Кіріспе

Сидни Моргенбессер (22 қыркүйек 1921 – 1 тамыз 2004) – американдық философ, Колумбия университетінің профессоры. Ол көп жазбаған, бірақ философиялық әзілдерімен көптеген адамдардың естелігінде қалды.

Өмір және мансап

Сидни Моргенбессер 1921 жылғы 22 қыркүйекте Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігінде өсті. Моргенбессер Нью-Йорк қалалық колледжінде философия (B. S. S., 1942) және Американың еврей теологиялық семинариясында (B. J. P., 1941) раввиндік білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Пенсильвания университетінде философия бойынша аспирантураны бітірді. 1950 жылы магистр дәрежесін, ал 1956 жылы «Әлеуметтік ғылымдардағы теориялар мен схемалар» атты диссертациясын қорғап, философия ғылымдарының докторы ғылымын алды. Моргенбессердің өзінің алғашқы философия сабақтарын Пенсильванияда бергенін айтады. Моргенбессер Свартмор колледжінде, содан кейін Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде оқытты. 1966 жылы Колумбия университетінің толыққанды профессоры болды. 1967–1968 жылдары Рокфеллер университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді, ал 1975 жылы Колумбия университетінде Джон Дьюи атындағы философия профессоры атанды. Моргенбессердің ғылыми қызығушылықтарының салаларына әлеуметтік ғылымдар философиясы, саяси философия, эпистемология және американдық прагматизмнің тарихы кірді. Ол Г. А. Коэн, Томас Нагель және басқалармен бірге Философия және қоғамдық істер қоғамын құрды. Моргенбессер 1987 жылы Брайан Магидің сұхбатында американдық прагматизм тақырыбында сұхбаттасты, ол YouTube-та қолжетімді. Ол 2004 жылғы 1 тамызда Манхэттендегі Сент-Люк Рузвельт ауруханасында 82 жасында қайтыс болды. Бір әңгіме бойынша, Дж. Л. Остин екі жойылған сөздің көбінесе оң мағынаны білдіретінін (мысалы, «ол әпкесінен ерекшеленбейді») айтқанда, екі оң сөздің теріс мағынаны білдіретін тілдің жоқ екенін мәлімдегенде, Моргенбессер: «Иә, иә» деп жауап берді. Тағы бір кең таралған оқиғада студент Моргенбессерден төраға Маоның бір мәлімдеме бір уақытта дұрыс та, бұрыс та болуы мүмкін деген пікірмен келісе ме деп сұрады, Моргенбессер: «Жарайды, келісемін, бірақ келіспеймін» деп жауап берді.