Кіріспе

HMS A4 – Корольдік теңіз күштерінің су асты кемесі. Ол британдық су асты кемелерінің бірінші топтарының біріне жатты. Оның класындағы барлық кемелер сияқты, ол Викерс компаниясында, Барроу-ин-Фурнес қаласында салынған.

Қызмет тарихы

А4 1905 жылғы 16 қазанда Спитхед маңында су асты сигнализациясы бойынша жүргізілген тәжірибе кезінде ауыр апатқа ұшырады, бірақ құрбандықтар болған жоқ. Су асты кемесіне сигнал беру үшін су асты кемесінен біршама қашықтықтағы қайықтан суға қоңырау түсірілді. Сигнал естілгенін көрсету үшін ашық қалған желдеткіштен шығарылған қайық ілгішіне ілінген жалау қолданылды. Тәжірибе күні бұрын сәтті орындалған, бірақ 16 қазанда теңіз күрт нашарлағандықтан, су асты кемесі жартастың ішінде қалды. Күні бұрынғыдай су асты кемесінің тепе-теңдігі сақталды, бірақ порқа жаңа су келгендіктен, судың тығыздығы төмендеді, нәтижесінде су асты кемесінің жүзу қабілеті төмен болды. Теңіз суы желдеткіш арқылы ішке ағып, қайықтың алдыңғы бөлігі 40 градусқа еңкейіп, 90 фут (27 метр) тереңдікке шөкті, сондай-ақ батарея қышқылымен жанасқанда хлор газымен ішінара толды. Экипаж балласттық бөлімдерді жарып, қайықты су бетіне көтеріп, палубаға эвакуацияланды, бірақ оны портқа сүйреп әкелген кезде жарылыс болды және ол баяу суға батты. Қайық құтқарылып, жөнделді. Сол кездегі су асты кемесінің капитаны, лейтенант Мартин Насмит, кейін 1915 жылы Дарданелл операциясы кезінде Виктория орденімен марапатталды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Портсмутте оқу-жаттығулар үшін пайдаланылды және 1920 жылғы 16 қаңтарда металл тескісіне сатылды.