Кіріспе

Боскобелдегі үй, Шропшир, Англия
Англиядағы үй

Боскобел үйі – Шропширдегі Боскобел приходында орналасқан ІІ дәрежелі* санаттағы ғимарат. Ол әр түрлі кезеңдерде шаруа үйі, аң аулау үйі және демалыс орны болған; алайда, ол 1651 жылғы Ворчестер шайқасынан кейін ІІ Карлдың қашуына көмектесудегі рөлімен ең көп танымал. Қазіргі таңда оны "Англия мұрасы" басқарады.

Орналасқан жері

Ғимарат Шропширдің ішінде орналасқан, бұл аймақтың барлық Ordnance Survey карталарынан анық көрінеді, бірақ меншік шекарасының бір бөлігі Шропшир – Стаффордшир шекарасымен тікелей жанасады және оның Стаффорд пошталық коды бар. Боскобель орта ғасырларда Ақ әйелдер монастырына тиесілі болған жерде орналасқан, және сол кезде ол приходқа бағынбаған. Монастырь көбінесе Стаффордширдегі Бревудте орналасқан деп сипатталған, бұл үй мен монастырь Стаффордширде деген кең таралған сенімге себеп болуы мүмкін. Бревуд – көршілес приход, ал үй Брейвудтың құрамдас бөлігі – Бішопс Вуд кішкентай ауылының оңтүстігінде орналасқан. Техникалық тұрғыдан әлі де жеке азаматтық приход болғанымен, Боскобелдің аз халқы оның Донингтон, Шропширмен бірлескен приходтық кеңеске ие екенін білдіреді. 1974 жылғы жергілікті басқару реформасы приходты, Боскобель үйі мен Ақ әйелдер монастырын қоса, Бриджнорт округіне қосты, ол 2009 жылы Шропшир кеңесінің жаңа біртұтас әкімшілік құрылымымен алмастырылды. Ең жақын қала – Вулвергемптон. Үй M54 тас жолының солтүстігінде орналасқан.

Шығу тегі

Боскобел үйі 1632 жылы салынды, ол кезде ақ ханышалар монастырының жер иесі Джон Гиффард 16 ғасырда ақ ханышалар монастырының жерлерінде салынған ағаштан жасалған шаруа үйін аңшылық үйге айналдырды. Монастырь және оның иелігі, шаруа үйінің орнымен қоса, шамамен бір ғасыр бұрынғы Монастырлардың таратылу кезінде Уильям Скеффингтоннан (Уолвергемптондық) патшадан жалға алынған болатын. Ол Гиффардтар отбасына өтті, себебі Скеффингтон оны жесірі Джоанға қалдырды, ал ол кейін Чиллингтон-холлдың сэр Джон Гиффардының ұлы Эдвард Гиффардқа үйленді (1556 жылы қайтыс болды). 1540 жылы қайта жалдау құқығы Уильям Уорвудқа сатылды, ол оның нақты иесін жасады, бірақ ерте жалдаушылардың бірі Уорвудқа төлеген болуы керек, себебі ол кейін Эдвард Гиффардтың мұрагері Джонға берілді. Джон Гиффард оңтүстікке қарай шаруа үйін кеңейтуге шешім қабылдады, соның ішінде асыл текті отбасыларға пайдалануға ыңғайлы қонақ бөлмесі мен жатын бөлмелері салынды, осылайша шаруа үйін көбірек пайдалы етуді көздеді. Гиффард жаңа аңшылық үйді Боскобел үйі деп атады. Томас Блоунт (1660 жылы жазған), оқиғалардың негізгі көзі, атау беруді кешкі астан кейінгі әрекет ретінде сипаттайды және оны Мадли, Шропширден шыққан көрнекті діннен тайған адам Сер Базиль Брукке жатқызады, ол Гиффардтың үйдің тойындағы қонақтарының бірі болды. Боскобел атауы итальян тіліндегі «bosco bello» фразасынан шыққан деп саналады, яғни «әдемі орманның ішінде»: 1632 жылы Боскобел үйі тығыз орманмен қоршалған. Сонымен қатар, Гиффардтар отбасының көптеген тармақтары Жоғарғы Нормандиядағы Болбек немесе Болебек және Лонгвиль лордтарынан шыққан деп санайды: Осберн де Болебек 11 ғасырдың басында Лонгвиль лорды болды, ал оның ұлдары Осберн Гиффард және Готье немесе Уолтер Гиффард Болбек, Вильгельм Басқыншының серіктері болды.

Карл II-нің бас тартуы және қашуы

Гиффордтар отбасы – Англия шіркеуінің құлшынысына қатысудан бас тартқан католиктер. Олар үшін бұл айыппұл салу, түрмеге қамау және кемсітуге алып келді; дін қызметкерлері үшін бұл қатыгез жазамен аяқталуы мүмкін еді. Гиффордтар өздерін сенімді адамдармен қоршауға күтім жасады; 19 ғасырдың ортасына дейін, католиктерге еркіндік берілгенге дейін, олардың қызметшілері мен жалдамалы жұмысшылары көбінесе католиктер болды. Үйдің өзі католик дін қызметкерлерін жасыру үшін құпия орын қызметін атқарды, онда кем дегенде бір дін қызметкері жасырынатын ойық болды. Бұл үйдің құпия мақсаты ел тарихында маңызды рөл атқару еді. 1651 жылы Боскобель II Карлға есік қағу үшін таңдалды, ол Джон Гиффордтың қызы, Франсис Коттонға тиесілі болды. Франсис 1633 жылы Хантингдонширден келген помещик Джон Коттонға үйленген, бірақ сол кезде күйеуін жоғалтқан еді. Боскобель үйі ағылшын монархистік қиялындағы ең есте қаларлық орындардың біріне айналдырған оқиғалар кезінде ол онда тұрмаған. Осы жерде II Карл Ворчестер шайқасынан кейін парламенттік әскерлерден жасыру үшін ағашқа тығылып отырды. Алғашқыда Чарльзді иесінің туысы Чарльз Гиффорд және оның қызметшісі Фрэнсис Йейтс White Ladies Priory-ге алып барды, кейіннен қашуға қатысқандығы үшін өлім жазасын алған жалғыз адам осы Фрэнсис болды. Сол жерде Пендерелдер отбасы, Гиффордтардың жалдамалы жұмысшылары мен қызметшілері, оған жол көрсетуде және күтім жасауда маңызды рөл атқара бастады. Ақ ханымдардан Ричард Пендерел Чарльзды Шропширдегі Мадли маңындағы Северн өзенін кесіп өтуге сәтсіз тырысты. Олар кері қайтуға мәжбүр болды, ал Чарльз Боскобельге паналады, онда оны полковник Уильям Карлесс қарсы алды, оның інісі Бривудтағы Брум Холлда Гиффордтардан жер жалға алған еді. Карлесс пен король бүкіл күнді жақын жердегі ескі емен ағашында жасырынып өткізді (кейіннен Патшалық емен деп аталды), сол ағаштан оларды іздеп келе жатқан күзетшілерді көруге болады. Кейін Чарльз Боскобельдегі дін қызметкерлерінің біріне тығылып, түнді өткізді. Ол Боскобельден Вулвергемптонның жанындағы Мозли Олд Холлға көшірілді, соңында Бентлидегі Джейн Лейннің қызметшісі болып кейпін өзгертті, оның отбасы Брум Холл мен Бривудтағы Хайдтың жер иелері болды. Лейндер Гиффордтардың достары және серіктестері болғанымен, пуритандық көзқарастарға ие болды және Джейннің ағасы, полковник Джон Лейн, Азамат соғысы кезінде Вулвергемптон маңындағы шайқаста Парламент тарапынан күрескен.

Кейінгі тарихы

Франсис Коттон, туған тегі Гиффорд, осы оқиғалардан кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал Ақ ханымдар мен Боскобел екеуі де 1648 жылы Базил Фицхербертпен үйленген қызы Джейн Коттон арқылы Дербиширдегі Норбери Холлдегі Фицхерберт отбасына өтті. Фицхерберттер ірі жер иелері болды және Боскобелді бірнеше жалға алушыларға, соның ішінде Пендерел отбасының бірнеше мүшелеріне ферма ретінде жалға берді. Боскобел Папалық қастандық ісінде маңызды рөл атқарды: ақпарат беруші Стивен Дагдейл 1678 жылы иезуит Джон Гаванның соңғы сертін қабылдауына куә болған қонақтарды мемлекетке қарсы қастандық жасауда айыптады, және олардың бірнешеуі, Гаванның өзі де, өлім жазасына кесілді немесе түрмеге қамалды. Елі мен Боскобел 1812 жылы Дербиширдегі өнеркәсіпші Уолтер Эвансқа сатылды, бірақ Фицхерберт отбасы Ақ ханымдар монастырының жерін сақтап қалды. Эванс отбасы үйді және бақтарды, көбінесе фантазиялық стильде, қайта жаңартып, Карл II туралы аңызды дамытты. 19 ғасырда үйдің солтүстік жағына үлкен шаруашылық ғимараты қосылып, қазіргі үйге үш жеке қанат пайда болды. 1918 жылы ол Брэдфордтың 5-ші графы Орландо Бриджменге сатылды, ол оны және ағашты 1954 жылы Жұмыс министрлігіне тапсырды. 1984 жылы ол Қоршаған орта туралы департамент арқылы Англия мұрасына берілді.

Үй

Қазіргі заманғы келушілерге ғимараттың үш кезеңі анық көрінеді. 16 ғасырдағы шаруашылық орталықта орналасқан және оны 19 ғасырдағы шаруашылықтан оңай ажыратуға болады. Екіншісі кірпіштен салынған, бірақ ағаштан жасалған құрылымды көрсету үшін қара-ақ түспен боялған. 1632 жылы Джон Гиффард салған негізгі үй алғашқы және кейінгі құрылыстардың арасында жасырылған. Ол ағаштан жасалған, жартылай кірпіштен, бірақ 18 ғасырда құрылым мен материалдардың кемшіліктерін жасыру үшін жабысқан штукатурмен қапталған. Оның шығыс және батыс жақтары, әдетте, бастапқыда баспалдақ пен мұржа орналасқан иілген құрылыммен белгіленген. 19 ғасырдағы шаруашылықта бүгін Карл II-нің қашуы және Боскобел тарихы туралы кіріспе көрме орналасқан. Солтүстік қанат деп аталатын 16 ғасырдағы шаруашылық Виктория дәуірінде маңызды болған май және ірімшік өндірісіне арналған сүт өнімдерінің көрмесін ұсынады. 2011 жылы жоғарғы қабат алғаш рет жұртшылыққа ашылды, бұл құрылысты жақсырақ бағалауға және әртүрлі ағаш өңдеуді анық көрсетуге мүмкіндік берді, бұл ғимарат Джон Гиффардтың қосымшаларынан бұрын да көп өзгергенін көрсетеді. Солтүстік қанаттың батыс жағы қазір кіреберіс залы мен баспалдақ үшін бөлінген, бұл өзгеріс, көрінетіндей, 19 ғасырда Эванс отбасы жасаған. Джон Гиффардтың құрылысының бірінші қабатын көбінесе Салон алып жатыр, ол көп өзгерген, бірақ онда жақсы сақталған Якоб стиліндегі панельдер бар. Викториялық мүрдесінің үстінде үш қара мәрмәр панель орналасқан, олардың әрқайсысы Карлдың қашуының эпизодтарын бейнелейді – олардың екеуі Уолтер Эванстың қызы жасаған. Салоннан өтетін Оратория, Эванс отбасының кішкентай дұға бөлмесі ретінде ұсынған, бірақ бәлкім, 17 ғасырдағы баспалдақтардың орны болған. Мұнда Джейн Пендерелдің портреті ілулі тұр, ол Дам Джоан ретінде белгілі, Карл оған көп қарыз болған отбасының анасы, сондай-ақ 1642 жылғы сандық, көбінесе 19 ғасырдың жұмысы болып көрінеді. Негізгі үйдің бірінші қабатында "Сквайрдың бөлмесі" деп аталатын жатын бөлмесі бар. Ошақ пен төсек арасында шкафқа апаратын есік орналасқан, одан кішкентай "жасырын орынға" кіретін тұйық есік бар, ол діни қызметкердің шұңқыры деп есептеледі. Дегенмен, бұл орын тым кішкентай және тым көзге түсетін, өйткені мұржа аймақтары жақсы жасырындыру орындары ретінде танымал болды. Бұл қабатта тағы бір жатын бөлмесі бар, ол Ақ бөлме деп аталады. Бастапқыда бүкіл бірінші қабат бір үлкен бөлме болған болуы мүмкін; 17 ғасырда үлкен жатын бөлмелер әлеуметтік жиындар үшін пайдаланылды, ал Виктория дәуірінде жатын бөлме жеке кеңістік ретінде қалыптасты. Екінші қабат – үлкен шатыр, бүгінде екі бөлікке бөлінген. Біріншісі, баспалдақтың ең жоғарғы жағында, діни қызметкердің шұңқырына апаратын тұйық есік орналасқан. Карл II осы жерде ыңғайсыз түн өткізген деп есептеледі, өйткені оның биіктігі 4 фут (1,2 м) болса, ол сол кездегі адамдарға қарағанда өте биік болған, шамамен 6 фут 2 дюйм (1,85 м). Осы шатыр бөлмесінен Боуэр бөлмесіне өтуге болады, ол 19 ғасырда жатын бөлме ретінде пайдаланылған.

Негіздер

Үйдің солтүстігінде үлкен фермалық аула жатыр, көбісі Виктория дәуіріне тән ферма ғимараттарымен қоршалған, бірақ онда 17 ғасырға дейінгі үлкен қора да бар. Аула пикникке арналған орынмен қатар, Виктория дәуіріндегі ферма техникасы мен жабдықтарының көрмесін ұсынады. Оңтүстік жағында салтанатты бақтар орналасқан. Алғашқысы – жақында салынған, бірақ Боскобельдің 17 ғасырғы суреттерінде көрсетілген қорапша бақтың шамамен аумағын алып жатқан, жиектегі қоршаумен жасалған партер. Оның оңтүстік-батыс бұрышында Тау орналасқан, үстінде заманауи павильон бар, онда Чарльз күні бойы оқыған. Салтанатты аймақтың артында жеміс ағаштары бар көкбақша жатыр. Оның қасында екі жағынан да қарағай ағаштарымен көмкерілген жол созылып жатыр.

Ашылу

Боскобел үйі мен оның аумағы жаз айларында (сәуірден қазанға дейін) әдетте әр аптаның сәрсенбісінен жексенбісіне дейін ашық болады. Кіру үшін ақы төленеді, бірақ «Ағылшын мұрасы» мүшелері тегін кіре алады. Алдын ала келісім бойынша білім беру мақсатындағы топтық сапарлар тегін ұйымдастырылады.