Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс әскери бөлімдері

«Бүркіт эскадрильялары» — 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде, Американың соғысқа кірер алдында (1941 жылдың желтоқсаны), АҚШ-тан келген ерікті ұшқыштардан құрылған Корольдік әуе күштерінің (RAF) үш истребитель эскадрильясы. АҚШ әлі де бейтарап болғандықтан, көптеген американдықтар шекараны өтіп, ұшу мен соғысуды үйрену үшін Канаданың Корольдік әуе күштеріне (RCAF) қосылды. Көптеген алғашқы жауынгерлер Еуропаға барып, Қысқы соғыста Финляндия үшін Кеңес Одағымен күресті. Лондонда тұратын бай бизнесмен Чарльз Суини британ үкіметін американдықтардан тұратын RAF эскадрильясын құруға көндірді. (Оның інісі, Чарльз Суини де Франциядағы соғысқа американдық ұшқыштарды жалдап, ұқсас жұмыс істеді. Эскадрильяның алғашқы расталған жеңісі 1941 жылдың 21 шілдесінде болды, ол кезде П/О Уильям Р. Данн Лильде Messerschmitt Bf 109F ұшағын жойды. Тамыз айында 71-ші эскадрилья Hurricanes және Spitfire Mk II ұшақтарын ауыстырды, содан кейін тез арада соңғы Spitfire Mk V ұшақтарымен жабдықталды. Бұл бөлім тез арада жоғары беделге ие болды, ал 1941 жылдың жазы мен күзінде RAF истребительдері континенттегі ұшақтарды жойған кезде көптеген әуе жеңістері тіркелді. Желтоқсан айында эскадрилья Мартлшем-Хитта демалды, ал 1942 жылдың мамырында Дебденге көшті. Екінші «Бүркіт» эскадрильясы, 121-ші эскадрилья, 1941 жылдың мамырында Линдсидегі RAF Киртон қаласында құрылды, жағалаудағы конвойлерді эскорттау үшін Hurricanes ұшақтарын пайдаланды. 1941 жылдың 15 қыркүйегінде ол өзінің алғашқы неміс ұшағын жойды. Hurricanes Spitfire ұшақтарымен ауыстырылды, ал Spitfire Mk V ұшақтары 1941 жылдың қарашасында келді. Келесі айда эскадрилья 71-ші эскадрильяның орнына Солтүстік Уэльдке көшті. 1942 жылы оның Ла-Манш арқылы шабуылдау қызметіне бомбалаушыларды эскорттау және истребительдермен ұшу кірді. 71-ші эскадрилья Диппе операциясын күтіп, тамыздың ортасында Дебденнен Грейвсендке көшті, ал 121-ші эскадрилья Саутхендтен жұмыс істеді. 133-ші эскадрилья 401-ші эскадрильямен бірге RAF Биггин-Хиллден Англияның оңтүстік жағалауындағы Лимпнеге көшті. 71-ші эскадрилья Ju 88 ұшағын, 121-ші эскадрилья Fw 190 ұшағын, ал 133-ші эскадрилья төрт Fw 190 ұшағын, Ju 88 ұшағын және Dornier Do 217 ұшағын жойғанын мәлімдеді. Алты «Бүркіт» Spitfire ұшағы жоғалып кетті, бір ұшқыш тұтқынға алынды, ал біреуі қаза тапты. 1942 жылдың қыркүйек айының соңына дейін эскадрильялар 73½ неміс ұшағын жойғанын, 77 американдық пен 5 британдық қаза тапқанын мәлімдеді. 71-ші эскадрилья 41 ұшақты, 121-ші эскадрилья 18 ұшақты, ал 133-ші эскадрилья 14½ ұшақты жойды. Перл-Харборға шабуыл жасалғаны туралы хабарланғаннан кейін, «Бүркіт» эскадрильясының көптеген ұшқыштары Императорлық Жапонияға қарсы күреске бірден қосылуға ниетті болды. 71-ші және 121-ші эскадрильялардың өкілдері Лондондағы АҚШ елшілігіне барып, өз қызметтерін ұсынды. 71-ші эскадрильяның ұшқыштары жапондықтарға қарсы күресу үшін Сингапурға баруды шешті, бірақ RAF истребительдеріне ұсыныс қабылданбады. 1942 жылдың 29 қыркүйегінде үш эскадрилья ресми түрде RAF-тен АҚШ Әскери-әуе күштерінің Сегізінші әуе күштеріне ауыстырылды, американдық ұшқыштар USAAF офицерлері болды. «Бүркіт» ұшқыштары 12 «Ұшқыш кресін» және бір «Қызмет көрсету орденін» алды. Эскадрильялар USAAF-ке қосылған кезде 34 түпнұсқа «Бүркіт» ұшқыштарының тек төртеуі ғана қатысты. Үшінші эскадрильяның сегіз ұшқышының тағдыры осындай болды: төртеуі оқу кезінде қаза тапты, біреуі жарамсыз деп танылды, екеуі ұрыста қаза тапты, ал біреуі соғыс тұтқыны болды. Шамамен 100 «Бүркіт» ұшқышы қаза тапты, жоғалып кетті немесе тұтқынға алынды. «Бүркіт» эскадрильялары, USAAF және RAF арасындағы ауыстыру туралы келіссөздер бірқатар мәселелерді шешуге мәжбүр болды. RAF үш майдандық эскадрильяны жоғалтқаны үшін өтемақы талап етті. Әр ұшқыш USAAF-те қандай дәрежеге ие болатынын анықтау да келіссөздер жүргізу керек болды, көптегені RAF дәрежесіне тең дәрежеге ие болды. Мысалы, ұшқыштардың лейтенанты USAAF капитаны, ал қанаттың командирі подполковник болды. «Бүркіт» эскадрильясының ұшқыштарының ешқайсысы бұрын USAAF-та қызмет етпеген және АҚШ-тың ұшқыштар қанаты болмаған. Сондықтан, оларды ауыстырған кезде оларға USAAF ұшқыштар қанаты берілді. Олардың талап етуі бойынша, USAAF 4-ші истребитель тобына ауысқан «Бүркіт» эскадрильясының ұшқыштарына RAF қанаттарын сақтауға рұқсат етілді, олардың көлемі кішірейтілді, олардың киімдерінің қарама-қарсы жағында жаңа USAAF ұшқыштар қанаты болды. Еуропадағы USAAF бас генерал-майоры Карл Спац «Бүркіт» тәжірибесін әртүрлі жаңа АҚШ истребитель эскадрильяларына таратуды қалады, бірақ үш «Бүркіт» эскадрильясының ұшқыштары бірге қалуды қалады. 71-ші, 121-ші және 133-ші эскадрильялар USAAF-та 334-ші, 335-ші және 336-шы эскадрильялар деп аталды және толық бөлімдер ретінде ауыстырылды, 1943 жылдың қаңтарында P-47 Thunderbolts қолжетімді болғанша Spitfire ұшақтарын сақтап қалды. 4-ші истребитель тобы 1943 жылдың сәуір айында P-47 ұшақтарына толық ауысқанша Spitfire ұшақтарымен ұшты. Үш бөлімнің барлығы 1944 жылдың наурыз айының екінші жартысында P-51 Mustang ұшақтарына ауысты. 4-ші истребитель қанаты, 334-ші, 335-ші және 336-шы истребитель эскадрильяларымен бірге, бүгінде Солтүстік Каролина штатының Голдсборо қаласындағы Сеймур Джонсон әуе күштері базасында орналасқан F-15E Strike Eagle ұшақтарымен қызмет етеді және Оныншы әуе күшінің құрамында.

Құрметтер

Eagle Squadrons Memorial Гросвенор алаңында Франклин Д. Рузвельт мүсінінің қарсы бетінде орналасқан. Британ композиторы Кеннет Дж. Алфорд эскадрилья ұшқыштарының құрметіне "Eagle Squadron" атты марш жазды. Бұл американдық ұшқыштарға деген алғыс сезімнің де белгісі: трио бөлімінде төменгі духовой аспаптарда жұлдызды тудың үзінділерін естуге болады.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Кейн, Филип Д. RAF-тағы американдық ұшқыштар: Екінші дүниежүзілік соғыстың «Бүркіт» эскадрильясы. Brassey's, 1993. Чайлдерс, Джеймс Саксон. Соғыс бүркіттері: «Бүркіт» эскадрильясының тарихы. Windmill Press, 1943. 1983 жылы Eagle Publishing баспасында қайта басылды, 1943 жылғы басылыммен бірдей, бірақ 1982 жылғы жағдай бойынша мүшелер туралы эпилог қосылған. Донахью, Артур Джеральд. «Тэлли Хо!» Спитфайрдағы янки. McMillan & Company, 1942. Дунн, Уильям Р. Ұшқыш-ұшқыш: Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы американдық «асы». University of Kentucky Press, 1982. Фрэнкс, Норман. Ең ірі әуе шайқасы: Диепп, 19 тамыз 1942. Лондон: Grub Street, 1992. Файденчук, В. Питер. Соғыс иммигранттары: Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RAF және RCAF-та қызмет еткен американдықтар. WPF Publications, 2005. Гудсон, Джеймс А. және Норман Фрэнкс. «Тым көп төленген, тым көп секстік және мұнда». Wingham Press Ltd., 1991. Гудсон, Джеймс А. Бұлттардағы дүрбелең. NAL Trade, 2004. Хаугленд, Верн. Төмен түскен «Бүркіттер»: 1940–45 жылдары құлаған американдық ұшқыштар. TAB Books, 1992. Хаугленд, Верн. «Бүркіт» эскадрильясы: RAF-тағы янкилер, 1940–1942. Ziff Davis Flying Books, 1979. 1992 жылы TAB Books баспасында қайта басылды, суреттері 1-ші басылымнан өзгеше. Хаугленд, Верн. «Бүркіттердің» соғысы: «Бүркіт» эскадрильясының ұшқыштары туралы саға, 1940–1945. Jason Aronson, Inc., 1982. 1992 жылы TAB Books баспасында қайта басылды, суреттері 1-ші басылымнан өзгеше. Холмс, Тони. Американдық «Бүркіттер»: R.A.F. -дегі американдық еріктілер, 1937–1943. Classic Publications, 2001. Кершоу, Алекс. «Азаттар». Da Capo Press, 2006. Моррис, Джон Т. «Америкалық «Бүркіттің» өмірі». Mulberry River Press, 1999. Нельсон, Кеннет Джеймс, CD. Spitfire RCW: Wing Commander Royce Clifford Wilkinson OBE, DFM & Bar, C. de G.(Франция) – Ұшақ командирі Ройс Клиффорд Уилкинсонның соғыс кезіндегі ерліктері. Hignall Printing Ltd., 1994. Свини, Чарльз және полковник Джеймс А. Гудсон. Свини: Чарльз Свинидің өмірбаяны. Harrop Press Ltd., 1990.