Кіріспе

Ресей биохимігі (1931–2020)

Александр Сергеевич Спирин (орыс. Александр Сергеевич Спирин; 4 қыркүйек 1931 – 30 желтоқсан 2020) – ресейлік биохимия ғалымы, Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің еңбек сіңірген профессоры (1999 жылдан), Ресей Ғылым академиясының Ақуыз зерттеу институтының директоры, Пущино (Пущино на Оке), Мәскеу облысы (Московская Область), Ресей Ғылым академиясының академигі. Оның биохимиядағы негізгі ғылыми қызығушылықтары нуклеин қышқылдары мен белок биосинтезіне қатысты.

Мансап

1957 жылы Андрей Николаевич Белозерскиймен бірге бактериялық ДНК мен РНК-ны салыстырмалы талдау жүргізіп, хабаршы РНК-ның бар екенін болжады. Ол жоғары полимерлі РНК құрылымының алғашқы сапалық сипаттамасын жасады (1959–61). 1963 жылы рибосомалардың құрылымдық өзгеруін анықтап, рибосомалар құрылымының негізгі қағидаларын тұжырымдады. Ол жасанды рибосомалардың өздігінен құралуын (1963–66) ашты және ақуыз синтезінде рибосомалардың атқаратын рөлінің молекулалық механизмін ұсынды (1968). Модификацияланған рибосомаларда ферменттік емес трансляция (Л. П. Гавриловамен бірге) арқылы (1970–74) клеткадан тыс ақуыз синтезін жүзеге асырды. 1957 жылы кандидаттық диссертациясын қорғады. 1962 жылы докторлық диссертациясын қорғады. 1964 жылы профессор атағын алды. 1966 жылы КСРО Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, ал 1970 жылы толық мүшесі болып сайланды.

Марапаттар

Доктор Спирин 1969 жылы Сэр Ханс Кребс медалімен марапатталды, 1972 жылы Гранада университетінің құрметті профессоры болып сайланды және 2013 жылы беделді Демидов сыйлығына ие болды. 1974 жылы ол Германия Ғылым академиясының Леопольдина академиясының мүшесі болып сайланды. 1997 жылы Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі, ал 2019 жылдың сәуір айында АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды.