Уильям Гибсон: Киберпанк жанрының новаторы

Кіріспе

Америка-канаддық фантастикалық әңгімелер мен роман жазушысы (1948 жылы туған)

Уильям Форд Гибсон (1948 жылдың 17 наурызында туған) – американдық-канаддық фантастикалық әңгімелер мен роман жазушы және эссеші, киберпанк деп аталатын ғылыми-фантастикалық жанрдың негізін қалаушылардың бірі. 1970-жылдардың соңында жазушылық жолын бастаған ол, технологияның, кибернетиканың және компьютерлік желілердің адамдарға тигізетін әсерін зерттейтін, болашаққа жақын оқиғаларды жазды – «өмірдің төменгі қабаты мен жоғары технологияның үйлесімі» деп сипатталған туындылары 1990-жылдары Интернет кеңінен таралғанға дейін ақпараттық дәуірдің символикасын қалыптастыруға көмектесті. Гибсон 1982 жылғы «Burning Chrome» атты әңгімесінде «киберкеңістік» терминін «кеңінен таралған, өзара байланысты цифрлық технология» ретінде қолданды, ал кейіннен 1984 жылғы «Нейромансер» атты тұңғыш романында бұл ұғымды танымал етті. Гибсонның ерте туындылары 1980-жылдары ғылыми-фантастикалық әдебиетті «жаңартуға» септі деп есептеледі. «Нейромансер» романындағы оқиғаны «Count Zero» (1986) және «Mona Lisa Overdrive» (1988) атты тағы екі романмен кеңейткеннен кейін, ол дистопиялық «Sprawl» трилогиясын аяқтады. Содан кейін Брюс Стерлингпен бірлесіп «The Difference Engine» (1990) атты тарихи альтернатива романын жазды, ол стимпанк жанрының маңызды туындысы болды. 1990-жылдары Гибсон «Көпір» трилогиясын жазды, онда жақын болашақтағы қалалық ортаның, индустриялық емес қоғамның және соңғы капитализмнің әлеуметтік дамуы зерттелді. Ғасырдың басында және 11 қыркүйек оқиғасынан кейін Гибсон реалистік романдардың бірнеше туындыларын жариялады, олар заманауи әлемде өрбітіп, оның есімін бестселлерлер тізіміне енгізді («Pattern Recognition», 2003; «Spook Country», 2007; «Zero History», 2010). Оның соңғы романдары «The Peripheral» (2014) және «Agency» (2020) технологиямен және ғылыми-фантастикалық тақырыптармен ашық байланысқа қайта оралды. 1999 жылы The Guardian газеті Гибсонды «соңғы екі онжылдықтың ең маңызды романисі» деп сипаттаса, The Sydney Morning Herald оны киберпанктың «нуар пайғамбары» деп атады. Мансабы барысында Гибсон 20-дан астам әңгіме, 12 сыншылар тарапынан жоғары бағаланған роман (оның бірі бірлесіп жазылған), бірнеше ірі басылымдарға мақалалар жазды, сонымен қатар өнершілермен, кинорежиссерлермен және музыканттармен тығыз байланыста болды. Оның туындылары академия, дизайн, кино, әдебиет, музыка, кибермәдениет және технология сияқты түрлі салаларға әсер еткені айтылады.

William Ford Gibson (born March 17, 1948) is an American Canadian speculative fiction writer and essayist widely credited with pioneering the science fiction subgenre known as cyberpunk. Beginning his writing career in the late 1970s, his early works were noir, near future stories that explored the effects of technology, cybernetics, and computer networks on humans, a "combination of lowlife and high tech"—and helped to create an iconography for the information age before the ubiquity of the Internet in the 1990s. Gibson coined the term "cyberspace" for "widespread, interconnected digital technology" in his short story "Burning Chrome" (1982), and later popularized the concept in his acclaimed debut novel Neuromancer (1984). These early works of Gibson's have been credited with "renovating" science fiction literature in the 1980s. After expanding on the story in Neuromancer with two more novels (Count Zero in 1986 and Mona Lisa Overdrive in 1988), thus completing the dystopic Sprawl trilogy, Gibson collaborated with Bruce Sterling on the alternate history novel The Difference Engine (1990), which became an important work of the science fiction subgenre known as steampunk. In the 1990s, Gibson composed the Bridge trilogy of novels, which explored the sociological developments of near future urban environments, postindustrial society, and late capitalism. Following the turn of the century and the events of 9/11, Gibson emerged with a string of increasingly realist novels—Pattern Recognition (2003), Spook Country (2007), and Zero History (2010)—set in a roughly contemporary world. These works saw his name reach mainstream bestseller lists for the first time. His most recent novels, The Peripheral (2014) and Agency (2020), returned to a more overt engagement with technology and recognizable science fiction themes. In 1999, The Guardian described Gibson as "probably the most important novelist of the past two decades", while The Sydney Morning Herald called him the "noir prophet" of cyberpunk. Throughout his career, Gibson has written more than 20 short stories and 12 critically acclaimed novels (one in collaboration), contributed articles to several major publications, and collaborated extensively with performance artists, filmmakers, and musicians. His work has been cited as influencing a variety of disciplines: academia, design, film, literature, music, cyberculture, and technology.

Балалық шағы, көшпелілігі және жасөспірім шағы

Уильям Форд Гибсон Оңтүстік Каролина штатының Конвей қаласында, жағалау маңында дүниеге келді. Балалық шағының көп бөлігін Вирджиния штатының Уайтвилл қаласында өткізді, ол Аппалач тауларындағы шағын қала еді, онда оның ата-анасы туып өскен. Гибсонның отбасы оның әкесі ірі құрылыс компаниясының директоры болғандықтан, жастық шағында жиі көшіп-қонып тұрды. Гибсон әлі кішкентай болғанда, The New York Times Magazine журналында Том Мэддокс Гибсонның «Дж. Г. Баллардтың ең суреттей алғаннан да бұзық және түсініксіз Америкада өскенін» айтқан. Бірнеше апта бойында тұрақты мекені болмағаннан кейін, Гибсон Торонтодағы алғашқы эзотерикалық дүкеннің (эзотерикалық тауарлар сататын дүкен) менеджері болып жұмысқа орналасты. Ол қаланың Америкадан әскерге шақырудан жалтарған эмигранттар қауымдастығын, клиникалық депрессияның, өзін-өзі өлтірудің және нашақорлықтың кең таралғандығына байланысты төзбейтін деп тапты. Ол үшін оған 500 доллар төленді, бұл 20 апталық жалдама ақысына тең болатын және оның кейінгі саяхаттарын қаржыландырды. Гибсон Вашингтон қаласында «қысқа, тәртіпсіздікке толы» уақыт өткізді, онда 21 жасында орта мектепті бітірді. 1960 жылдардың қалған бөлігін Торонтода өткізді, онда Ванкувер қаласынан келген Дебора Джин Томпсонмен танысты, кейін ол онымен Еуропаға саяхаттады. Жұбайлар 1972 жылы Ванкуверге (Британдық Колумбия) көшіп, Гибсон әйелінің мұғалімдік еңбекақысымен күтіне отырып, бірінші балаларына қарауға кірісті. 1970 жылдары Гибсон өмірін қамтамасыз етудің маңызды бөлігін Армия құтқарушылар қорының қайырымдылық дүкендерінде арзан бағалы артефакттарды іздеуге жұмсады, оларды кейін мамандандырылған дилерлерге қайта сатты. Колледжде жақсы бағаларын сақтап қалудың жұмыс істеуге қарағанда оңай екенін, соның салдарынан студенттік қаржылық көмекке ие болудың ықтималдығы жоғары екенін түсінді. Ағылшыс әдебиетін оқыған кезде ол осыдан бұрын оқымаған әдебиеттердің кең ауқымымен танысты, бұл оған ғылыми-фантастика мәдениетінен қол жеткізе алмайтын идеяларды берді деп санайды, соның ішінде постмодернизм туралы білуге мүмкіндік берді. Осы кезеңде ол әртүрлі жұмыстарда жұмыс істеді, соның ішінде өзінің альма-матерінде кино тарихы курсынан үш жыл бойы оқытушының көмекшісі болып жұмыс істеді. Екеуі бірден және өмір бойына дос болды. Ширли Гибсонды оның алғашқы әңгімелерін сатуға және жазуды қастерлеуге көндірді. Рок-н-ролл, MTV, Жапония, сәде, есірткі және саясат туралы демалыс күндері талқылағаннан кейін, Гибсон Ванкуверге кетіп, «жаңа ось құрылды» деп жартылай әзілмен мәлімдеді.

William Ford Gibson was born in the coastal city of Conway, South Carolina, and he spent most of his childhood in Wytheville, Virginia, a small town in the Appalachians where his parents had been born and raised. His family moved frequently during Gibson's youth owing to his father's position as manager of a large construction company. While Gibson was still a young child,efn|1=The New York Times Magazine Tom Maddox has commented that Gibson "grew up in an America as disturbing and surreal as anything J. G. Ballard ever dreamed". After weeks of nominal homelessness, Gibson was hired as the manager of Toronto's first head shop, a retailer of drug paraphernalia. He found the city's émigré community of American draft dodgers unbearable owing to the prevalence of clinical depression, suicide, and hardcore substance abuse. for which he was paid $500—the equivalent of 20 weeks' rent—which financed his later travels. Gibson spent a "brief, riot torn spell" in Washington, D. C., where he completed his high school diploma at the age of 21. He spent the rest of the 1960s in Toronto, where he met Vancouverite Deborah Jean Thompson, with whom he subsequently traveled to Europe. The couple married and settled in Vancouver, British Columbia, in 1972, with Gibson looking after their first child while they lived off his wife's teaching salary. During the 1970s, Gibson made a substantial part of his living from scouring Salvation Army thrift stores for underpriced artifacts he would then up market to specialist dealers. Realizing that it was easier to sustain high college grades, and thus qualify for generous student financial aid, than to work, Through studying English literature, he was exposed to a wider range of fiction than he would have read otherwise; something he credits with giving him ideas inaccessible from within the culture of science fiction, including an awareness of postmodernity. During this period he worked at various jobs, including a three year stint as teaching assistant on a film history course at his alma mater. The two became immediate and lifelong friends. Shirley persuaded Gibson to sell his early short stories and to take writing seriously. After a weekend discussing rock and roll, MTV, Japan, fashion, drugs and politics, Gibson left the cadre for Vancouver, declaring half jokingly that "a new axis has been formed."

Ертедегі қысқа көркем әдебиет

Гибсонның алғашқы жазбалары көбінесе кибернетика мен киберкеңістік (компьютерде жасалған шындық) технологиясының адамзатқа тигізетін әсері туралы жақын болашақтағы оқиғалар болып табылады. Оның жоғары технологиялық шағын қалалар, жазылған немесе таратылған стимулдар (кейін "Нейромансерде" кеңінен қолданылатын "сим-стим" пакетіне айналдырылды) және технология мен адамзаттың дистопиялық үйлесімі туралы тақырыптары оның алғашқы жарияланған "Голограммалық раушаның фрагменттері" атты әңгімесінде-ақ көрінеді. Бұл әңгіме 1977 жылғы жазғы "Unearth" журналында жарық көрген. 1981 жылдан бастап Гибсон толық роман жазу міндеттемесінен туындаған "көзі жоқ жануарлардың үрейімен" шұғылдана бастады – ол өзінің "төрт немесе бес жылдай" қашықтықта деп сезінген нәрсе. Ол кітаптың алғашқы үштен екі бөлігін он екі рет қайта жазды, оқырманның назарын жоғалтудан қорқып, оны жариялағаннан кейін "толыққанды ұятқа қалуы" мүмкін деп ойлады. Дегенмен, оның еңбегі бірінші рет роман жазатын автор үшін маңызды ойша прогреске ие болды. Лоуренс Персон 1998 жылғы "Посткиберпанк манифестіне қатысты жазбаларында" "Нейромансерді" "киберпанктың архетиптік туындысы" деп атады. 2005 жылы Time журналының 1923 жылдан бергі 100 үздік ағылшын тіліндегі роман тізіміне енгізген Лев Гроссман "Нейромансер" туралы: "Гибсонның алғашқы және ең жақсы романы алғаш пайда болғанда қаншалықты радикалды болғанын бағалау мүмкін емес" деді. Әдеби сыншы Ларри Маккаффри "Нейромансердегі" матрица тұжырымын "деректердің адам санасымен билеуі, адам жадының нақты және механикалық түрде бейнеленуі, көпұлттық ақпараттық жүйелердің таңғажайып жаңа құрылымдарға мутациялауы және көбейе беруі, олардың сұлулығы мен күрделілігі түсініксіз, мистикалық және, ең бастысы, адам емес" деп сипаттады. "Мустанг Саллинің күнделігін" тоқтатып, Гибсон оның орнына 1988 жылы жарық көрген "Мона Лизаның жүзіндегі" романын жазды, ол Ларри Маккаффридің сөзімен айтқанда, киберпанк әдебиетінде "жарықты өшірді". Sprawl трилогиясын 1990 жылы жазылған "The Difference Engine" романы күштірек етіп толықтырды, бұл романды Гибсон Брюс Стерлингпен бірлесіп жазған тарихи альтернативті туынды. Технологиялық жағынан дамыған Виктория дәуіріндегі Ұлыбританияда орын алған бұл роман авторлардың киберпанк тамырларынан айтарлықтай ерекшеленеді. Ол 1991 жылы "Набула" сыйлығының «Үздік роман» номинациясына және 1992 жылы Джон У. Кэмпбеллдің естелік сыйлығына ие болды, ал оның сәттілігі жаңадан пайда болған стимпанк әдеби жанрына назар аударды, ол осы күнгә дейін ең танымал туынды болып табылады. Гибсонның екінші сериясы, "Bridge трилогиясы", "Виртуалдық жарық" (1993) романынан басталады, бұл "қара комедиялық қалалық детективтік оқиға". Салон журналының Эндрю Леонард Bridge трилогиясында Гибсонның жаулары Sprawl трилогиясының көпұлттық корпорациялары мен жасанды интеллектілерінен бұқаралық ақпарат құралдарына, атап айтқанда таблоидтық теледидар мен атақтылар культіне ауысқанын атап өтеді. Бір шолуға сәйкес, "Виртуалдық жарық" "жеке кәсіпкерлік пен пайда табу мақсатының логикалық шегіне жеткен капитализмнің соңғы сатысын" көрсетеді. Сыншы Стивен Пул "Барлық ертеңгі тойлар" романының оның "жақын болашақтың ғылыми фантастикалық сенсациясынан әзіл-сықақ әлеуметтанушыға" айналуын белгілегенін мәлімдеді. Ғылыми фантастика сыншысы Джон Клют бұл тәсілді Гибсонның дәстүрлі ғылыми фантастиканың "жалғасуға мүмкіндік бермейтін" әлемде мүмкін емес екенін мойындауы ретінде түсіндірді, оны "жаңа ғасырдың ғылыми фантастикасы" деп сипаттады. Гибсонның "Pattern Recognition" (2003), "Spook Country" (2007) және "Zero History" (2010) романдары дерлік қазіргі заманғы ғаламда орын алады – "біз қазір өмір сүріп жатқандай". Бұл туындылар Гибсонның еңбектерін тұңғыш рет бестселлер тізімдеріне енгізді. Оқиғалардың орнымен қатар, романның кейбір кейіпкерлері де бірдей, соның ішінде Hubertus Bigend және Памела Mainwaring, құпия маркетингтік компания Blue Ant-тің қызметкерлері. Твиттерде бұл романдар сериясын қалай атау керектігі туралы сұрағанда ("The Bigend Trilogy? Көк құмырсқа циклі? Не? "), Гибсон "Мен «кітаптарды» артық көремін. Бигенд кітаптары" деп жауап берді. Алайда, "Bigend" емес, "Blue Ant" стандартты атауға айналды. Кейінірек Гибсон өзінің трилогияларына атау бермейтінін, "Мен адамдардың оларды қалай атағанын күтемін" деп мәлімдеді және 2016 жылы твитте "Blue Ant кітаптарын" қолданды. Бұл дәуірге тән құбылыс – бұл Pattern Recognition және Spook Country романдарына арналған тәуелсіз жарнамалық фанат сайттары PR Otaku және Node Magazine-дің дамуы. Сыншы Джон Сазерленд бұл құбылысты "әдеби сынды жүргізу тәсілін толығымен өзгертуге" қауіп тудыратынын айтты. Pattern Recognition романын жазудың 100-ге жуық бетінен кейін Гибсон басты кейіпкердің өміріне қатысты мәліметтерді қайта жазуға мәжбүр болды, ол 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдардан кейін сенімсіз болып көрінді. Ол бұл оқиғаны "менің көркем шығармамен болған ең таңғажайып тәжірибем" деп сипаттады. Ол шабуылдарды тарихтың шешімді нүктесі, "мәдениеттен тыс тәжірибе" және "кейбір жағынан – 21 ғасырдың нағыз басталуы" деп қарады. Ол бұл шабуылдарды туындыларында қолданған алғашқы романистердің бірі ретінде танылды, бірақ оның назары "паранойя мен технологияның қиылысында" қалып қойды.

Gibson's early writings are generally near future stories about the influences of cybernetics and cyberspace (computer simulated reality) technology on the human species. His themes of hi tech shanty towns, recorded or broadcast stimulus (later to be developed into the "sim stim" package featured so heavily in Neuromancer), and dystopic intermingling of technology and humanity, are already evident in his first published short story, "Fragments of a Hologram Rose", in the Summer 1977 issue of Unearth. Beginning in 1981, Gibson undertook the actual writing out of "blind animal terror" at the obligation to write an entire novel – a feat which he felt he was "four or five years away from". He re wrote the first two thirds of the book twelve times, feared losing the reader's attention and was convinced that he would be "permanently shamed" following its publication; yet what resulted was a major imaginative leap forward for a first time novelist. Lawrence Person, in his "Notes Toward a Postcyberpunk Manifesto" (1998), identified Neuromancer as "the archetypal cyberpunk work". In 2005, as part of the Time list of the 100 best English language novels written since 1923, Lev Grossman opined of Neuromancer: "There is no way to overstate how radical Gibson's first and best novel was when it first appeared." Literary critic Larry McCaffery described the concept of the matrix in Neuromancer as a place where "data dance with human consciousness human memory is literalized and mechanized multi national information systems mutate and breed into startling new structures whose beauty and complexity are unimaginable, mystical, and above all nonhuman." Abandoning The Log of the Mustang Sally, Gibson instead wrote Mona Lisa Overdrive (1988), which in the words of Larry McCaffery "turned off the lights" on cyberpunk literature. The Sprawl trilogy was followed by the 1990 novel The Difference Engine, an alternative history novel Gibson wrote in collaboration with Bruce Sterling. Set in a technologically advanced Victorian era Britain, the novel was a departure from the authors' cyberpunk roots. It was nominated for the Nebula Award for Best Novel in 1991 and the John W. Campbell Memorial Award in 1992, and its success drew attention to the nascent steampunk literary genre of which it remains the best known work. Gibson's second series, the "Bridge trilogy", is composed of Virtual Light (1993), a "darkly comic urban detective story", Salon's Andrew Leonard notes that in the Bridge trilogy, Gibson's villains change from multinational corporations and artificial intelligences of the Sprawl trilogy to the mass media – namely tabloid television and the cult of celebrity. Virtual Light depicts an "end stage capitalism, in which private enterprise and the profit motive are taken to their logical conclusion", according to one review. while critic Steven Poole asserted that All Tomorrow's Parties marked his development from "science fiction hotshot to wry sociologist of the near future." Science fiction critic John Clute has interpreted this approach as Gibson's recognition that traditional science fiction is no longer possible "in a world lacking coherent 'nows' to continue from", characterizing it as "SF for the new century". Gibson's novels Pattern Recognition (2003), Spook Country (2007) and Zero History (2010) are set in the same contemporary universe — "more or less the same one we live in now" — and put Gibson's work on to mainstream bestseller lists for the first time. As well as the setting, the novels share some of the same characters, including Hubertus Bigend and Pamela Mainwaring, employees of the enigmatic marketing company Blue Ant. When asked on Twitter what this series of novels should be called ("The Bigend Trilogy? The Blue Ant Cycle? What? "), Gibson replied "I prefer 'books'. The Bigend books." However, "Blue Ant" rather than "Bigend" has become the standard signifier. At a later date, Gibson stated that he did not name his trilogies, "I wait to see what people call them," and in 2016 he used "the Blue Ant books" in a tweet. A phenomenon peculiar to this era was the independent development of annotating fansites, PR Otaku and Node Magazine, devoted to Pattern Recognition and Spook Country respectively. Critic John Sutherland characterized this phenomenon as threatening "to completely overhaul the way literary criticism is conducted". About 100 pages into writing Pattern Recognition, Gibson felt impelled to re write the main character's backstory, which had been suddenly rendered implausible by the September 11, 2001, attacks; he described this as "the strangest experience I've ever had with a piece of fiction." He saw the attacks as a nodal point in history, "an experience out of culture", and "in some ways the true beginning of the 21st century." He is noted as one of the first novelists to use the attacks to inform his writing. while his focus nevertheless remained "at the intersection of paranoia and technology".

Джекпот трилогиясы және графикалық романдар

Уильям Гибсонның жаңа романдары сериясының біріншісі "Перифериялық" 2014 жылдың 28 қазанында жарық көрді. Ол бұл оқиғаны 2013 жылдың 19 сәуірінде Нью-Йорк қалалық кітапханасында өткен кездесуде қысқаша баяндады және "The Gone Haptics" атты кітаптың бірінші тарауынан үзінді оқыды. Оқиға екі дәуірде өтеді: біреуі – қазіргі уақыттан шамамен отыз жыл өткеннен кейін, екіншісі – одан да алыс болашақта. 2017 жылы Гибсонның "Archangel" комиксі/графикалық романы жарық көрді. "Архангел" мен "Перифериялық" екеуінде де уақыт саяхаты (белгілі бір деңгейде) бар, бірақ Гибсон бұл еңбектердің байланысты емес екенін нақтылады: "Олар бір ғалам емес. Сплиттер және транс-континуалды виртуалдық – әртүрлі механизмдер (сонымен қатар, әртүрлі сюжеттік механизмдер)". Келесі жылы Dark Horse Comics Джонни Кристалстың Гибсонның "Alien 3" сценарийін бес бөлімге бөлген адаптациясын жариялады, нәтижесінде 2019 жылы қатты мұқабалы жинақ жарық көрді. "Перифериялық" романының жалғасы "Агенттік" 2020 жылдың 21 қаңтарында шықты, алғашқы жоспарланған 2018 жылғы желтоқсан айынан кейін жарық көрді. "Нью-Йоркер" журналында жарияланған мақаласында Гибсон Дональд Трамптың АҚШ президенті болып сайлануы және "Кембридж Аналитика" төңірегіндегі даулар оның мәтінді қайта қарастыруға және түзетуге итергенін айтты. Сериядағы үшінші романның жұмыс атауы "Джекпот" болды, бірақ 2021 жылдың қаңтарында Гибсон пікірін өзгертті: "Мен "Агенттік" романының жалғасын "Джекпот" деп атамаймын. Оны оқып шығуға асығамын, себебі бастапқыда "Агенттік" романына "Тулпагочи" деген ат қойылған еді. Мен әлі де сол атты ұнатамын, бірақ бұл басқа кітап болар еді".

Әдеби бірлестіктер

Кейін "Жарлы Chrome" жинағында жарық көрген үш әңгіме басқа авторлармен бірлесіп жазылған: "The Belonging Kind" (1981) Джон Ширлимен, "Red Star, Winter Orbit" (1983) Стерлингпен және "Dogfight" (1985) Майкл Суонвикпен. Гибсон бұрын Ширлидің 1980 жылғы "City Come A walkin" романына алғы сөз жазған, ал олардың ынтымақтастығы Гибсон Ширлидің "Heatseeker" (1989) әңгімелер жинағына кіріспе жазғанда жалғасты. Ширли Гибсонды Ширли бірнеше сценарий жазған "Max Headroom" телесериалы үшін әңгіме жазуға көндірді, бірақ телеарна сериалды жапты. Содан кейін ол барлық мектептерді онлайн форматқа көшіруді ұсынып, "баршаны таң қалдырды", білім берудің интернет арқылы жүзеге асырылуын қалады. Гибсон Дебора Гарридің "Debravation" альбомына "Dog Star Girl" әнінің сөзін де жазған.

Киноға бейімделу, сценарийлер және кейіпкерлер

Гибсонға алғаш рет сценарий жазушы ретінде жұмыс істеуге кино продюсері Таиланд курортының жағажайында «Нейромант» романының суға батқан бір данасын тапқаннан кейін ұсыныс жасалды. Оның киносценарий жазуға жасаған алғашқы тыраздары аяқталған туынды ретінде көрінбеді; «Жарқыраған Хром» (режиссерлік Кэтрин Бигелоуға сеніп тапсырылған) және «Нейро-қонақүй» – автордың ешқашан іске аспаған киноадаптацияларына жасаған екі әрекеті болды. 1980-жылдардың соңында ол «Шетсіз 3» (кейін «Тарковскийлік» деп сипаттаған) романының алғашқы нұсқасын жазды, оның аздаған бөліктері ғана соңғы нұсқада сақталды. Гибсонның кино индустриясымен ерте байланысы Голливудтың блокбастерлік жүйесінен асып түсті. Бір кезде ол қазақ режиссері Рашид Нұғмановпен бірге сценарий жазды, себебі американдық продюсер кеңестік рок-музыканты Виктор Цойды басты рөлде ойнату үшін кеңестік-американдық ынтымақтастыққа қызығушылық танытқан. Роман жазумен айналысқанына қарамастан, Гибсон «болашақтағы Ленинградтағы ритуалдық топтардың соғысына» қатысты «тамаша ерекше жобадан» бас тартқысы келмеді және оның орнына Джек Вомакты Ресейге жіберді. Цойдың автокөлік апатында қаза болуымен аяқталған фильм түсірудің орнына, Вомактың Ресейдегі тәжірибесі ақырында оның «Болашақты артқа тастайық» романына ұласты және Гибсонның «Үлгіні танудың» орыс мазмұнының көп бөлігіне әсер етті. Гибсонның көркем шығармаларының экрандалуы жиі ұсынылып, дамытылды, бірақ шектеулі табысқа жетті. Автордың екі қысқа әңгімесі, екеуі де «Sprawl» трилогиясының әлемінде өтеді, фильмге бейімделді: Джони Мнемоник (1995), сценарийін Гибсон жазды және Киану Ривз, Дольф Лундгрен және Такеши Китано ойнады, сондай-ақ Кристофер Уолкен, Виллем Дафо және Азия Арджентоның қатысуымен «Жаңа Роза қонақ үйі» (1998). Біріншісі тарихта кітаптың бірден фильм және CD-ROM интерактивті видео ойыны ретінде шығарылған тұңғыш мысалы болды. 2013 жылға қарай Винченцо Натали әлі де «Нейромантты» экранға шығаруға үміттене берді, бірнеше жылдық даму тозағынан кейін. «Count Zero» бір кезде режиссер Майкл Маннтың қатысуымен «The Zen Differential» деп дамытылып жатты, ал «Sprawl» трилогиясының үшінші романы «Mona Lisa Overdrive» да опциямен сатып алынды. «Үлгіні тану» режиссері Питер Вейрдің даму процесінде болғанымен, Гибсонның айтуынша, соңғысы енді жобаға қатыспайды. 2015 жылы Роттердам халықаралық кинофестивалінде Гибсонның қысқа әңгімесі «Dogfight» бойынша түсірілген фильм жарияланды, оны BAFTA сыйлығының иегері, жазушы және режиссер Саймон Паммелл түсірді. Гибсон мен Майкл Суонвик жазған және 1985 жылдың шілдесінде «Omni» журналында жарияланған фильмді британдық продюсер Жанин Мармот «Hot Property Films» студиясында дамытып жатыр. Телевизия – Гибсонның ынтымақтастық еткен тағы бір саласы; досы Том Мэддокспен бірге ол «The X Files» эпизодтары «Kill Switch» және «First Person Shooter» сценарийін жазды, олар 1998 және 2000 жылдары көрсетілді. 1998 жылы ол «The X Files» спин-оф басылымына кіріспе жазды. Гибсон телесериал «Wild Palms» мини-сериалында автор Брюс Вагнердің шақыруымен камео рөлде ойнады. Режиссер Оливер Стоун сериалды жасау үшін Гибсонның романдарынан көптеген элементтерді алды, ал оның тоқтатылуынан кейін Гибсон «Where The Holograms Go» атты мақаласын «Wild Palms Reader» журналына жазды. Көркем шығармалардағы қатысудан басқа, Гибсон 2000 жылы Марк Нилдің «Бұл аумақтар үшін карталар жоқ» атты деректі фильмінің назар ортасында болды. Фильм Гибсонның Солтүстік Американы аралап, оның өмірінің, әдеби мансабының және мәдени интерпретацияларының әртүрлі аспектілерін талқылау барысындағы жолын көрсетеді. Онда Джек Вомак пен Брюс Стерлингпен сұхбаттар, сондай-ақ Боно мен The Edge-тің «Нейроманттан» оқыған үзінділері бар. «Dream Jumbo: Абсолютті жұмыс істеу» деп аталатын көрме Лос-Анджелес Калифорния университетінің Ройс залында көрсетілді. Үш жылдан кейін Гибсон «Memory Palace» атты спектакльде «La Fura dels Baus» театр тобының қатысуымен «Memory Palace» атты түпнұсқа мәтін жазды, ол Барселонадағы «Art Futura '92» фестивалінде көрсетілді. 1990 жылы Гибсон 14 маусымнан 26 тамызға дейін Сан-Франциско заманауи өнер мұражайындағы «Visionary San Francisco» көрмесіне қатысты. Ол Сан-Францисконың құлдырап бара жатқан қаласында, Сан-Франциско-Окленд шығанағының көпірі үйсіз адамдардың иелігіне өткен «Скиннердің бөлмесі» атты қысқа әңгімесін жазды – бұл оқиғаны Гибсон кейін «Bridge» трилогиясында егжей-тегжейлі сипаттады. Бұл оқиға сәулетшілер Минг Фунг пен Крейг Ходжеттстің көрменің көрінісіне үлес қосуына әкелді, олар байлардың жоғары технологиялық, күн энергиясымен жұмыс істейтін мұнараларда, ескірген қала мен құлап бара жатқан көпірінің үстінде өмір сүретін Сан-Францисконы көрінелендірді. «The New York Times» газеті көрмені «Архитектура мен қалалар саласын қарастырудағы ең амбициозды және лайықты күш-жігердің бірі» деп мақтады, бірақ Минг пен Ходжеттстің Гибсонның үлесіне жасаған реакциясын «күшті, бірақ қайғылы және сәл цинизмге толы туынды» деп атады. Оқиғаның сәл өзгеше нұсқасы бір жылдан кейін «Omni» журналында жарияланды.

Gibson was first solicited to work as a screenwriter after a film producer discovered a waterlogged copy of Neuromancer on a beach at a Thai resort. His early efforts to write film scripts failed to manifest themselves as finished product; "Burning Chrome" (which was to be directed by Kathryn Bigelow) and "Neuro Hotel" were two attempts by the author at film adaptations that were never made. In the late 1980s he wrote an early version of Alien 3 (which he later characterized as "Tarkovskian"), few elements of which survived in the final version. Gibson's early involvement with the film industry extended far beyond the confines of the Hollywood blockbuster system. At one point, he collaborated on a script with Kazakh director Rashid Nugmanov after an American producer had expressed an interest in a Soviet American collaboration to star Soviet rock musician Viktor Tsoi. Despite being occupied with writing a novel, Gibson was reluctant to abandon the "wonderfully odd project" which involved "ritualistic gang warfare in some sort of sideways future Leningrad" and sent Jack Womack to Russia in his stead. Rather than producing a motion picture, a prospect that ended with Tsoi's death in a car crash, Womack's experiences in Russia ultimately culminated in his novel Let's Put the Future Behind Us and informed much of the Russian content of Gibson's Pattern Recognition. Adaptations of Gibson's fiction have frequently been optioned and proposed, to limited success. Two of the author's short stories, both set in the Sprawl trilogy universe, have been loosely adapted as films: Johnny Mnemonic (1995) with screenplay by Gibson and starring Keanu Reeves, Dolph Lundgren and Takeshi Kitano, and New Rose Hotel (1998), starring Christopher Walken, Willem Dafoe, and Asia Argento. The former was the first time in history that a book was launched simultaneously as a film and a CD ROM interactive video game. as of 2013, Vincenzo Natali still hoped to bring Neuromancer to the screen, after some years in development hell. Count Zero was at one point being developed as The Zen Differential with director Michael Mann attached, and the third novel in the Sprawl trilogy, Mona Lisa Overdrive, has also been optioned and bought. and Pattern Recognition was in the process of development by director Peter Weir, although according to Gibson the latter is no longer attached to the project. Announced at International Film Festival Rotterdam in 2015 is an adaptation of Gibson's short story Dogfight by BAFTA award winning writer and director Simon Pummell. Written by Gibson and Michael Swanwick and first published in Omni in July 1985, the film is being developed by British producer Janine Marmot at Hot Property Films. Television is another arena in which Gibson has collaborated; with friend Tom Maddox, he co wrote The X Files episodes "Kill Switch" and "First Person Shooter", broadcast in 1998 and 2000. In 1998 he contributed the introduction to the spin off publication Art of the X Files. Gibson made a cameo appearance in the television miniseries Wild Palms at the behest of creator Bruce Wagner. Director Oliver Stone had borrowed heavily from Gibson's novels to make the series, and in the aftermath of its cancellation Gibson contributed an article, "Where The Holograms Go", to the Wild Palms Reader. Appearances in fiction aside, Gibson was the focus of a biographical documentary by Mark Neale in 2000 called No Maps for These Territories. The film follows Gibson over the course of a drive across North America discussing various aspects of his life, literary career and cultural interpretations. It features interviews with Jack Womack and Bruce Sterling, as well as recitations from Neuromancer by Bono and The Edge. titled Dream Jumbo: Working the Absolutes, which was displayed in Royce Hall, University of California Los Angeles. Three years later, Gibson contributed original text to "Memory Palace", a performance show featuring the theater group La Fura dels Baus at Art Futura '92, Barcelona, which featured images by Karl Sims, Rebecca Allen, Mark Pellington with music by Peter Gabriel and others. In 1990, Gibson contributed to "Visionary San Francisco", an exhibition at the San Francisco Museum of Modern Art shown from June 14 to August 26. He wrote a short story, "Skinner's Room", set in a decaying San Francisco in which the San Francisco–Oakland Bay Bridge was closed and taken over by the homeless – a setting Gibson then detailed in the Bridge trilogy. The story inspired a contribution to the exhibition by architects Ming Fung and Craig Hodgetts that envisioned a San Francisco in which the rich live in high tech, solar powered towers, above the decrepit city and its crumbling bridge. The New York Times hailed the exhibition as "one of the most ambitious, and admirable, efforts to address the realm of architecture and cities that any museum in the country has mounted in the last decade", despite calling Ming and Hodgetts's reaction to Gibson's contribution "a powerful, but sad and not a little cynical, work". A slightly different version of the short story was featured a year later in Omni.

Криптография

Гибсонның ең жақсы қабылданған жұмыстарының бірі – «Агриппа (өлгендер кітабы)» (1992) болды. Бұл 300 жолдан тұратын, жартылай автобиографиялық электрондық өлең, ол суретші Деннис Эшбау және баспагер Кевин Бегос, кішімен бірлескен жобаға оның үлесі болды. Гибсонның мәтіні естеліктердің эфемерлі (нақты емес) табиғатына бағытталған (тақырыбы фотоальбомға сілтеме жасайды) және бастапқыда 3.5 дюймдік дискетте жарық көрді. Дискет суретшінің кітабының артқы жағына орналастырылған, онда Эшбаудың гравировкалары бар (кітап ашылып, жарыққа ұшырағанда жоғалып кетуі керек еді, бірақ олай болған жоқ). Гибсон Эшбаудың дизайнында «мәтінді бір рет көрсетуге, содан кейін өзін-өзі жеуге арналған, өзін-өзі жоятын дискета бар еді» деп мәлімдеді. Сан алуан түрлі хабарламаларға қарамастан, дискеттер ешқашан «бұзылмаған» жоқ; керісінше, өлең 1992 жылдың желтоқсан айында Манхэттенде өткен қоғамдық көрсетілімнің құпия бейнежазбасынан қолмен көшіріліп, келесі күні MindVox хабарландыру тақтасында жарияланды. Осы мәтін Интернетте кеңінен тарады. 1992 жылы тұңғыш рет көрсетілгеніне қарамастан, «Агриппаның» құпиясы 20 жыл бойы сақталды. Көптеген адамдар кодты бұзуға және бағдарламаны дешифрлеуге тырысты, бірақ компиляцияланбаған бастапқы код көп бұрын жоғалып кеткен. Алан Лю және оның «Агриппа файлдары» тобы «Агриппа кодын бұзуға» арналған құралдар мен ресурстармен жабдықталған кең ауқымды веб-сайт құрды. Олар Мэриленд гуманитарлық технология институтының және цифрлық криминалистика зертханасының Мэтью Киршенбаумымен, сондай-ақ Торонто университетінің криптография докторанты Куинн Дюпонмен бірлесіп, криптографтардан бағдарламаның қалай жұмыс істейтінін анықтау үшін көмек сұрады. «Агриппа кодын бұзу: шақыру» бағдарламасы арқылы қатысушылар өлеңнің қасақана шифрлануын шешуге шақырылды. Кодты Роберт Сяо 2012 жылдың шілдесінің соңында сәтті бұзды. Ол 2003 жылдың қаңтарында блог жазуды бастады, «Pattern Recognition» романына деген реакциясын көрсететін ойлармен бөлісті, бірақ сол жылдың қыркүйегінде оның шығармашылық процесіне кері әсер ететін болды деген алаңдаушылықтан кейін тоқтатты. Гибсон 2004 жылдың қазанында блогтауды қайта бастады және «Spook Country» романын жазу кезінде (шамалы дәрежеде «Zero History» романында да) блогқа романнан үзінділерді жиі жариялады. Блог 2009 жылдың шілдесінде тоқтатылды, себебі автор Twitter-де «GreatDismal» псевдонимімен микроблогтаумен белсенді айналысты. 2012 жылы Гибсон «Distrust That Particular Flavor» атты өзінің көркем емес туындылар жинағын жариялады.

A particularly well received work by Gibson was Agrippa (a book of the dead) (1992), a 300 line semi autobiographical electronic poem that was his contribution to a collaborative project with artist Dennis Ashbaugh and publisher Kevin Begos, Jr. Gibson's text focused on the ethereal nature of memories (the title refers to a photo album) and was originally published on a 3.5" floppy disk embedded in the back of an artist's book containing etchings by Ashbaugh (intended to fade from view once the book was opened and exposed to light — they never did, however). Gibson commented that Ashbaugh's design "eventually included a supposedly self devouring floppy disk intended to display the text only once, then eat itself." Contrary to numerous colorful reports, the diskettes were never actually "hacked"; instead the poem was manually transcribed from a surreptitious videotape of a public showing in Manhattan in December 1992, and released on the MindVox bulletin board the next day; this is the text that circulated widely on the Internet. Since its debut in 1992, the mystery of Agrippa remained hidden for 20 years. Although many had tried to hack the code and decrypt the program, the uncompiled source code was lost long ago. Alan Liu and his team at "The Agrippa Files" created an extensive website with tools and resources to crack the Agrippa Code. They collaborated with Matthew Kirschenbaum at the Maryland Institute for Technology in the Humanities and the Digital Forensics Lab, and Quinn DuPont, a PhD student of cryptography from the University of Toronto, in calling for the aid of cryptographers to figure out how the program works by creating "Cracking the Agrippa Code: The Challenge", which enlisted participants to solve the intentional scrambling of the poem in exchange for prizes. The code was successfully cracked by Robert Xiao in late July 2012. He commenced writing a blog in January 2003, providing voyeuristic insights into his reaction to Pattern Recognition, but abated in September of the same year owing to concerns that it might negatively affect his creative process. Gibson recommenced blogging in October 2004, and during the process of writing Spook Country – and to a lesser extent Zero History – frequently posted short nonsequential excerpts from the novel to the blog. The blog was largely discontinued by July 2009, after the writer had undertaken prolific microblogging on Twitter under the nom de plume "GreatDismal". In 2012, Gibson released a collection of his non fiction works entitled Distrust That Particular Flavor.

ықпал етуі және танылуы

Гибсонның прозасын көптеген ғалымдар талдаған, оның ішінде 2011 жылы жарық көрген «Уильям Гибсон: Әдеби серігі» атты арнайы кітабы да бар. 1999 жылы The Guardian газетінің Стивен Пуль оны «соңғы екі онжылдықтың ең ықпалды жазушысы» деп атады. Гибсон алғаш рет «Нейроманс» атты тұңғыш романымен сыншылардың назарына ілікті. Роман үш маңызды ғылыми-фантастикалық сыйлыққа ие болды (Небула сыйлығы, Филип К. Дик сыйлығы және Хьюго сыйлығы), бұл Mail & Guardian басылымы «ғылыми-фантастика жазушысының бір жылда Гонкур, Букер және Пулитцер сыйлықтарын жеңіп алуымен тең» деп сипаттаған, бұрын-соңды болмаған жетістік. Дегенмен, The Observer газеті «Нью-Йорк Таймс» газетінің романды атауға 10 жыл уақыт кеткенін айтты. Сыншылар оны академик Дэвид Бранденің сөздерімен айта келіп, «қазіргі ірі масштабты технологиялық-әлеуметтік қатынастардың көрінісі» және постмодерн тұтыну мәдениетінің повестілік нұсқасы ретінде постиндустриализм аясында жиі қарастырады. Оның кейінгі капитализмді бейнелеуі сыншылар тарапынан жоғары бағаланады.