Кіріспе

Уильям Бэбкок Хазен (27 қыркүйек 1830 – 16 қаңтар 1887) – өмірін Америка Құрама Штаттары Армиясында өткізген офицер, үнді соғыстарында қызмет еткен, Азамат соғысында Одақ генералы және АҚШ Армиясының Бас сигнал офицері болған. Оның ең танымал қызметі – 1862 жылы Стоунс-Ривер шайқасында "Тозақтың жарты акры" деп аталған маңызды нысанды қорғауы және 1864 жылғы желтоқсанда Джорджия штатындағы МакАллистер бекінісін басып алуы. Бұл Уильям Шерманға теңізге жасаған жорығының соңында Саваннаны жаулап алуға мүмкіндік берді.

Ерте өмір және әскери мансап

Хазен Вермонт штатының Вест-Хартфорд қаласында дүниеге келді, бірақ үш жасында Огайоға көшіп кетті. Ол балалық шағын Хирам қаласында өткізді және болашақ президент Джеймс А. Гарфилдпен тығыз жеке қарым-қатынас орнатты. 1855 жылы АҚШ Әскери академиясын бітіріп, 4-ші АҚШ жаяу әскерінің екінші лейтенанты болып кірісті. Азамат соғысына дейін ол негізінен Тынық мұхитының солтүстік-батысы мен Техас штатында қызмет етті, онда 3 қарашада 1859 жылы Ллано өзені бойында комманчилермен болған шайқаста ауыр жарақат алды. Ол 1861 жылға дейін ауру себепті демалыста болды.

Азаматтық соғыс

Форт Самтердің құлауынан кейін көп ұзамай ол 8-ші АҚШ жаяу әскерінің капитаны болды, ал 1861 жылдың 29 қазанында 41-ші Огайо жаяу әскерінің полковнигі болды. 1862 жылдың қаңтарынан бастап ол Огайо армиясында генерал-майор Дон Карлос Бьюэллдің қол астында бригадаға қолбасшылық етті. Оның алғашқы ірі шайқасы Шило болды, онда Бьюлл армиясы екінші күні (1862 жылдың 7 сәуірінде) келді, конфедерациялық армияға қарсы шабуыл жасап, одақтың жеңісіне қол жеткізді. 1862 жылдың күзінде Хейзен Перривиллде Бьюэллдің қол астында шайқасты. Оның бригадасы XIV корпусқа қайта ұйымдастырылды (кейіннен Камберленд армиясы деп аталды) генерал-майор Уильям С. Роузкранс басқарған, және осы ұйымда Хейзен өзінің ең әйгілі шайқасы – Теннесси штатының Мурфрисборо қаласындағы Стоунс өзенінің шайқасында қызмет етті. 1862 жылдың 31 желтоқсанында генерал Брэкстон Брэггтің басқаруындағы конфедерациялық күштер Роузкрансты күтпеген жерден шабуылдап, оның күштерін үш шақырымға (5 км) кері шегіндірді, арқаларын Стоунс өзеніне тіреп қойды. Хейзеннің бригадасы жергілікті тұрғындар "Төңкерілген орман" деп атаған шағын самырсын орманын қорғады. Хейзен және бригадалық генерал Чарльз Круфт одақтың желісіндегі маңызды нүктеде болды, оның жоғалуы конфедерацияға толық жеңіс сыйлаған болар еді. Майорлар Джордж Х. Томас және Хазеннің дивизия командирі Ловелл Х. Руссо оларды қолдау үшін артиллерияны шоғырландырды. Конфедерацияның бірнеше шабуылы сәтсіз аяқталды. Олардың қарсы тұруы соншалықты батыл болды, олар одақтың желісін сақтап қалды деуге болады. "Төңкерілген орман" қазір "Тозақтың жарты гектары" деп белгілі. Хейзен шайқаста иығына жараланып, 29 қарашада көрсеткен ерлігі үшін бригадир генерал дәрежесіне көтерілді. Шабуылдан кейін бірнеше ай өткен соң, шайқасқа қатысқан ардагерлер сол жердегі шағын одақтық зиратта ескерткіш орнатты. Бұл Азамат соғысының бастапқы шайқас орнында сақталған ең көне ескерткіші саналады. Хейзен Камберленд армиясымен Туллахома жорығына, XXI корпустың Чикамауга шайқасындағы жеңілісіне және IV корпустың Чаттануга шайқасындағы жеңіске қатысты. Хейзеннің бригадасы Чаттануга маңындағы Браун паромдық өтпелі жолында маңызды рөл атқарды, ол генерал-майор Джозеф Хукердің әскерлерінің келуімен бірге Камберленд армиясына жабдықтау желісін, "Крекер желісін" ашты, олар конфедерациялықтармен қоршалған еді. Хейзен Чикамауга үшін тұрақты армияда майор, ал Чаттануга үшін подполковник болды. Ол генерал-майор Уильям Т. Шерманның қол астында Атланта жорығында, Теңізге наурыз және Каролина жорығында Камберленд армиясында, содан кейін Теннесси армиясында қызмет етті. Ол IV корпуста бригаданы басқарып жүргенде Пикет Милл шайқасында көзге түсті. Оның бригадасы жеткілікті қолдаусыз шабуылға шығып, ауыр шығынға ұшырады. Кейіннен Хазеннен бригадасы қайда екені туралы сұрағанда, ол: "Бригада, тозақ, менде жоқ. Бірақ қалғандары сол орманның ішінде" деді. Хейзен Атланта жорығының соңында XV корпустың дивизия командалығына көтерілді. Шерманның Теңізге наурызы кезінде Хазеннің дивизиясы 1864 жылдың 13 желтоқсанында Джорджия штатындағы МакАллистер фортын басып алуда ерекше көзге түсті. Бұл әрекет Шерманның армия тобы мен АҚШ әскери-теңіз күштері арасында байланыс орнатты. Ол 1864 жылдың қыркүйегінде тұрақты армияда полковник, ал 13 желтоқсанда еріктілердің генерал-майоры болды. Соғыстың соңында ол Теннесси армиясының XV корпусына қолбасшылық етті және ақырында 1865 жылдың 13 наурызында тұрақты армияның генерал-майоры болды.

Соғыстан кейінгі мансап

Соғыстан кейін АҚШ армиясы қысқартылғанда, Хазен 1866 жылдың шілдесінде 38-ші АҚШ жаяу әскерінің (Бәке солдаты полкі, осындай төрт жаяу әскер полкінің бірі) полковнигі болып қайта тағайындалды және 1869 жылдың наурыз айында 6-шы АҚШ жаяу әскеріне ауыстырылды. Ол негізінен Батыс шебінде қызмет етті, соның ішінде 1872 жылдан 1880 жылға дейін Дакота аймағындағы Форт-Бюфордта орналасты, бірақ Франко-пруссия соғысы кезінде бақылаушы ретінде Еуропаға да барды. Хазеннің шебіндегі маңызды міндеттерінің бірі – Вашита өзені шайқасына дейінгі келіссөздерді жүргізу болды. Хазен президент Улисс С. Гранттың әкімшілігін дүр сілкіндірген сатып алудағы жемқорлыққа қатысты даудың бірінде куәлік берді, нәтижесінде Гранттың соғыс министрі Уильям В. Белкнап отставкаға кетті. Белкнап дауы жоғарылаулар және Азамат соғысындағы жеңістер үшін лайықты есімдерді таласулармен байланысты болды. Бір дау кезінде Хазен генерал-майор Дэвид Стенлимен Стоунс-Ривердегі ескерткіштің нақты орналасқан жері үшін таласты. Стенли, екінші Франклин шайқасындағы Одақтың жеңісі үшін басқа генералдармен күресіп жатқан, ескерткіштің дұрыс емес жерде екенін айтты. Стенли Белкнаптың досы болды, бұл дауларды байланыстырады. Хазен Джордж Армстронг Кастердің «Жазықтағы өмір» кітабын өзінің бір кітабында сынап, дауға да қатысты. (Кастер Вашита өзеніне дейін Хазеннің бас қара қазанмен арақатынасын сынады.) Хазеннің Кастермен және соғыстан кейінгі армиядағы жоғары лауазымды тұлғалармен қарым-қатынасы соншалық болды, жазушы Амброуз Биерс оны «Мен таныған ең жек көрілген адам» деп атады. Хазен тіпті бұрынғы досы және Белкнапқа қарсы одақтасы генерал-лейтенант Уильям Т. Шерманды да ренжітті. 1880 жылдың 15 желтоқсанында президент Резерфорд Б. Хейз Хазенді бригадир-генерал қылып көтерді және оны АҚШ армиясының бас сигнал офицері етіп тағайындады, ол өліміне дейін осы лауазымды иеленді. Оның қызметі оның департаментін алдыңғы Альберт Джей Майерге тән практикалық мәселелерге емес, негізгі зерттеулерге бағыттағанымен ерекшеленді. Дегенмен, газеттер Хейзенді Линкольнге қарсы қолдады. Хазен «The Washington Post» газетінің иесі Вашингтон Маклиннің қызы Милдред Маклинге үйленді. Ол қайтыс болғаннан кейін, ол 1899 жылдың 9 қарашасында адмирал Джордж Дьюиге тұрмысқа шықты. Хазен Вашингтонда қайтыс болды, президент Гровер Кливлендтің қабылдауына қатысқаннан кейін ауырып қалды және Арлингтон ұлттық зиратында жерленді. «The New York Times» газетінің некрологында Хазен «агрессивті және даулы» деп сипатталды, бұл қасиеттер оған шайқаста жақсы қызмет етті, бірақ бейбіт уақытта оған күшті жаулар тудырды. Невада штатындағы Хазен және Аляскадағы Хазен шығанағы оның құрметіне аталған.