Кіріспе
Британдық лейборист саясаткер Иен Дэвид Райт (9 мамыр 1972 жылы туған) – британдық Лейборист партиясының саясаткері, 2004 жылдан 2017 жылға дейін Хартлпул сайлау округінен Парламент депутаты болды, сондай-ақ Бизнес, инновациялар және дағдылар комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Бұрын ол 2010 жылдың 11 мамырына дейін Балалар, мектептер және отбасылар министрлігінде шәкірттерді даярлау және 14-19 жастағы білім беру реформасы бойынша Парламенттік мемлекеттік хатшысы болды. 2017 жылдың сәуірінде ол 2017 жылғы мерзімінен тыс сайлауда қайта сайлануға түспейтінін хабарлады. 2017 жылдың 12 шілдесінде оның әріптесі, Лейборист партиясының депутаты Рэйчел Ривз, Бизнес, инновациялар және дағдылар жөніндегі комиссия төрағасы лауазымын Райттан кейін иеленді.
Iain David Wright (born 9 May 1972) is a British Labour Party politician who was the Member of Parliament (MP) for Hartlepool from 2004 to 2017, and served also as the Chairman of Business Innovation and Skills Committee. He was previously Parliamentary Under Secretary of State with responsibility for apprenticeships, and 14 to 19 reform in the Department for Children, Schools and Families until 11 May 2010. In April 2017, he announced that he would not be seeking re election at the snap election of 2017. On 12 July 2017, fellow Labour MP Rachel Reeves succeeded Wright as Chair of the Business, Innovation and Skills Select Committee.
Ерте өмір
Райт Хартлпулде дүниеге келді және 1994 жылы тарих мамандығы бойынша бакалавр, ал 1995 жылы Лондон университетінің колледжінде магистр дәрежесін алды. Сол жылы ол Лейбористік партияға қосылды және Кливленд пен Ричмонд жас лейбористерінің басшысы болып сайланды. Ол 1996 жылдан 2003 жылға дейін Deloitte & Touche компаниясында, ал 2003 жылдан 2004 жылға дейін One NorthEast RDA компаниясында тікелей есеп беруші (chartered accountant) болып жұмыс істеді, Парламентке сайлануына дейін. Ол 2002 жылы Хартлпул қалалық кеңесінің Рифт Хаус округіне кеңесші болып сайланды және кеңестің кабинетінде нәтижелерді басқаруға жауапты қызметкер ретінде жұмыс істеді.
Парламенттік мансап
Ол 2004 жылдың қыркүйегінде Питер Мандельсон қаладағы Лейбористік партия депутаты қызметінен кеткен кезде тізімдегі жалғыз Хартлпул мүшесі болды және қосымша сайлауға Лейбористік партияның үміткері ретінде оңай сайланды. Науқанның соңғы кезеңдерінде үш жергілікті мүше, олардың біреуі Консервативтік партияның жарнама парақшаларында, ал екіншісі бұрын үміткерлікке ие бола алмаған, Guardian газетінде (кейіннен Либералды демократтардың қарсыласы Джоди Даннды қолдады) басқа жергілікті үміткердің болмауына наразы екендігі жайлы хабарланды. Лейбористік партия бұл мәлімдемені "әдеттегі күдіктілер" тарапынан келген деп жоққа шығарды. Бірі кейін кешірім сұрады, ал екіншісі партиядан шығарылды. Науқан барысында Райт Лейбористік үкіметтің қоғамдық тәртіпсіздікпен күресу жөніндегі даулы саясатын, сондай-ақ Либералды демократтардың парламентте мұндай шараларды қолдаудан бас тартуын атап өтті және өзінің негізгі қарсыласынан өзгеше, жергілікті туған жерін баса көрсетті. Дауыс беру күні (2004 жылдың 30 қыркүйегі) Райт 2033 дауыспен жеңіске жетті, бұл Мандельсонның 14571 дауыспен жеңісінен кем болды. Бұл сайлау науқаны Ұлыбритания үшін ерекше ұзақ болды, ол 22 шілдеде (Питер Мандельсон Еуропалық комиссар болуға ниеттенгенін жариялаған күні) басталды, дауыс беру күніне жетпіс бір күн бұрын. Парламент депутаты болғаннан кейінгі алғашқы қадамы – 2004 жылдың қараша айында өткен референдумда Солтүстік-Шығыс аймақтық ассамблеясын құруды белсенді түрде қолдау болды. Ассамблея құру туралы ұсыныс 78 пайыз қарсы, 22 пайыз қолдаумен қабылданбады. Райт 2005 жылғы жалпы сайлауда 7478 дауыспен қайта сайланды. 2005 жылдың маусымында ол Денсаулық сақтау министрі Рози Винтертонның парламенттік жеке хатшысы болып тағайындалды, бірақ 2006 жылдың 7 қыркүйегінде бұл қызметтен бас тартты. 2006 жылы Израильдің Лейбористік партиясының достарының төрағасы болды. 2007 жылдың шілдесінде ол үкіметке оралды, 2009 жылдың маусымында Министрлер кабинетінің қайта құрылуында Балалар, мектептер және отбасылар министрлігіне ауысудан бұрын Қоғамдық және жергілікті басқару министрлігінің парламенттік мемлекеттік хатшысы болып қызмет етті. 2009 жылдың мамырында депутаттардың шығындарына байланысты туған дау кезінде Райт және оның әріптесі, Лейбористік партия депутаты Том Уотсон Daily Telegraph газеті тарапынан "Лондонның орталық бөлігіндегі жалған пәтерге" 100 мың фунт стерлинг жұмсағаны үшін сынға ілікті. Райт пен Уотсон мүлікті сатып алуға кеткен заңгерлік шығындарды талап етті, ал келесі жылы мүліктің құнын айтарлықтай арттырған еркін иелену құқығын сатып алуға 1431,46 фунт стерлинг заңгерлік шығындарды талап етті. Сол кездегі ережелер оларға мүлікті сатудан түскен пайданы қайтаруды талап етпеді. Жауап ретінде Райт: "Жаңа депутат ретінде мен Лондондағы екі бөлмелі шағын пәтердің жартысын сатып алу процесінде болғанда жиһаз және электр құралдарын сатып алдым" деді. Оның 2008-2009 жылдардағы шығындары 136 725 фунт стерлинг құрады және ол 647 депутаттың арасында 489-орында болды. Леггтің есебінде 2006-2007 жылдары оған қосымша айлық ипотекалық сыйақы үшін 805,97 фунт стерлинг қайтарылғаны, бірақ ол оны кейін қайтарғаны айтылған. 2015 жылғы жалпы сайлауда Райттың көпшілігі UKIP үміткері Филипп Броутонмен 3024 дауысқа дейін азайтылды. 2015 жылдың 19 маусымында ол Бизнес, инновациялар және дағдылар жөніндегі комитеттің төрағасы болып сайланды. Ол 2016 жылғы Лейбористік партияның (Ұлыбритания) басшылығына сайлауда Оуэн Смитты қолдады. 2017 жылдың 19 сәуірінде ол 2017 жылдың 8 маусымында өтетін кезектен тыс сайлауда қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді.
Қайырымдылық жұмыс
2011 жылы Райт Инсульт қауымдастығына көмек көрсету мақсатында Ұлы Солтүстік жүгіруін аяқтады. Ол 17 жасар ұлы Бенжаминмен бірге жарты марафонға қатысты. Екеуі де Беннің 2006 жылы ауыр инсульттан зардап шегуіне байланысты, жүректеріне жақын болған Инсульт қауымдастығына көмек көрсету үшін жүгірді. Райт жаңа жеке рекордымен – екі сағат елу минутта, ал Бен екі сағат отыз минутта бұл қашықтықты аяқтады. Райт сонымен қатар мүгедек балаларға көмектесетін Whizz Kidz қайырымдылық қорына да қолдау көрсетті.