Кіріспе

Әуе қозғалысын басқару қызметі жоқ әуе кеңістігі

Авиацияда бақыланбайтын әуе кеңістігі – әуе қозғалысын басқару (АТС) қызметі қажет деп саналмаған немесе практикалық себептерге байланысты қамтамасыз ету мүмкін болмайтын әуе кеңістігі. Ол бақыланатын әуе кеңістігіне қарама-қарсы болып табылады. Бұл әуе кеңістігінің бақылау аймағы, бақылау аймағы, терминалдық бақылау аймағы немесе көшіру аймағы ретінде белгіленбеген бөлігі. Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) белгілеген әуе кеңістігі сыныптарына сәйкес, бақыланбайтын әуе кеңістігі сыныптары F және G болып табылады.

F класы

F класы (бақыланбайтын) ИКАО мүше мемлекеттерінің әуе кеңістігі жүйелерінде сирек кездеседі. Ұлыбританияда бұрын ол E (бақыланатын) және G (бақыланбайтын) сыныптарының аралас түрі болды, олар Кеңес беру маршруттары (ADR) ретінде танымал еді. Ұлыбританияда бұрын F класы деп белгіленген барлық әуе кеңістігі 2014 жылғы 13 қарашада E немесе G класына қайта жіберілді.

G класы

Әр ел әуе кеңістігінің әртүрлі бөліктерін G класы деп белгілейді, мысалы, Ұлыбританияда FL660 (ұшу деңгейі 660 немесе 66000 фут) биіктігінен жоғары әуе кеңістігі бақыланбайды және G класына жатады, ал АҚШ-та FL600 (60000 фут) биіктігінен жоғары әуе кеңістігі E класы деп белгіленеді және демек, бақыланады. Сол сияқты, Ұлыбританиядағы төменгі әуе кеңістігінің үлкен бөліктері бақыланбайды, ал АҚШ-та 700-1200 футтан жоғары және FL145 (14500 фут) биіктігіне дейін, басқа кластарға (A, D) жатпайтын әуе кеңістігі E класына жатады және бақыланады. Бақылаусыз әуе кеңістігінде ұшуын бастап, кейін бақыланатын әуе кеңістігіне кіретін ұшақ, бақыланатын бөлігі басталатын аймақтағы АТҚ бөлімшесінен рұқсат алуы керек. Егер ұшу бақыланатын әуе кеңістігінде басталса, бірақ одан кейін бақыланбайтын бөлікке өтетін болса, рұқсаты ұшудың бақыланатын бөлігі аяқталатын нүктеге дейін болуы тиіс. Бақылаусыз әуе кеңістігіндегі ұшу әдетте VFR (көру арқылы ұшу) режимінде жүзеге асырылады. IFR (аспаптық ұшу) режиміндегі ұшақтардан басқа ұшақтардан бөлінуді күтуге болмайды; алайда, кейбір бақыланбайтын әуе кеңістігінде, бұл "мүмкін болғанша" кеңес беру негізінде ұсынылуы мүмкін. АТҚ бақыланатын ұшақтарды ауа райынан немесе төтенше жағдайлардан басқа жағдайларда бақыланбайтын әуе кеңістігіне бағыттама беруге (векторлауға) құқығы жоқ.