Кіріспе

Нойенрад – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде, Маркишер Крайс аймағындағы Сауэрланд төбелерінде орналасқан қала.

География

Қала аумағындағы ең биік нүкте – теңіз деңгейінен 514 метр биіктіктегі Кольберг. Ең төменгі нүкте – 190 метр биіктіктегі Хөлмеке. Қаланың ауданы 54,12 км², оның көп бөлігі орман (29,41 км²) және шаруашылық жерлер (18,18 км²). Әкімшілік аумаққа Аффлен, Берентроп, Блинтроп және Кюнтроп ауылдары кіреді.

Тарих

1220 жылы бұл жер алғаш рет бір құжатта аталған, ол Рода деп аталды. Ауылда шамамен 12 шаруашылық болған. 1353 жылы қала нығайтылған. 1355 жылы граф Энгельберт III қалаға қала құқығын берді. 1890/91 жылдары Вердоль және Оле муниципалитеттері соншалықты өсті ki, олар жергілікті әкімшілік бірлігі – Amt Neuenrade-ден шығып кетті. Одан кейін Amt тек Нойенрад пен Дальден тұрды. Amt Neuenrade 1969 жылдың 1 қаңтарынан бастап таратылды. Дале муниципалитеті Алтенаға қосылды, ал Балве аймағынан Кюнтроп муниципалитеті Нойенраде қаласына қосылды. 1975 жылы қала Балве аймағынан Аффлен, Альтенафлен және Блинтроп муниципалитеттерімен одан әрі кеңейтілді.

Елтаңба

Герб Марк графтарының гербі негізінде жасалған, сары қалқанда қызыл-ақ тіктөртбұрыш тәрізді жолақтар бейнеленген. Гербтің ең көне нұсқасы 16 ғасырдағы қалалық шіркеудегі ағаш оюдан белгілі; ол Марк гербінің үстінде Әзіз Мария бейнесін көрсеткен. Кейіннен Мария бейнесі қалқанның ішіне орналастырылды. Герб 1912 жылдың 25 қарашасында ресми түрде бекітілді. 1975 жылғы коммуналық реформадан кейін қала өз гербін өзгертті. Қалқанның төменгі бөлігіне Кельн епископтарының қара салбысы қосылды, ол тарихи тұрғыдан Куркёльнге қарасты Бальве әкімшілік аймағының муниципалитеттерін көрсетеді. Жаңа герб 1979 жылдың 23 наурызында профессор Хуссманның эскизі негізінде бекітілді. Neuenrade әкімшілігінің де гербі болған. Ол 1938 жылдың 13 қаңтарында бекітілді және доктор Фриц Томе идеясымен Уолдемар Малек жобалаған. Ол Нойенрад қаласының гербіне ұқсас, ал төменгі бөлігінде диірмен дөңгелегі бейнеленген. Дале муниципалитетінің дәстүрлі геральдикалық символы болмаған. Нетте өзеніндегі дәстүрлі өнеркәсіптің символы ретінде диірмен дөңгелегі таңдалды.

Халық санының өсуі

Жыл немесе күні Тұрғындар 1800 1.000 1900 2.000 1925 2.676 1955 5.000 27 мамыр 1970 7.500 Күні Тұрғындар 31 желтоқсан 1980 11.145 31 желтоқсан 1987 11.245 31 желтоқсан 1990 11.679 31 желтоқсан 2000 12.346 Күні Тұрғындар 31 желтоқсан 2008 12.229 31 желтоқсан 2010 12.146 31 желтоқсан 2012 12.011 1800, 1900 және 1955 жылдардағы сандар бағаланған шамалар. 1975 жылдан бастап деректер Солтүстік Рейн-Вестфалияның статистикалық басқармасынан алынған.

Халықаралық қатынастар

1978 жылдан бері Нойенрад Нидерландының Динксперло қауымымен қалалық достық байланыс орнатқан. 1984 жылы бұл байланыс қалалардың бауырластығына айналдырылды. 2005 жылы серіктестік Альтен қауымы тарапынан қайта расталды, осы жылы Динксперло Альтен қауымының құрамына енген болатын. 1990 жылдан бері ол Саксониядағы Клингенталь қаласымен де бауырластық байланыста.