Кіріспе

"Флэш-Крауд" повесі – 1973 жылы ағылшын тілінде жарық көрген ғылыми фантастика авторы Ларри Нивеннің, дерлік тегін, жылдам орын ауыстыру кабинасын ойлап табудың әлеуметтік салдары туралы сериясының бір бөлігі. Жүйені құрушылар күтпеген бір салдар – жаңалықтарға лайық оқиғалар туралы дереу хабар таралғанда, әлемнің түкпір-түкпірінен ондаған мың адамдар, соның ішінде қылмыскерлер де, қызықты оқиға болған жерге телепортталып, тәртіпсіздік пен әрекетсіздік тудырады. Оқиғаның басты кейіпкері – тележурналист. Лос-Анджелестегі қарақшылықтан кейін болған тәртіпсіздікке тікелей себепкер болғаны үшін жұмысынан босатылған ол, мұндай спонтанды тәртіпсіздіктерге мүмкіндік беретін телепортация жүйесінің дизайнындағы кемшіліктерді тәуелсіз зерттеуге кіріседі. Оның зерттеуі оны 12 сағаттан кем уақыт ішінде әлемнің әртүрлі елдеріне және адамдарына жеткізеді, содан кейін телеарнадағы тікелей эфирде өз позициясын қорғауға мүмкіндік алады. Ол адамдардың мінез-құлқының, қоныстану, қылмыс, табиғи ресурстар, ауыл шаруашылығы, қоқыс тастау және туризм сияқты түрлі салаларына орын ауыстырудың кең ауқымды әсерін көреді.

Басқа жұмыстарда пайдалану

Басқа да кітаптарында, мысалы, "Ringworld" романында Нивен оңай көлік дәстүрлі мінез-құлықты бұзып, жаңа түрдегі кештемелерге, кездейсоқ жиындарға немесе әлемді шарлау сапарларына мүмкіндік береді деп санайды. "Ringworld" романының басты кейіпкері туған күнін тойлап, уақыт белдеулері арқылы телепортталып, туған күнін бірнеше рет "ұзартады" (особылық, алғашқы басылымда кейіпкердің қателігі салдарынан дұрыс емес бағытта жылжуы, сол басылымның құнын арттырған еді). Нивеннің "Телепортация: теория мен практикадағы спекуляциялық зерттеу" атты мақаласы "Барлық сансыз жолдар" жинағында жарияланды. Онда ол телепортация туралы әңгімелерінің негізінде жатқан идеяларды талқылайды.

Ұқсас сілтемелер

World Wide Web-де ұқсас құбылыс орын алуы мүмкін, веб-сайт көптеген адамның назарын тартып, күтпеген және жүктемеге түсіретін трафик күрт өскенде. Бұл терминді алғаш рет 1996 жылы Beyond.com компаниясының Джон Петтит (John Pettitt) қолданған. Осы құбылысты атау үшін тағы да көптеген терминдер бар, көбінесе олар белгілі бір, көп трафикті сайттың атынан туындайды. Мұндай сайттың тұрақты көрермендері, еңбек етпейтін сайтқа бағытталғанда, көпшілікке айналуы мүмкін. Белгілі мысалдарға "Slashdot эффектісі", "Instalanche" (кішкентай сайт танымал Instapundit блогынан сілтеме алғанда) немесе сайттың "Farked" немесе Drudged болуы (мақсатты сайттың қысқа мерзім ішінде көптеген сұраныстардан құлауы) жатады.