Кіріспе

Үнді-американдық теориялық физик

Ерте өмір

Енакал Чанди Джордж Сударшан Британдық Үндістанның Траванкор штатындағы Паллом, Коттаям қаласында дүниеге келген. Ол сириялық христиан отбасында тәрбиеленген, бірақ кейіннен дінін тастап, үйленгеннен кейін индуизмге көшкен. 1954 жылдың 20 желтоқсанында Лалита Рауға үйленді, олардың үш ұлы бар: Александр, Арвинд (қайтыс болған) және Ашок. 1951 жылы Мадрас христиан колледжін үздік бітірді. 1952 жылы Мадрас университетінде магистратураны аяқтады. Ол Тата Іргелі Зерттеулер Институтына (TIFR) ауысып, доктор Хоми Бабха және басқалармен қысқа мерзім жұмыс істеді. Содан кейін Нью-Йорктегі Рочестер университетіне профессор Роберт Маршакпен аспирант ретінде жұмыс істеу үшін көшті. 1958 жылы Рочестер университетінен философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алды. Осыдан кейін ол Гарвард университетіне профессор Джулиан Швингердің докторантурадан кейінгі тағылымгері ретінде қосылды.

Мансап

Д. Сударшан физиканың бірнеше саласына маңызды үлес қосты. Ол әлсіз күштің ВА теориясын қалыптастырушы (Роберт Маршакпен бірге) болды (кейін Рихард Фейнман мен Мюррей Гелл-Манн таратып жүргізді), бұл электроәлсіз теорияның дамуына негіз салды. Фейнман 1963 жылы Сударшанның үлесін мойындап, ВА теориясын Сударшан мен Маршак ашқанын, ал Гелл-Манн мен өзі жариялағанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ, кейін Глаубер-Сударшан бейнелеуі ретінде танылған когерентті жарықтың кванттық бейнелеуін жасады (бұл үшін Глаубер 2005 жылы Физика бойынша Нобель сыйлығымен марапатталды, Сударшанның үлесі назардан тыс қалды). Сударшанның ең маңызды жұмысы кванттық оптика саласына қосқан үлесі болуы мүмкін. Оның теоремасы классикалық толқындық оптиканың кванттық оптикамен эквивалентті екенін дәлелдейді. Теорема Сударшан бейнелеуін қолданады. Бұл бейнелеу сонымен қатар, классикалық тұрғыдан түсіндірілмейтін, таза кванттық эффектілерді болжайды. Сударшан жарық жылдамдығынан артық жылдамдықпен қозғалатын бөлшектер – тахиондардың бар екендігін де жақтады. Ол ашық кванттық жүйелер теориясын зерттеу үшін динамикалық карталар деп аталатын негізгі формализмді әзірледі. Байдиянат Мисрамен бірлесіп, кванттық Зено эффектісін ұсынды. Сударшан және оның әріптестері Дирак теңдеуін қолданып, магниттік квадруполінің фокустау әрекетін зерттеу арқылы "Зарядталған бөлшектер сәулесінің оптикасының кванттық теориясын" бастады. Ол Тата Фундаменталдық Зерттеулер Институтында (TIFR), Рочестер университетінде, Сиракуз университетінде және Гарвардта оқытумен айналысты. 1969 жылдан бастап Остиндегі Техас университетінде физика профессоры, ал Үндістан Ғылым институтында аға профессор болды. 1980 жылдары ол Үндістан мен АҚШ арасында уақытын бөліп, Үндістанның Ченнаи қаласындағы Математикалық ғылымдар институтының (IMSc) директоры болып бес жыл қызмет етті. Ол қызмет еткен кезеңде институтты өркендеген орталыққа айналдырды. Сонымен қатар, философ Дж. Кришнамуртимен кездесіп, көптеген пікір алмасты. 2011 жылдың 16 қыркүйегінде Ченнаидегі IMSc-де 80 жылдық мерейтойы тойланды. Оның қызығушылықтарының қатарында элементар бөлшектер физикасы, кванттық оптика, кванттық ақпарат, кванттық өріс теориясы, өлшегіш өріс теориясы, классикалық механика және физика негіздері болды. Ол Ведантамен де қызығушылық танытып, оны жиі оқыды.