Кіріспе

Гломерляция – интерстициалдық циститтің (IC) кейбір түрлерімен байланысты деп есептелетін қуық қан кетуі. Қуықта гломерляциялардың болуы, сондай-ақ петехиальді қан кетулер деп аталатын бұл құбылыс, қуық қабырғасының зақымдалғандығын, тітіркенгендігін және/немесе қабынуын көрсетеді. Петехиальді қан кетулер нүктелі қан кетулерден пайда болады. 1987 жылы жасалған Ұлттық диабет, ас қорыту және бүйрек аурулары институтының (NIDDK) IC диагностикалық критерийлері IC диагнозын қою үшін гломерляциялардың немесе Ханнердің ойық жараларының болуын міндетті етті және кейбір клиникалық сынақтарға қатысуға жарамдылықты анықтау үшін бүгінге дейін қолданылуда. Дегенмен, басқа зерттеулер IC диагнозын қою үшін қолданылатын гидродестенсия процедурасының өзі осы ұсақ қан тамырларының зақымдануына себеп болуы мүмкін деген болжам жасады. Зерттеулерде симптомдары жоқ адамдарда да гломерляциялар табылды, бұл олардың IC маркері ретінде қолданылуына болмайтынын көрсетеді. Алайда, бұл байланыс па, себеп-салдар қатынасы ма екенін анықтауға бағытталған күш-жігерлер гломерляциялардың простата қатерлі ісігі бар адамдарда жиі кездесетінін, бірақ олардың маңызды болжамдық көрсеткіш емес екенін көрсетті.

Презентация

Гломеруляциялар шашақтағы шашақтас/тор пішіндері, дақтар немесе шашақтағы кішкентай қызыл нүктелер түрінде көрінеді. Гломеруляциялар зақымдану түрі мен орналасқан жерін ескере отырып, бес деңгейге бөлінеді: 0 деңгей (қалыпты шырышты қабық), I деңгей (кем дегенде екі квадрантта петехиялар), II деңгей (ірі шырышты қабық асты қан кетуі), III деңгей (диффузды, жаппай шырышты қабық асты қан кетуі) және IV деңгей (шырышты қабықтың зақымдануы, қан кетуімен немесе қан кетусіз). NIDDK-ның IC зерттеулеріне қатысу критерийлеріне сәйкес, гломеруляцияны тексеру шашақтың гидродистенциясынан кейін жүргізіледі. Бұл процедурада 1-2 минут бойы 80-100 см қысыммен шашаққа су құйылады. Шашақтан су шығарылғанда гломеруляциялар пайда болуы мүмкін. IC ретінде қарастырылуы үшін, бұл шырышты қабық асты қан кетулер шашақтың кем дегенде 3 квадрантында болуы керек, әр квадрантта 10-нан астам гломеруляция болуы тиіс. Гломеруляциялар цистоскоптың өтетін жолында болмауы керек, себебі бұл жарақатты көрсетеді.

Патофизиология

Гломерляциялардың патофизиологиялық механизмі белгісіз және талқыланады. Гломерляцияның тағы бір мүмкін механизмі – қамыт безіндегі ангиогендік өсу факторларының артық өршуі. Гломерляциялар гидродистенция процедураларында да кездесетіні дәлелденген. Гидродистенцияның толтыру кезінде, қамыт безі созылғанда ақ түсті талшықты шоғырлар көрінеді. Бұл талшықты шоғырлар созылғанда қан ағымы тоқтатылады. Осы созу кезеңінен кейін, босату кезеңі қан ағымын қайта жандандырады. Осы кезде капиллярлардан қан кетуін байқауға болады. Маст жасушалары, T және B жасушаларының санының артуы қамыт безінің эпителийін көбірек өткізгіш етеді. GAG қабатының зақымдануы, әдетте сирек кездесетін, ангиогендік молекулалармен байланысатын жабысу факторларының көбірек бөлінуіне алып келуі мүмкін, бұл жараның жазылуын ынталандырады. Нәтижесінде, жабысу факторларының артуы, маст жасушаларынан ангиогендік факторлардың шамадан тыс өндірілуі және GAG қабатының бұзылуы тіндің фиброзына әкеледі. Бұл IC диагнозын қою үшін қатаң критерийлерді белгілеу мақсатында емес. Интерстициалдық цистит сондай-ақ VEGF (қан тамырлары эндотелийлік өсу факторы) және PD-ECGF (тромбоциттен туындаған эндотелийлік жасушалар өсу факторы) сияқты ангиогендік факторларды тудырып, неоваскуляризацияға себеп болуы мүмкін. IC немесе BPS-ке байланысты субмукозада пайда болатын осы жаңа және нашар тамырлар гидродистенция кезінде жарылуы мүмкін, бұл гломерляцияға алып келеді. Көптеген нұсқаулар гломерляцияны BPS/IC диагностикалық критерийі ретінде қолданбайды. 2014 жылы PubMed-те жүргізілген жүйелі әдебиеттерді шолу нәтижесінде гломерляцияның дәрежесі мен BPS/IC арасында тұрақты байланыс анықталған жоқ. ESSIC нұсқаулығында гломерляция Хуннер жаралары жоқ қамыт безі синдромын (BPS) түрлі категорияларға бөлу үшін ғана қолданылады: 1-түрлі BPS (гломерляциясыз) және 2-түрлі BPS (гломерляциямен). Американдық урологиялық қауымдастығының нұсқаулығы цистоскопияда гломерляция анықталуы мүмкін екенін, бірақ ол BPS/IC үшін ерекше емес екенін көрсетеді. Гломерляцияның жоғары деңгейі басқа урологиялық жағдайларда да байқалады, мысалы, қанағаттанарлық простата гиперплазиясы, жоғарғы несеп жолдарының тастары, простатит және т.б., бұл оны диагностикалық маркер ретінде пайдалануға кедергі келтіреді. Қамыт безінің ауыр қан кетуі кезінде ұзақ мерзімге жататын болуы мүмкін. Дегенмен, гломерляция симптоматикалық қамыт безі синдромында да, симптоматикалық емес қамыт безі синдромында да кездеседі. Гломерляцияның несеп шығару симптомдарының ауырлығына, өмір сапасына, қамыт безінің қабынуына немесе қамыт безінің сыйымдылығына байланысты екенін көрсететін тұрақты дәлелдер жоқ. Интерстициалдық циститпен ауыратын адамдарда Америка урологиялық қауымдастығы (AUC) және Канада урологиялық қауымдастығы (CUA) сияқты нұсқаулар гломерляциясы бар және жоқ адамдар арасында емдеу стратегияларын ажыратпайды. Фулгурация Хуннер зақымдануы бар интерстициалдық цистит үшін үшінші қатарлы емдеу ретінде қарастырылса да, нұсқаулар оны гломерляцияны емдеу үшін ұсынбайды. Алайда, гломерляцияның болуы емдеу нәтижелеріне әсер ететініне сенімді дәлелдер жоқ. Традициялық IC терапиясымен қатар, диетаның өзгеруі өзін-өзі күтудің маңызды стратегиясы болып табылады, өйткені қамыт безіне тітіркендіретін тағамдар адамдарда болатын симптомдарды нашарлатады. Қышқыл және/немесе кофеинге жоғары құрамдас тағамдардан (барлық кофе, қара шай, жасыл шай, газдалған сусындар, диеталық газдалған сусындар, жасанды тәттілендіргіштер және көптеген жеміс шырындары) аулақ болу керек. Күнделікті мақсат – қамыт безі қабырғасын тыныштандыру, тітіркендірмеу.