Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2002 жылы Дэвид Бриннің романы
2002 novel by David Brin
"Килн адамдар" – америкалық жазушы Дэвид Бриннің 2002 жылғы ғылыми-фантастикалық романы. Ұлыбританияда бұл роман "Kil'n People" деген атпен жарық көрді. 2002 жылғы ең жақсы ғылыми-фантастикалық/фэнтези романды анықтау үшін төрт марапатқа ұсынылған: «Хьюго», «Локус», Джон У. Кэмпбелл сыйлығы және Артур Кларк сыйлығы. Бірақ әр марапатта басқа кітап жеңіске ие болды.
Kiln People is a 2002 science fiction novel by American writer David Brin. It was published in the United Kingdom under the title Kil'n People. It was short listed in four different awards for best SF/fantasy novel of 2002 – the Hugo, the Locus, the John W. Campbell Award, and the Arthur C. Clarke Award – each time finishing behind a different book.
Сюжетке кіріспе
Роман болашақта адамдар өздерінің саздан жасалған көшірмелерін ("дитто" немесе големдер деп аталады) жасауға мүмкіндік алатын уақытта өтеді. Дитто көшірме жасалған сәттен бұрынғы архетиптің барлық естеліктерін сақтайды. Көшірме шамамен бір күн ғана өмір сүреді, ал түпнұсқа адам (кітапта "архи" деп аталады, "архитип" немесе "оригинал" сөздерінен шыққан "риг" деп те аталады) диттоның естеліктерін жүктеуді қалауынша таңдай алады. Көптеген диттолар өз тәжірибелері аркилерімен үзіліссіз жалғасуы үшін жүктелуді қалайды. Көптеген адамдар диттоларды жұмыстарын істеу үшін пайдаланады, себебі олар тіпті кедейлерге де қолжетімді. Сонымен қатар, көптеген адамдар диттоларды нақты адамға зиян келтіруі мүмкін ләззатты сезіну үшін де қолданады. Диттолардың әртүрлі түстерде болуы олардың сапасын және арналған рөлін көрсетеді. Үй шаруашылығына жарамды арзан дитто жасыл, ал бизнес үшін жоғары сапалы дитто сұр түсті болады. Эбон – интеллектуалды деректерді талдауда жақсы маманданған диттолар; платина диттоларды тек өте байлар ғана қолданады, және олар нақты адамдарға өте ұқсас. Пил сүйегі диттолар ләззат алу мен жыныстық қанағаттандыруға арналған. Диттоның басқа да түстері (көк, қызыл және сары сияқты) бар, бірақ олар романның ішінде сирек айтылады.
The novel takes place in a future in which people can create clay duplicates (called "dittos" or golems) of themselves. A ditto retains all of the archetype's memories up until the time of duplication. The duplicate lasts only about a day, and the original person (referred to in the book as an archie, from "archetype", or "rig", from "original") can then choose whether or not to upload the ditto's memories. Most dittos want to inload, so that their experience will be continuous with that of their archie. Most people use dittos to do their work, as they are affordable even for the poor. Many also use dittos to experience pleasure which could hurt a real person. Dittos come in many colors, which signify their quality and intended role. A cheap ditto suitable for housework is green, whereas a quality one for business is gray. Ebonies are highly specialized dittos that are good at intelligent data analysis; platinums are only used by the very rich, and closely resemble real people. Ivory dittos specialize in the reception of pleasure and sexual fulfillment. Other colors of ditto (such as purple, red, and yellow) exist, but are rarely mentioned in the novel.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Альберт Моррис – диттерді жиі қолданатын жеке детектив. Оның диттері көбінесе дәл көшіріледі; ішінде, оның диттерінің роман әлемінде сирек кездесетін сенімділік деңгейі бар. Кітап Beta-ның дитто бандиттері қала бойынша жасыл диттоны қуалауымен басталады, ол авторлық құқықты бұзумен айналысатын қылмыскер, ол ізделіс диттерді ұрлап, көбейтіп шығарады. Альберттің жасыл дитті қауіпсіз жерге жетеді, бұл Альбертке естеліктерін жүктеуге және Бетаның соңғы схемасын тоқтатуға мүмкіндік береді. Ертесіне Альберт үш дитт жасап (екі сұр және бір жасыл) және оларды өз жұмыстарын істеуге жібереді. Төрт сағат ұйықтағаннан кейін, ол бір іске жәрдемдесу үшін қара дитті жасайды. Бір сұр дитт "Universal Kilns" (ҰК) компаниясының негізін қалаушыларының бірі Йосил Махаралдың қызы Риту Махаралмен кездеседі. Кейін Йосилдің қайтыс болғаны анықталады, ал Альберттің сұр дитті тірі қалған Махарал диттімен (немесе рухпен, түпнұсқасы өлгеннен кейін де сақталған дитт) кездеседі. Дит Махарал қашып кетеді, ал сұр дитт оның артынан ергенде, дитт оны ұстап алады. Екінші сұр дитт ҰК-ке кіру жоспарына қатысады, олар көбейту процесінің техникалық жетістіктерін заңсыз жасырып отыр ма, жоқ па, соны анықтау үшін. Ол белгісіз күштердің құрбаны болады және іс жүзінде ҰК зауытына бомба апарып барады, бірақ уақытында түсініп, жарылыстан кейін келтірілген зиянды азайтуға тырысады. Жасыл дитт пештен шығып, оған тапсырылған жұмыстарды істеуге кіріседі, бірақ көп ұзамай өзіне жүктелген міндеттерді орындауға ынтасы төмендеп, жағажайға бет бұрады. Сол жерде ол өзінің Альберттің толық емес көшірмесі екенін, немесе "франки" (Франкенштейннің монстрынан туындаған ойдан туған сленг) екенін түсінеді. Альберт үшін бұл оның ерекше дитт жасау шеберлігіне байланысты бұрын-соңды болмаған жағдай. Жасыл дитт жұмысты жалғастырмауға шешім қабылдап, тәуелсіздікке ие болады. Альберттің толық емес көшірмесі болғанымен, жасыл дитт сюжетте маңызды рөл атқарады. Осы уақытта, нағыз Альберт өзін сұр дитт ретінде жасырып, Ритумен кездеседі, ол да сұр дитт ретінде жасырынып жүр. Олар эксцентриктік ғалым көп уақытын өткізген Йосилдің шатырына бару жолында, екеуіне де Альберттің үйіне шабуыл жасалғаны туралы хабар жетеді. Біраз уақыттан кейін Альберт пен Риту өмірлеріне жасалған қастандықтан кейін шөлде қалып қояды. Ақырында олар Махаралдың құпия зертханасына жетеді, онда бірінші сұр дитт ұсталып тұр. Жасыл франки де сол жерге жетеді, өмірінің соңына таяп қалған. Дит Махарал өзін құдайлық деңгейге көтеру үшін құрал жасаған, ол Альберттің екі диттісін өзін күшейту үшін, ал миллионнан астам адамның өлімін өркендеуіне отын ретінде пайдаланады. Жасыл және нағыз Альберт күштерін біріктіріп, құралды жоюға және жақын маңдағы қалаға шабуыл жасау үшін қолданылатын биоқаруларды жоюға кіріседі. Алайда, нағыз Альберттің санасы көтеріліп, денесі комаға ұқсас күйде қалады. Кітап аяқталғанда Альберт пен жасыл франки жасыл диттің естеліктерін Альберттің денесіне жүктеуге келіседі, Альберттің тұлғасы мен естеліктерін франкимен алмастырады: Альберт жоғары жазылым деңгейіне көтерілуге тырысады, ал франки Альберттің денесінде Кларамен (Альберттің сүйіктісі) бірге қалаған өмірін бастайды.
Albert Morris is a private detective who uses dittos extensively. His dittos are usually imprinted faithfully; indeed, his dittos have a fidelity rate rarely seen in the novel's world. The book opens with a green ditto being chased across the city by ditto thugs of Beta, a criminal figure engaged in copyright violation by kidnapping desirable dittos and duplicating them. Albert's green makes it to safety, allowing Albert to inload his memories and bust Beta's latest scheme. The next morning, Albert makes three dittos (two grays and a green) and sends them off to do his business. After four hours of sleep, he imprints an ebony to help him work on a case. One gray meets with Ritu Maharal, the daughter of Yosil Maharal, one of the founders of Universal Kilns (UK) who has disappeared under suspicious circumstances. Yosil is later discovered dead, and Albert's gray meets the surviving Maharal ditto (or ghost, a ditto that survives after the original has died). ditMaharal runs away, and when the gray follows, he is captured by the ditto. The second gray gets involved in a plan to infiltrate Universal Kilns to see if they are illegally withholding technical advancements to the duplicating process. He is a dupe of unknown forces, and is actually carrying a bomb into the UK factory, but he realizes just in time and manages to minimize the damage done when he blows up. The green comes out of the kiln and starts doing the chores he was made to do, but soon displays a lack of motivation to complete his assigned tasks and instead heads off to the beach. Once there, he decides that he is an imperfect copy of Albert, or a "frankie" (a fictional slang word derived from Frankenstein's monster). This is an unprecedented occurrence for Albert due to his unusual ditto making prowess. The green decides not to continue doing chores, and claims independence. Though an imperfect copy of Albert, the green figures prominently in the plot. Meanwhile, real Albert disguises himself as a gray ditto and meets with Ritu, who is also disguised as a gray. On the way to investigate Yosil's cabin, where the eccentric scientist spent much of his time, they both are made aware of an attack on Albert's home. Shortly after, Albert and Ritu end up stranded in the desert after an attempt on their lives. They eventually make it to ditMaharal's secret lab where the first gray is being held. The green frankie makes it there as well, soon to expire. ditMaharal has constructed an apparatus that he plans to use to elevate himself to godhood, using two of Albert's dittos to amplify himself and the deaths of over a million people to fuel his elevation. The green and the real Albert join forces to destroy the apparatus and disable the bioweapons that would have been used in an attack on a nearby city. However, the real Albert's mind winds up elevating, leaving his body in a comatose like state. As the book ends, Albert and the green frankie agree to upload the green's memories into Albert's body, effectively replacing Albert's personality and memories with the frankie's: Albert will attempt to ascend to the higher plane of existence, and the frankie gets to lead the life he wanted, in Albert's body, with Clara (Albert's girlfriend).