Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамзат тарихының 18 ғасырдың ортасынан 20 ғасырдың соңына дейінгі кезеңі.
Period of human history from the mid 18th to late 20th centuries
Индустриялық дәуір – 1760 жыл шамасында Ұлыбританияда және кейін басқа елдерде басталған экономикалық және әлеуметтік ұйымдастырудағы өзгерістерді қамтитын тарихи кезең. Ол негізінен қол құралдарын бу күшімен және электрмен жұмыс істейтін станоктар мен машиналармен алмастырумен, сондай-ақ өнеркәсіпті ірі кәсіпорындарда шоғырландырумен сипатталады. Көптеген адамдар индустриялық дәуірдің 20 ғасырдың соңында Ақпараттық дәуірмен ығыстырылғанына сенеді, бұл көзқарас 1989 жылғы революциялардан кейін кеңінен таралды. Дегенмен, үшінші дүние елдерінің экономикасының көп бөлігі әлі де өндіріске негізделген, ал ұялы телефондар қазір ең кедей елдерде де кең таралған, бұл оларға жаһандық ақпарат желілеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Көптеген дамып келе жатқан елдер әлі де өнеркәсіптік дамуға басымдық берсе де, Ақпараттық дәуірдің ықпалы күштірек сезілуде.
The Industrial Age is a period of history that encompasses the changes in economic and social organization that began around 1760 in Great Britain and later in other countries, characterized chiefly by the replacement of hand tools with power driven machines such as the power loom and the steam engine, and by the concentration of industry in large establishments. While it is commonly believed that the Industrial Age was supplanted by the Information Age in the late 20th century, a view that has become common since the Revolutions of 1989, much of the Third World economy is still based on manufacturing, although mobile phones are now commonplace even the poorest of countries, enabling access to global information networks. Even though many developing countries remain largely industrial, the Information Age is increasingly on the ground.
Шығу тегі
Ауыл шаруашылығы әдістеріндегі үлкен өзгерістер өнеркәсіптік революцияны мүмкін етті. Бұл ауыл шаруашылығы революциясы Нидерландыдағы шаруашылық өзгерістерімен басталды, кейіннен британдықтар оны дамытты. Өнеркәсіптік дәуір 18 ғасырдың ортасында Ұлыбританияда басталды және Уэльс пен Дарем графтығы сияқты аймақтардан көмір өндіру арқылы күш алды. Өнеркәсіптік революция Ұлыбританияда өндіріс факторлары – жер (барлық табиғи ресурстар), капитал және еңбек күші болғандықтан басталды. Ұлыбританияда сауданы жеңілдететін көптеген порты болды, сондай-ақ құрал-жабдықтар, машиналар, жабдықтар және тауар-материалдық қорлар сияқты капиталға қол жеткізілетін болды. Соңында, Ұлыбританияда өнеркәсіптік жұмысшылар, яғни еңбек ресурстары жеткілікті болды. Өнеркәсіптік революцияның Ұлыбританияда басталғанына тағы да көп себептер бар. Британ аралдары мен теңіз арқылы бақыланатын отарлары британдық тауарларға зор сұраныс тудырған үлкен нарықтарды құрады. Ұлыбританияның зор теңіз флоты мен сауда флотының арқасында әсер ету аймағы да кеңейді. Британ үкіметінің коммерциялық мүдделерге көңіл бөлгені де маңызды рөл атқарды. Бу машинасы кемелер мен локомотивтерді жасауға мүмкіндік берді, бұл көліктің жылдамдығын арттырды. 19 ғасырдың ортасына қарай өнеркәсіптік революция Еуропа мен Солтүстік Америкаға тарады, содан бері ол әлемнің көп бөлігіне тарады.
Huge changes in agricultural methods made the Industrial Revolution possible. This agricultural revolution started with changes in farming in the Netherlands, later developed by the British. The Industrial Age began in Great Britain in the mid 18th century and was fueled by coal mining from places such as Wales and County Durham. The Industrial Revolution began in Great Britain because it had the factors of production, land (all natural resources), capital, and labour. Britain had plenty of harbors that enabled trade, Britain had access to capital, such as goods and money, for example, tools, machinery, equipment, and inventory. Britain, lastly, had an abundance of labor, or industrial workers in this case. There are many other conditions that help show why the Industrial Revolution began in Great Britain. The British Isles and colonies overseas represented huge markets that created a large demand for British goods. Britain also had one of the largest spheres of influence due to its massive navy and merchant marine. The British government's concern for commercial interests was also important. The steam engine allowed for steamboats and the locomotives, which made transportation much faster. By the mid 19th century the Industrial Revolution had spread to Continental Europe and North America, and since then it has spread to most of the world.
Тоқыма өнеркәсібі
Мақта өнеркәсібі өндірісті арттыру үшін автоматты машиналарды пайдалану арқылы механикаландыруды бастан кешкен алғашқы өнеркәсіп болды. Үй шаруашылық жүйесі кәсіпорындар шикі мақта импорттағанда, оны матаға айналдыру үшін иірушілер мен тоқушыларды жұмысқа алғанда пайда болды. Джеймс Харгривс бір иіру дөңгелегіне қарағанда сегіз есе көп жіп өндіре алатын иірім дженниін ойлап тапты, ал Ричард Аркрайт оны сумен жұмыс істейтіндей етіп жасады. Кейін Аркрайт фабрикалық жүйенің басталуын білдіретін иіру фабрикасын ашты. 1785 жылы Эдмунд Картрайт сумен қуатталатын тоқыма станогын ойлап тапты.
The cotton industry was the first industry to go through mechanization, the use of automatic machinery to increase production. The domestic system sprouted as a result of when businesses began importing raw cotton, employing spinners and weavers to make it into cloth from their home. James Hargreaves invented the spinning jenny, which could produce eight times as much thread as a single spinning wheel, and Richard Arkwright made it driven by water. Later Arkwright opened a spinning mill which marked the beginning of the factory system. In 1785, Edmund Cartwright invented a loom which was powered by water.
Бу қозғалтқыштары
1712 жылы Томас Ньюкомен алғашқы сәтті бу машинасының үлгісін жасады, ал 1769 жылы Джеймс Уотт қазіргі заманғы бу машинасына патент алды. Осының нәтижесінде, өнеркәсіптегі басты қуат көзі ретінде судың орнына бу қолданыла бастады. Бу машинасы кемелер мен локомотивтердің пайда болуына мүмкіндік берді, бұл көліктің жылдамдығын едәуір арттырды. 19 ғасырдың ортасына қарай Өнеркәсіптік революция Еуропа және Солтүстік Америкаға тарады, содан бері ол әлемнің көп бөлігіне тарады. Индустриялық дәуір жаппай өндіріс, хабар тарату, ұлттық мемлекеттердің құрылуы, қуат, қазіргі медицина және ағын сумен сипатталады. Индустриялық дәуірде адам өмірінің сапасы күрт жақсарды. Бүгінде әлем бойынша адамдардың орташа өмір сүру ұзақтығы Өнеркәсіптік революция басталған кездегіден екі еседен астам.
In 1712, Thomas Newcomen produced the first successful steam engine, and in 1769, James Watt patented the modern steam engine. As a result, steam replaced water as industry's major power source. The steam engine allowed for steamboats and the locomotives, which made transportation much faster. By the mid 19th century the Industrial Revolution had spread to Continental Europe and North America, and since then it has spread to most of the world. The Industrial Age is defined by mass production, broadcasting, the rise of the nation state, power, modern medicine and running water. The quality of human life has increased dramatically during the Industrial Age. Life expectancy today worldwide is more than twice as high as it was when the Industrial Revolution began.