1810-жылдардағы Англиялық тоқыма машиналарын жоқ қылушылар қозғалысы
Luddite
Луддиттер қозғалысы: 19 ғасырдағы Англия тоқыма жұмысшыларының машинаға қарсы күресі, себептері, нәтижелері. Тарих, мақсаттары, құпия шабуылдары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1810 жылдардағы ағылшын тоқыма машиналарын жоқ ету ұйымының мүшесі, музыкалық жазба.
Member of an 1810s English anti textile machinery organisation
the musical recording
Луддиттер – 19 ғасырдағы ағылшын тоқыма жұмысшыларының қозғалысының мүшелері. Олар шығындарды үнемдейтін машиналардың белгілі бір түрлерін қолдануға қарсы болды және көбінесе машиналарды құпия шабуылдарда жойды. Олар "алая және көсеге салушылық" тәсілмен жұмысшылардың білікті еңбегін алмастыру және нашар сапалы тауарлар өндіру арқылы жалақыны төмендету үшін машиналарды пайдаланған өндірушілерге қарсы наразылық білдірді. Топ мүшелері өздерін луддиттер деп атады, өздерін "Нед Луддтың" ізбасарлары деп сипаттады. Оның есімі фабрика иелері мен үкімет шенеуніктеріне қорқыту мақсатымен жазылған хаттарда псевдоним ретінде қолданылды. Луддит қозғалысы Англияның Ноттингем қаласында басталып, 1811-1816 жылдар аралығында Солтүстік-Батыс және Йоркширге тарады. Фабрика және зауыт иелері наразылық білдіргендерді атып тастауды бастады, соңында қозғалыс заңдық және әскери күшпен басылды, бұл айыпталушы және сотталған луддиттерді өлім жазасына кесуді және қылмыстық жолмен жер аударуды қамтыды.
The Luddites were members of a 19th century movement of English textile workers who opposed the use of certain types of cost saving machinery, and often destroyed the machines in clandestine raids. They protested against manufacturers who used machines in "a fraudulent and deceitful manner" to replace the skilled labour of workers and drive down wages by producing inferior goods. Members of the group referred to themselves as Luddites, self described followers of "Ned Ludd", a legendary weaver whose name was used as a pseudonym in threatening letters to mill owners and government officials. The Luddite movement began in Nottingham, England, and spread to the North West and Yorkshire between 1811 and 1816. Mill and factory owners took to shooting protesters and eventually the movement was suppressed by legal and military force, which included execution and penal transportation of accused and convicted Luddites.
Этимология
Лудит атауы осы қозғалыстың жазбаларында 1811 жылдан бастап кездесе бастайды.
The name Luddite ('/l//ʌ//d//aɪ//t/) occurs in the movement's writings as early as 1811.
Тарихи прецеденттер
Люддиттердің машиналарды бұзуы, бұрынғы саботаж ошақтарынан туындады, олар Англияның тоқыма өнеркәсібінде, әсіресе шұлық және жүн саудасында болған. 1675 жылдан бері сокольщиктердің (тоқыма жұмысшыларының) ұйымдасқан әрекеттері әртүрлі уақытта орын алды. Бұл күрес кейде парламенттік актілер арқылы, мысалы, 1788 жылғы «Қоршауларды қорғау және т.б.» актісі арқылы үкімет тарапынан басып тастауға әкелді. Люддизмге дейінгі ғасырда мүліктің бағасына байланысты басқа да жағдайларда мерзімді көтерілістер болды. Азық-түлік бағасының үнемі өсуі 1710 жылы Тайн портында Килмендердің (көмір тасушылардың) көтерілісіне, ал 1727 жылы Фалмуттағы астық қоймаларынан қалайы кеншілерінің ұрлық жасауына себеп болды. 1740 жылы Нортумберленд және Даремде көтеріліс болды, ал 1756 жылы квакерлердің (діни ағым өкілдерінің) жүгері сатушыларына шабуыл жасалды. Малкольм Л. Томас 1970 жылғы «Луддиттер» тарихында машиналарды бұзудың жұмысшылардың жұмыс берушілерге қысым көрсету, жалақысы төмен бәсекелес жұмысшыларды әлсірету және жұмысшылар арасында ынтымақ құру үшін қолданатын сирек тактикалардың бірі екенін айтты. «Машиналарға жасалған шабуылдар машиналарға кез келген даулы қатынасты білдірмейді; машиналар шабуыл жасауға ыңғайлы нысана болды». Тарихшы Эрик Хобсбаум олардың машиналарды бүлдіруін «көтеріліс арқылы ұжымдық сауда-саттық» деп атады, бұл Реставрациядан бері Ұлыбританияда қолданылған тактика, өйткені фабрикалар ел бойынша шашырап жатқандықтан, ірі ереуілдер ұйымдастыру қиын болды. Луддизмнің ауыл шаруашылығына қатысты бір түрі 1830 жылы Англияның оңтүстік және шығысындағы Свинг көтерілісі кезінде кең таралды, ол астық сабау машиналарын бұзуға бағытталған.
The machine breaking of the Luddites followed from previous outbreaks of sabotage in the English textile industry, especially in the hosiery and woolen trades. Organized action by stockingers had occurred at various times since 1675. These struggles sometimes resulted in government suppression, via Parliamentary acts such as the Protection of Stocking Frames, etc. Act 1788. Periodic uprisings relating to asset prices also occurred in other contexts in the century before Luddism. Irregular rises in food prices provoked the Keelmen to riot in the port of Tyne in 1710 and tin miners to steal from granaries at Falmouth in 1727. There was a rebellion in Northumberland and Durham in 1740, and an assault on Quaker corn dealers in 1756. Malcolm L. Thomas argued in his 1970 history The Luddites that machine breaking was one of the very few tactics that workers could use to increase pressure on employers, undermine lower paid competing workers, and create solidarity among workers. "These attacks on machines did not imply any necessary hostility to machinery as such; machinery was just a conveniently exposed target against which an attack could be made." Historian Eric Hobsbawm has called their machine wrecking "collective bargaining by riot", which had been a tactic used in Britain since the Restoration because manufactories were scattered throughout the country, and that made it impractical to hold large scale strikes. An agricultural variant of Luddism occurred during the widespread Swing Riots of 1830 in southern and eastern England, centring on breaking threshing machines.
Үкіметтің жауабы
Британ үкіметі әрі қарай 12 000 әскерді люддиттердің қозғалысын басу үшін жіберді, тарихшы Эрик Хобсбаумның айтуынша, бұл саны Пенисулярлық соғыстағы Уэллингтон герцогының басқарған әскерінен де көп болған. Джордж Меллор басқарған төрт люддит, Батыс Йоркширдегі Марсдендегі Оттивеллз Милл зауытының иесі Уильям Хорсфоллды, Хаддерсфилдтегі Кросланд Мурда шабуылдап, өлтірді. Хорсфолл бұрын "Луддиттер қанымен атқа мінетінімді" айтқан еді. Меллор Хорсфоллдың шатқасына өлімге әкеп соқтыратын оқ атты, содан кейін барлық төртеуі тұтқындалды. Олардың бірі, Бенджамин Уокер, жасырын хабаршы болды, ал қалған үшеуі дарға асылды. Лорд Байрон 1812 жылғы 27 ақпанда Лордтар палатасында жұмысшы табының аянышты жағдайы, үкіметтің ақылсыз саясаты және қатал репрессияны айыптады: "Мен Түркияның ең қиын жағдайға түскен провинцияларында болдым; бірақ ең зұлым үкіметтердің билігінде де, христиан елінің ортасында соңғы кезде көргенімдей, мұндай кедейлік пен қайырсыздық көрген емеспін". Үкімет шенеуніктері 1813 жылғы қаңтарда Клекхитонның жанындағы Роуфолдста Картрайтс Миллға жасалған шабуылдан кейін Йорк қаласында жаппай сот отырысын ұйымдастырып, люддиттердің қозғалысын басуға тырысты. Үкімет Меллор және оның серіктеріне қатысты 60-тан астам адамды түрлі қылмыстар жасады деп айыптады. Айыпталушылардың кейбіреуі нағыз люддиттер болса, көптегендерінің қозғалысқа қатысы болмады. Сот процестері заңды түрде өткенімен, дәлелдердің жетіспеуіне байланысты көптеген істер тоқтатылды және 30 адам ақталды. Бұл сот процестері, әрине, басқа люддиттерді олардың қызметін жалғастырудан қайтармаққа бағытталған көрсетпелік соттар еді. Қылмыс жасағаны анықталғандарға тағайындалған қатаң жазалар, оның ішінде өлім жазасы мен мәжбүрлі түрде жер аударылу, қозғалыстың тез аяқталуына әкелді. Парламент 1812 жылғы "Станок бұзу туралы" заңмен "машинаны бұзуды" (яғни өнеркәсіптік саботажды) өлім жазасына кесуге шешім қабылдады. Лорд Байрон бұл заңға қарсы шығып, Йорк сотындағы айыпталушылардың жағдайынан кейін люддиттердің сирек кездесетін қорғаушыларының бірі болды.
The British government ultimately dispatched 12,000 troops to suppress Luddite activity, which historian Eric Hobsbawm said was a larger number than the army which the Duke of Wellington led during the Peninsular War. Four Luddites, led by a man named George Mellor, ambushed and assassinated mill owner William Horsfall of Ottiwells Mill in Marsden, West Yorkshire, at Crosland Moor in Huddersfield. Horsfall had remarked that he would "Ride up to his saddle in Luddite blood". Mellor fired the fatal shot to Horsfall's groin, and all four men were arrested. One of the men, Benjamin Walker, turned informant, and the other three were hanged. Lord Byron denounced what he considered to be the plight of the working class, the government's inane policies and ruthless repression in the House of Lords on 27 February 1812: "I have been in some of the most oppressed provinces of Turkey; but never, under the most despotic of infidel governments, did I behold such squalid wretchedness as I have seen since my return, in the very heart of a Christian country". Government officials sought to suppress the Luddite movement with a mass trial at York in January 1813, following the attack on Cartwrights Mill at Rawfolds near Cleckheaton. The government charged over 60 men, including Mellor and his companions, with various crimes in connection with Luddite activities. While some of those charged were actual Luddites, many had no connection to the movement. Although the proceedings were legitimate jury trials, many were abandoned due to lack of evidence and 30 men were acquitted. These trials were certainly intended to act as show trials to deter other Luddites from continuing their activities. The harsh sentences of those found guilty, which included execution and penal transportation, quickly ended the movement. Parliament made "machine breaking" (i. e. industrial sabotage) a capital crime with the Frame Breaking Act of 1812. Lord Byron opposed this legislation, becoming one of the few prominent defenders of the Luddites after the treatment of the defendants at the York trials.
Мұра
Луддиттер (әсіресе, егін жинау машиналарын басқарғандар) Йоркшир аймағының «The Cropper Lads» халық әнінде еске алынады, оны Лу Киллен және Мэдди Прайор сияқты әртістер жазған. Егіншілер егін жинау машиналарын енгізгенге дейін өте білікті және жақсы жалақы алатын, сондықтан олардың жоғалтатыны көп болды және фабрика иелерінің машиналарын дұрыс пайдаланбауына қарсы көтерілуге көбірек себеп болды. Люддиттерді мақтайтын тағы бір дәстүрлі ән – «The Triumph of General Ludd», оны Chumbawamba 1988 жылы «English Rebel Songs» альбомына жазды. 19 ғасырда сауда мен теңіз тасымалының өсуінен туындаған мамандықтар, сондай-ақ «үй шаруашылығы» өндірушілері, жұмысқа орналасу мүмкіндігінің нашарлығымен көзге түсті. Осы кезеңде жұмыссыздық созылмалы болды және өркендеу кезеңдерінде еңбек тапшылығына қарсы сақтандыру үшін қалыптыдан артық жұмыс күші сақтау қалыпты жағдай болды. 1956 жылы британдық парламенттегі пікірсайыс кезінде Лейбористік партияның өкілі «ұйымдасқан жұмысшылар ешқандай жағдайда «Луддиттік философияға» мойын бұрмаған» деді. 2006 жылы «неолуддизм» термині технологияның көптеген түрлеріне қарсылықты білдіру үшін пайда болды. Екінші Люддиттік Конгресс (1996 жылғы сәуір, Барнсвилл, Огайо штаты) жасаған манифестке сәйкес, неолуддизм – «компьютер дәуірінің күннен-күнге таңғажайып және қорқынышты бола түсетін технологиясына және тұтынушылыққа қарсы пассивті қарсылық көрсететін, көшбасшысы жоқ қозғалыс». Экономистер «луддиттік қателік» терминін технологиялық жұмыссыздықтың сөзсіз құрылымдық жұмыссыздыққа алып келетіні және осылайша макроэкономикалық тұрғыдан зиянды екені туралы қорқынышқа қатысты қолданады. Егер технологиялық жаңалық белгілі бір саланың қажетті еңбек ресурстарын азайтатын болса, онда өндірістің салалық құны төмендейді, бұл бәсекеге қабілетті бағаны төмендетіп, теңгерімдік ұсынысты арттырады, бұл теориялық тұрғыдан еңбек ресурстарының жалпы көлемін арттыруды талап етеді. 20 ғасыр мен 21 ғасырдың басында экономистердің басым көзқарасы ұзақ мерзімді технологиялық жұмыссыздыққа сенудің шын мәнінде қателік екендігі болды. Соңғы кезде автоматтандырудың пайдасы тең бөлінбейді деген пікірге қолдау артып келеді.
The Luddites (specifically the croppers, those who operated cropping machinery) are memorialized in the Yorkshire area folk song "The Cropper Lads," which has been recorded by artists such as Lou Killen and Maddy Prior. The croppers were very highly skilled and highly paid before the introduction of cropping machinery, and thus had more to lose and more reason to rebel against the factory owners' misuse of machinery. Another traditional song which celebrates the Luddites is the song "The Triumph of General Ludd," which was recorded by Chumbawamba for their 1988 album English Rebel Songs. In the 19th century, occupations that arose from the growth of trade and shipping in ports, also as "domestic" manufacturers, were notorious for precarious employment prospects. Underemployment was chronic during this period, and it was common practice to retain a larger workforce than was typically necessary for insurance against labour shortages in boom times. In 1956, during a British Parliamentary debate, a Labour spokesman said that "organised workers were by no means wedded to a 'Luddite Philosophy'." By 2006, the term neo Luddism had emerged to describe opposition to many forms of technology. According to a manifesto drawn up by the Second Luddite Congress (April 1996; Barnesville, Ohio), neo Luddism is "a leaderless movement of passive resistance to consumerism and the increasingly bizarre and frightening technologies of the Computer Age". The term "Luddite fallacy" is used by economists about the fear that technological unemployment inevitably generates structural unemployment and is consequently macroeconomically injurious. If a technological innovation reduces necessary labour inputs in a given sector, then the industry wide cost of production falls, which lowers the competitive price and increases the equilibrium supply point that, theoretically, will require an increase in aggregate labour inputs. During the 20th century and the first decade of the 21st century, the dominant view among economists has been that belief in long term technological unemployment was indeed a fallacy. More recently, there has been increased support for the view that the benefits of automation are not equally distributed.