Жозе Афонсу: Португалияның әнші-жыршысы және қарсылықтың символы
José Afonso
Жозе Афонсу – португалиялық әнші, ақын, халық және наразылық музыкасының ықпалды тұлғасы. "Grândola, Vila Morena" әні Португалия демократиясына үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиялық әнші-күйші (1929–1987)
Portuguese singer songwriter (1929–1987)
Жозе Мануэль Серкейра Афонсу дос Сантос (2 тамыз 1929 – 23 ақпан 1987), кәсіби тұрғыда Жозе Афонсу ретінде белгілі және Zeca Afonso деп те танымал, португалиялық әнші-күйші. Ол Португалияның халық және наразылық музыкасы тарихындағы ең ықпалды тұлғалардың бірі саналады. Оның музыкасы диктаторлық Estado Novo режиміне қарсы күресте маңызды рөл атқарды, оны Португалияда символға айналдырды. Афонсоның "Grândola, Vila Morena" әні 1974 жылғы 25 сәуірдегі әскери төңкеріс кезінде Португалия Қарулы Күштері тарапынан радио хабарламасының сигналы ретінде пайдаланылды, бұл Гвоздика революциясына және Португалияда демократияға өтуге әкелді. Содан кейін Афонсоның музыкасы, "Grândola, Vila Morena" әнімен бірге, революцияның, антифашизмнің, португалиялық еңбекшілер қозғалысының және саяси солшылдардың символына айналды.
José Manuel Cerqueira Afonso dos Santos (2 August 1929 – 23 February 1987), known professionally as José Afonso and also popularly known as Zeca Afonso, was a Portuguese singer songwriter. He is widely regarded as one of the most influential figures in the history of Portugal's folk and protest music scene. His music played a significant role in the resistance against the dictatorial Estado Novo regime, making him an icon in Portugal. Afonso's song "Grândola, Vila Morena" was used as a radio broadcast signal by the Portuguese Armed Forces during their military coup operation in the morning of 25 April 1974, which led to the Carnation Revolution and the transition to democracy in Portugal. Subsequently, Afonso's music, along with "Grândola, Vila Morena," became emblematic of the revolution, anti fascism, the Portuguese labor movement, and the political left.
1929-1940: Ерте өмір
Хосе Афонсо 1929 жылдың 2 тамызында Авейро қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы – Жозе Непомучено Афонсо дос Сантос, судья, және Мария дас Дорес Дантас Серкеира, бастауыш сынып мұғалімі. 1930 жылы оның ата-анасы сол кезде португал колониясы болған Анголаға сапар шекті, онда оның әкесі Сильва-Порто (қазіргі Куито) қаласында судья болып жұмыс істеді. Денсаулығына байланысты Афонсо Авейрода, Фонте-дас-Синко-Бикас көзінің жанындағы үйде, әпкесі Гиге және "республикалық және антиклерикалық" көзқарастағы ағасы Хикомен бірге қалды. 1933 жылы Афонсо анасының өтінішімен Анголаға барды. Кемеде ол саяхатына серік болған миссионермен танысты. Афонсо Анголада үш жыл тұрды, осы жерде бастауыш білімін алды. 1964 жылдан 1967 жылға дейін Афонсо екінші әйелі Зелиямен Мозамбиктегі Луренсо Маркесте (қазіргі Мапуто) және Бейрада болды, онда ол балаларымен қайта қосылды. Соңғы екі жылында ол Бейрада сабақ берді және Бертольд Брехттің «Ерекшелік және Ереже» пьесасына музыка жазды. 1965 жылы оның қызы Жоана дүниеге келді, ал 1967 жылы отаршылдық шындық пен Португалияның Отаршылдық соғысының әсерімен Лиссабонға оралды. Ол үлкен ұлы Хосе Мануэльді Мозамбиктегі әйелдерімен қалдырды. Оқиға кезінде мемлекеттік цензура сақталып тұрды, Афонсоға «Venham Mais Cinco» және «A Morte Saiu à Rua» сияқты саяси мазмұны бар әндерін орындауға тыйым салынды. Алайда «Grândola, Vila Morena» әні бүлікшіл деп танылмағандықтан, оны орындауға рұқсат берілді.
José Afonso was born in Aveiro on 2 August 1929. His parents were José Nepomuceno Afonso dos Santos, a magistrate, and Maria das Dores Dantas Cerqueira, a primary school teacher. In 1930, his parents travelled to Angola, a Portuguese colony at the time, where his father had been placed as a judge in the city of Silva Porto (present day Cuíto). For health reasons, Afonso stayed in Aveiro, in a house near the Fonte das Cinco Bicas, with his aunt Gigé and his uncle Xico, a "republican and anticlerical" man. In 1933 Afonso travelled to Angola at his mother's request. On the ship he met a missionary who became his companion during the voyage. Afonso stayed for three years in Angola, where he began his primary education. From 1964 to 1967, Afonso was in Lourenço Marques (now Maputo) and Beira, in Mozambique, with his second wife Zélia, where he reunited with his children. In his last two years in the overseas province, he taught in Beira and composed music for the Bertolt Brecht play The Exception and The Rule. In 1965 his daughter Joana was born and by 1967, marked by the colonial reality and the Portuguese Colonial War, he returned to Lisbon. He left his older son, José Manuel, with his grandparents in Mozambique. The state censorship still operated in the event, and Afonso was forbidden from performing some of his songs with more political messages, such as "Venham Mais Cinco" and "A Morte Saiu à Rua". "Grândola, Vila Morena", however, was not seen as a subversive song and was allowed to be performed.
1974-1980: Революциялық кезең
1974 жылдың желтоқсанында Афонсо Coro dos Tribunais ("Сот үйі хоры") альбомын шығарды, ол Лондонда, тағы да Pye студиясында, Фаусто Бордало Диастың музыкалық аранжировкаларымен жазылды. Альбомға 1964-1967 жылдар аралығында Мозамбикте жазылған екі Брехт әні кіреді: "Coro dos Tribunais" және "Eu Marchava de Dia e de Noite". Бұл оқиға солшыл әскери ошақ RALIS-та болды. Афонсо ЛУАР (Революциялық әрекет және біріккен лига) деген солшыл қозғалыспен ынтымақтастық орнатты. LUAR "Viva o Poder Popular" ("Халық билігіне сәлем") синглын шығарды. Италияда Lotta Continua, Il Manifesto және Avanguardia Operaia революциялық ұйымдары 1975 жылдың 30 қыркүйегі мен 1 қазанында Римде жазылған República альбомын шығарды. Альбом сатылудан түскен қаражат "Республика" газетінің ереуілдегі жұмысшыларын қолдауға жұмсалды.
In December 1974, Afonso released the album Coro dos Tribunais ("Courthouse Chorus"), which was recorded in London, again at the Pye Studios, with musical arrangements by Fausto Bordalo Dias. The album includes two Brechtian songs, composed in Mozambique in the period between 1964 and 1967: "Coro dos Tribunais" and "Eu Marchava de Dia e de Noite". in the RALIS, a leftist military stronghold. Afonso established a collaboration with the far left movement LUAR (Revolutionary Action and Unity League). LUAR released his single "Viva o Poder Popular" (Hail to the People's Power). In Italy, the revolutionary organizations Lotta Continua, Il Manifesto and Avanguardia Operaia released the album República, recorded in Rome on 30 September and 1 October 1975. The money received from the sales of the album went to support the striking workers of the newspaper República.
Мұра
1987 жылы 18 қарашада Хосе Афонсо ассоциациясы Португалия музыкасы мен өнері салаларында Афонсоның ниеттерін орындау мақсатымен құрылды. 1991 жылы Амадора қаласы Орталық саябақта Хосе Афонсоның ескерткішін ашты. 1994 жылы 30 маусымда «Лиссабон 94» – Еуропаның мәдени астанасы аясында Хосе Афонсоға арналған фестиваль өтті. Португалияның көптеген музыканттары, тәжірибелілері де, жас әртістері де «Filhos da Madrugada» («Таңның балалары», Афонсоның ең танымал әндерінің бірі) деп аталған құрмет фестиваліне қатысты. Сол жылдың басында BMG фестивальдің атауымен бірдей және Афонсоның әндерін орындаған суретшілердің өзіндік нұсқаларымен альбом шығарды. Бұл шараға Brigada Victor Jara, Censurados, Delfins, Diva, Entre Aspas, Essa Entente, Frei Fado D'El Rei, GNR, Madredeus, Mão Morta, Opus Ensemble, Peste & Sida, Resistência, Ritual Tejo, Sérgio Godinho, Sétima Legião, Sitiados, Tubarões, UHF, Vozes da Rádio және Xutos & Pontapés қатысты. Осыдан он үш жыл бұрын Афонсо: «Егер рок жастардың сүйіп тыңдайтын музыка стилі болса, онда біз сапалы рок музыкасын талап етуіміз керек» деген болатын. 1995 жылы Хосе Марио Бранко, Амелия Муге және Хосе Афонсоның туған інісі Жоао Афонсо Афонсоға құрмет көрсету үшін тағы бір альбом шығарды, ол «Maio, Maduro Maio» деп аталды. Онда оның көптеген әндерімен қатар, бұрын жарияланбаған екі ән – «Entre Sodoma e Gomorra» және «Nem Sempre os Dias São Dias Passados» та бар. Афонсоның қайтыс болуының 10 жылдығына арналған 1997 жылы EMI алғаш рет 1964 жылғы «Baladas e Canções» альбомын CD форматында шығарды. 1998 жылы Виторино мен Жанита Саломе Expo'98 бағдарламасына енген Хосе Афонсоға арналған концертке қатысты. 2007 жылы ол Португалияның ең ұлы 29-шы тұлғасы деп танылды.
On 18 November 1987, the Associação José Afonso was created with the objective of fulfilling Afonso's intentions in the areas of Portuguese music and art. In 1991, the city of Amadora inaugurated a statue of José Afonso in the city's Central Park. On 30 June 1994, as part of Lisboa 94, European Capital of Culture, a festival in homage to José Afonso took place. Many Portuguese musicians, both veterans and younger artists, joined in the tribute festival, called "Filhos da Madrugada" ("Children of Dawn", the title of one of Afonso's most famous songs). Earlier that year, BMG had released an album with the same title as the festival, and with the same artists performing their own versions of Afonso's songs. Performers at this event included Brigada Victor Jara, Censurados, Delfins, Diva, Entre Aspas, Essa Entente, Frei Fado D'El Rei, GNR, Madredeus, Mão Morta, Opus Ensemble, Peste & Sida, Resistência, Ritual Tejo, Sérgio Godinho, Sétima Legião, Sitiados, Tubarões, UHF, Vozes da Rádio, and Xutos & Pontapés. Thirteen years earlier, Afonso had remarked that "If rock is the musical style that the young prefer, then we should ask for good quality rock music". In 1995 José Mário Branco, Amélia Muge, and João Afonso, José Afonso's nephew, released another album in homage to Afonso, called Maio, Maduro Maio, that included many of his songs and two previously unreleased ones, "Entre Sodoma e Gomorra" and "Nem Sempre os Dias São Dias Passados". For the 10th anniversary of Afonso's death, in 1997, EMI released for the first time in CD format the 1964 album Baladas e Canções. In 1998, Vitorino and Janita Salomé took part in a concert in homage to José Afonso, included in Expo'98's programme. In 2007 he was elected the 29th Greatest Portuguese.