Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Канаданың Нунавут аймағындағы Королева Елизавета аралдарының адам тұрмайтын аралы.
Uninhabited member of the Queen Elizabeth Islands, Nunavut, Canada
Батерст аралы – Канаданың Нунавут аймағындағы Королева Елизавета аралдарының бірі. Ол Арктика архипелагының құрамына кіреді. Аралдың ауданы шамамен 50 840 шаршы километрді құрайды, ұзындығы 101 километрден 116 километрге дейін, ал ені 150 километрге жетеді, бұл оны Канаданың 13-ші ең ірі аралы етеді. Ол шығысында Девон және Корнуоллис аралдарының, батысында Мелвилл аралының арасында орналасқан. Солтүстік-батысында Камерон, Ваниер, Масси және Александр деген төрт кішкентай арал жатыр. Аралдың биіктігі көбінесе төмен, шамалы ғана жерлері 300 метрден биік. Ең биік нүктесі – Стокс тауларындағы Стокс тауы, биіктігі 610 метр. Бұл өз кезегінде Арктикалық Кордильера тау жүйесінің бір бөлігін құрайды. Жақсы топырақ жағдайы өсімдіктердің көп болуына және басқа Арктика аралдарына қарағанда жануарлар дүниесінің гүлденуіне мүмкіндік береді. Аралда Халықаралық биологиялық бағдарламаның Полярлық аю асуы және Каусуиттук ұлттық паркі орналасқан.
Bathurst Island is one of the Queen Elizabeth Islands in Nunavut, Canada. It is a member of the Arctic Archipelago. The area of the island is estimated at , long and from 63 mile (101 km) to 72 mile (116 km) to 92.9 mile (150 km) wide, making it Canada's 13th largest island. It is located between Devon Island and Cornwallis Island in the east, and Melville Island in the west. Four small islands of Cameron, Vanier, Massey and Alexander lie in its northwest. The island is low lying with few parts higher than in elevation. The highest point is at Stokes Mountain in the Stokes Range. This in turn forms part of the Arctic Cordillera mountain system. Good soil conditions produce abundant vegetation and support a more prolific wildlife population than other Arctic islands. The island contains both the International Biological Program site Polar Bear Pass and Qausuittuq National Park.
Тарих
Аралға алғаш рет шамамен 2000 ж.б. тәуелсіздік I мәдениетінің жергілікті халқы қоныстанған. Олардан кейін тәуелсіздік II, Дорсетке дейінгі және Дорсет мәдениеттері келіп өтті. Батерст аралының шығыс жағалауындағы Бруман Пойнт ауылы шамамен 1000 ж.б. Тюле тайпаларының мекені болған, мүмкін, оның себебі осы кезде ауа райы жылы болған болуы мүмкін. 1800 жылдары еуропалықтар аралды ашқан кезде қазіргі инуиттер онда тұрмаған. Бірақ аймақтағы инуиттер оның көптеген жануарлары туралы білген, және аң аулау үшін онда сапарлаған болуы мүмкін. Уильям Эдвард Пэрри 1819 жылы аралды алғаш ашқан еуропалық, ол оның оңтүстік жағалауын картаға түсірді. Арал Генри Батерст, 3-ші граф Батерсттің құрметіне аталған, ол 1812–1827 жылдары Ұлыбританияның соғыс және колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшысы болды. Роберт Доуес Олдрич 1851 жылы оның батыс жағалауының көп бөлігін, ал Джордж Генри Ричардс пен Шерард Осборн 1853 жылы солтүстік жағалауын картаға түсірді. 1960 және 1970 жылдары Жердің Солтүстік Магниттік Полюсі Батерст және Сеймур аралдары арқылы солтүстікке қарай жылжыды. Канада Ұлттық Табиғи Ғылымдар Мұражайы, белгілі арктикалық биолог, омыртқалы жануарлар этиологиясының кураторы Стюарт Д. Макдональд басшылығымен, 1973 жылы Жоғары Арктикалық Тұрақты Зерттеу Станциясын құрды. Полярлық Аю өткеліндегі Гудсир өзенінде орналасқан станция 1980 жылға дейін маусымдық режимде жұмыс істеді.
The island was first inhabited by Independence I culture native peoples around 2000 BC. They were followed by Independence II, Pre Dorset, and Dorset cultures. Brooman Point Village on the eastern coast of Bathurst Island was the site of Thule native tribes around AD 1000, conceivably during a warmer climate episode. No modern Inuit resided there at the time of European discovery in the 1800s. But Inuit in the region likely knew of its abundant wildlife, and possibly travelled there on hunting trips. William Edward Parry was the first European to discover the island in 1819, charting its southern coast. It was named for Henry Bathurst, 3rd Earl Bathurst, British Secretary of State for War and the Colonies 1812–1827. Robert Dawes Aldrich charted much of its west coast in 1851, while George Henry Richards and Sherard Osborn charted its north coast in 1853. The Earth's North Magnetic Pole tracked northwards across Bathurst and Seymour Islands during the 1960s and 1970s. The Canadian National Museum of Natural Sciences, led by renowned Arctic biologist Stewart D. Macdonald, Curator of Vertebrate Ethology, established a permanent High Arctic Research Station there in 1973. Located on the Goodsir River in Polar Bear Pass, the station was staffed seasonally until the 1980s.