағы) және SOTA (Шаннон мұхиттық ауысу аймағы) ішіндегі трафикті Shannon Control-ге, ал Брест мұхиттық ауысу аймағындағы (BOTA) трафикті Brest Control-ге жүктейді. Ballygirreen Shanwick OCA-дағы рейстермен радиобайланысты HF радио арқылы "Shanwick Radio" радиотелефониялық шақыру белгісін пайдалана отырып орнатады. HF ионосферадан кері шағылысу қабілетімен (рефракцияны қараңыз) жаһандық қамтуды қамтамасыз ете алады және жер шарын бірнеше рет "секіріп" өте алады. Дегенмен, VHF қамтуы көбінесе көз горизонтымен шектеледі. "Shanwick Radio" жиырмадан астам HF арнасын және екі VHF арнасын пайдаланады. Ең қарбалас уақытта ұшақтармен байланысы тәулігіне 1600-нан астам ұшаққа жетеді. Shanwick Radio Shanwick мұхиттық бақылау аймағындағы барлық рейстермен ЖЖР (жоғары жиілікті) байланыс жасайды және Prestwick орталығындағы әуе қозғалысын басқару офицерлерімен CPDLC арқылы тікелей байланыса алмайтын рейстерге дауыстық клиренстер беруге жауапты. "Shanwick Oceanic" шақыру белгісін пайдалана отырып, Прествик орталығы Шанвик ОКА-ға кіретін батысқа қарай бағытталған рейстерге клиренстер беру үшін арнайы екі VHF жиілігіне ие, сондай-ақ тиісті жабдықталған рейстерге дауыстық байланыс қажет болмайынша клиренстер алуға мүмкіндік беретін Oceanic Clearance Link (OCL) деп аталатын ACARS негізделген жүйені ұсынады. "Shanwick Control" шақыру белгісін пайдалана отырып, Прествиктегі әуе қозғалысын басқару офицерлері арнайы VHF арнасы арқылы тікелей байланыс жасай алады, Шанвик OCA-ның оңтүстік-шығыс бөлігінде Tango маршруттары (T9 және T290) арқылы бағытталатын ұшқыштармен.

Операциялар трансферті

2009 жылдың қазан айында NATS өзінің мұхиттық АТҚ операцияларын бұрынғы Прествик мұхиттық аймақ бақылау орталығынан (OACC) 300 миллион фунт стерлингтік Прествик орталығына көшірді. Прествик OACC Прествик орталығына іргелес орналасқан NATS Atlantic House ғимаратындағы Шотландия және мұхит аймағын бақылау орталығының (ScOACC) ішінде орналасқан. Прествик орталығында Шотландияның аймақтық бақылау орталығы да орналасқан (соның ішінде 2010 жылдың қаңтарынан бастап бұрынғы Манчестер аймақтық бақылау орталығы). Прествик орталығындағы мұхиттық АТҚ операциялары Nav Canada компаниясы жобалаған АТҚ ұшу деректері жүйесі, Gander Automated Air Traffic System+ (GAATS+) арқылы жүзеге асырылады. GAATS+ 2014 жылдың қарашасынан бері NATS қызметінде. (Канаданың Ньюфаундленд провинциясындағы Гандер халықаралық әуежайының жанында Солтүстік Атлантиканың солтүстік-батыс бөлігіндегі рейстерге жауапты Nav Canada Gander ATC орталығы орналасқан.) GAATS+ бақылаушыларға ұшу туралы нақты деректерді сақтауға, рейстермен байланыс орнатуға және көршілес АТҚ бөлімшелерімен электрондық байланыс жасауға мүмкіндік береді.

Жаңартулар

2005-2006 жылдары Ballygirreen-дегі Shanwick Radio және Shannon Aeradio жабдықтары жаңартылды. IAA Flugstoðir (исландиялық әуе қозғалысын басқару, ISAVIA деп белгілі) еншілес компаниясы Gannet ATS Communications-пен келісім жасады, олар Gufunes телекоммуникация орталығы (Рейкьявик, Исландия) арқылы Shanwick OCA аймағында қосымша ЖЖ байланыс қызметтерін ұсынады. 2015 жылдың маусым айында IAA «Виртуалды орталықты» енгізді. Бұл жүйе арқылы ISAVIA Gufunes-тегі VCCS (Дауыс байланысын басқару жүйесі) жабдығын пайдаланады. Сонымен қатар, IAA да Ballygirreen-дегі VCCS жабдығын пайдаланады. Екі VCCS орталығы бірігіп бір «виртуалды орталық» ретінде немесе дербес жұмыс істей алады.

Ұзақ қашықтыққа ұшатын радар

2015 жылдың шілдесінде Ирландия үкіметі Ирландияның әуе кеңістігінде ұшып жүрген жасырын ұшақтарды, соның ішінде ұшу жоспарын тапсырмаған және транспондерлерін қоспаған әскери ұшақтарды бақылау мақсатында Ирландияның авиациялық билігі мен Ирландия қорғаныс күштері (әскери) үшін жаңа, ұзақ қашықтықтағы радар жүйесін сатып алатыны мәлім болды. Ирландияның қорғаныс министрі Саймон Ковени бұл қабілеттіліктің артуы Атлант мұхиты үстіндегі әуе кеңістігін бақылауды күшейтетінін айтты, оны Ирландияның авиациялық билігі басқарады.

Жол қозғалысы статистикасы

Жазғы маусымда Шанвик күніне шамамен 1400 рейспен жұмыс істейді. Солтүстік Атлантика аймағындағы ұшулардың 80%-ға жуығы Шанвик әуе кеңістігі арқылы өтеді. Шанвик әуе кеңістігіндегі ұшулардың шамамен 80%-ы ADS-C және CPDLC жүйелерін пайдаланып Шанвикпен тікелей байланысады. Бұл жүйелер дауыссыз байланыс жасауға мүмкіндік береді. Дегенмен, Шанвик аймағындағы барлық ұшақтар Шанвик радиосымен HF байланысын сақтап тұруы тиіс.