Берлиндегі Теуфельсберг тауы

Кіріспе

Берлиндегі табиғи емес төбе, Германия.

Тифелсберг (; неміс тілінде Devil's Hill) – Германияның Берлин қаласындағы, бұрынғы Батыс Берлиннің Грюневальд аймағында орналасқан табиғи емес төбе. Ол Тельтов үстіртісінен шамамен биіктікте және теңіз деңгейінен биіктікте, Берлиннің Грюневальд орманның солтүстігінде көтеріледі. Атауы өзінің оңтүстік жанындағы Тиефельзе (Ібіліс көлі) көлінен шыққан. Төбе қирандылар мен құлатылған ғимараттардан құралған және аяқталмаған нацистік әскери техникалық колледжді (Wehrtechnische Fakultät) жабады. Суық соғыс кезінде төбеде АҚШ-тың тыңдау станциясы – Берлин далалық станциясы (Field Station Berlin) орналасқан. Бұрынғы станцияның орны қазір қоршалған және қоғамдық қолжетімділік үшін 10 евро төлемақы алатын ұйым басқарады.

Тарих

Тифелсберг – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі 20 жылда Берлиннің қирандыларынан құралған, табиғи емес төбе. 1948 жылдың қыркүйегінде Ұлы Берлин қалалық парламентіне (Берлиннің барлық төрт секторы үшін) коммунистердің төңкерісінен кейін Шығыс және Батыс Берлин үшін жеке парламенттер мен қалалық басқармалар құрылды. Бұл Батыс Берлин мен оны солтүстіктен, батыстан және оңтүстіктен қоршаған Бранденбург штаты арасындағы ынтымақтастықтың көп бөлігін тоқтатты. Шығыс Берлиндегі қираған аудандардың қирандыларының бір бөлігі қала шекарасының сыртында қалдырылса, Батыс Берлиндегі барлық қирандылар батыс шекарасының ішінде жинақталды. Германияда (Шуттбергті қараңыз) және Еуропаның басқа да соғыс зардап шеккен қалаларында осындай үйінділер көп болғанымен, Тифелсберг ерекше, себебі Альберт Шпеер жобалаған, бірақ ешқашан аяқталмаған нацистік әскери техникалық колледж (Wehrtechnische Fakultät) оның астында жатыр. Одақтастар мектепті жарылыс арқылы бұзуға тырысты, бірақ ол соншалықты берік болғандықтан, оны қирандылармен көму оңайырақ болды. 1950 жылдың маусым айында Батыс Берлин қалалық басқармасы осы жерде жаңа қирандыларды жою орыншасын ашуға шешім қабылдады. Жаңа өлшемдер Тифелсберг іс жүзінде биік екенін көрсетті, бұл оны Großer Müggelberg-тен биік етеді. 1955 жылдың ақпан айында төбеде шаңғыдан секіру трамплині ашылды, оны шаңғы шебері және сәулетші Хайни Клопфер жобалаған. 1962 жылдың 4 наурызында үлкен шаңғыдан секіру трамплині ашылды, онда 5000 көрерменге орын бар. "The Hill" деп аталатын бұл жерге америкалық әскерлер күні-түні жұмыс істеп, америкалық сектордағы казармаларынан келіп-кетіп жүрді. 1961 жылдың шілдесінде Тифелсбергте мобильді одақтас тыңдау бөлімшелері жұмыс істей бастады, олар Батыс Берлиннің әртүрлі жерлерін зерттеп, Кеңес Одағы, Шығыс Германия және басқа Варшава шартының елдерінің әскери байланысын тыңдау үшін ең қолайлы нүктені іздеді. Олар Тифелсбергтің үстінен жүргізілген операциялар тыңдау қабілетін едәуір жақсартатынын анықтады. Бұл жаңалық NSA (Ұлттық қауіпсіздік агенттігі) басқаратын үлкен құрылыс салуға әкелді. Тұрақты нысанның құрылысы 1963 жылдың қазан айында басталды. Содан бері фестиваль аяқталғаннан кейін біраз уақыт бойы "Феррис дөңгелегі" орнында қалды. Америкалықтар қирандыларға қарай шахта қазып алды деген әңгімелер болды, бірақ бұл ешқашан дәлелденбеді және бұл алғашқы жабық антенна құрылымдарының бірінде жабдықты күткендердің құрылыстың орталық бағанына кіретін "туннельге" әкелетін ауа шлюзі арқылы үрленген күмбездің жоғарғы қабаттарына кіргендері туралы хабарларға негізделген болуы мүмкін. Бұл аймақта не болуы мүмкін деген болжамдар көбінесе қиялдағы уәделерге әкелді; бір теорияда "туннель" – жер астынан қашу жолы, екіншісінде – су асты кемелерінің базасы бар екені айтылды. 1990 жылдары Берлинде Германияның қайта бірігуінен кейін экономикалық өркендеу кезінде инвесторлар тобы бұрынғы тыңдау станциясының аумағын қаладан қонақүйлер мен пәтерлер салу ниетімен сатып алды. Тыңдау станциясын тыңдау мұражайы ретінде сақтау туралы әңгімелер болды. Алайда Берлиндегі құрылыс бумы ғимараттардың көптігіне әкелді, ал Тифелсберг жобасы тиімсіз болып шықты. Сондықтан құрылыс жұмыстары тоқтатылды. 2000 жылдардың басында қала төбені қайта сатып алу туралы ойлар пайда болды. Алайда бұл шарттарға байланысты, себебі аймаққа 50 миллион долларға жуық ипотека жүктелген. Компания жобадан бас тартқаннан бері аумақ граффитимен жабылған. 1996 жылдан бері бұл жер жеке меншікте және қазіргі уақытта қоршаған орманнан қоршалған. 2016 жылдың жазында жер иесі Марвин Шутте тыңдау станциясының мұнараларына көтеріліп, аумақтың тасталған ғимараттарын толтыратын, үнемі өзгеріп отыратын "көше өнері галереясын" тамашалай алатын келушілерге есіктерін ашты. Аумақтағы ғимараттар мен жер беті бұзылған, сынық шынылар мен құрылыс қалдықтары бар. Негізгі күмбезге кіру үшін ғимараттың ортасындағы қараңғы баспалдақпен көтерілу керек. 2017 жылдың сәуір айынан бастап аумаққа кіру құны негізгі кіреберіс қақпасында төленетін 8 евроны құрайды және келушілерге таңғы сағат 10:00-ден "күн батудан бір сағат бұрын" дейін ашық екені туралы хабарлама беріледі. Құрылысты бұзу және төбені орманға айналдыру жоспарлары туралы хабарланғаннан кейін, 2009 жылы нысанды сақтау туралы әңгімелер қайта жанданды, оны Field Station Berlin ардагерлері тобы бастады, олар мұражайды 1985 жылдың 24 наурызында Людвигслуст маңында орыс сақшысы атқан соң қаза тапқан соңғы соғыс қаһарманы, АҚШ Әскери байланыс миссиясының туры офицері Артур Д. Николсонның құрметіне атауды үміттенеді. 2004 жылдан кейін ешқандай құрылыс жұмыстары жүргізілмегендіктен, 2006 жылы төбе Берлиннің жер пайдалану жоспарында орман ретінде санатталды, бұл құрылыс мүмкіндігін жойды. 2013 жылдың қыркүйегінде АҚШ армиясының Тифелсберг ардагерлері Field Station Berlin үшін тұрақты ғимараттардың құрылысының елу жылдығын (1963-2013) еске алу үшін арнайы естелік пошта маркаларын шығарды және естелік тақта ашты. Дизайнеры – Field Station Berlin туралы екі романның авторы, марапат алған Т. Х. Е. Хилл.

Teufelsberg is a non natural hill, created in the 20 years following the Second World War by moving approximately of debris from Berlin. After the Communist putsch in the city parliament of Greater Berlin (for all four sectors of Berlin) in September 1948, separate parliaments and magistrates (link=no; city government) were formed for East and West Berlin. This also ended much of the cooperation between West Berlin and the state of Brandenburg, surrounding West Berlin in the North, West and South. While part of the rubble from destroyed quarters in East Berlin was deposited outside the city boundary, all the debris from West Berlin had to be dumped within the western boundary. Although there are many similar man made rubble mounds in Germany (see Schuttberg) and other war torn cities of Europe, Teufelsberg is unique in that the never completed Nazi military technical college (Wehrtechnische Fakultät) designed by Albert Speer is buried beneath. The Allies tried using explosives to demolish the school, but it was so sturdy that covering it with debris turned out to be easier. In June 1950 the West Berlin Magistrate decided to open a new rubble disposal on that site. New measurements show that Teufelsberg is actually high, making it higher than Großer Müggelberg. In February 1955, a ski jump opened on the hill, designed by the ski jumper and architect Heini Klopfer. A larger ski jump opened March 4, 1962, offering space for 5,000 spectators. "The Hill", as it was known colloquially by the many American soldiers who worked there around the clock and who commuted there from their quarters in the American Sector, was located in the British Sector. In July 1961, mobile Allied listening units began operations on Teufelsberg, having surveyed various other locales throughout West Berlin in a search for the best vantage point for listening to Soviet, East German, and other Warsaw Pact nations’ military traffic. They found that operations from atop Teufelsberg offered a marked improvement in listening ability. This discovery eventually led to a large structure being built atop the hill, which would come to be run by the NSA (National Security Agency). Construction of a permanent facility was begun in October 1963. From then on, the Ferris wheel was left standing for some time after the festival was over. While there were rumors that the Americans had excavated a shaft down into the ruins beneath, that was never proven, and was likely based on reports that those who maintained equipment in one of the first enclosed antenna structures accessed the upper levels of the inflated dome via an airlock that led to a "tunnel" that was embedded in the structure's central column. Speculation as to what might have existed within the highly restricted area frequently gave rise to rather elaborate but false rumors; one theory stated that "the tunnel" was an underground escape route, another that it housed a submarine base. In the 1990s, as Berlin experienced an economic boom after German reunification, a group of investors bought the former listening station area from the City of Berlin with the intention to build hotels and apartments. There was talk of preserving the listening station as a spy museum. Berlin's building boom produced a glut of buildings, however, and the Teufelsberg project became unprofitable. The construction project was then aborted. As of the early 2000s, there has been talk of the city buying back the hill. However, this is unlikely, as the area is encumbered with a mortgage of nearly 50 million dollars. The site has been heavily covered in graffiti since the company abandoned the project. Since 1996, the site has been privately owned and is currently fenced off from the surrounding forest. In the summer of 2016, landlord Marvin Schutte opened the site to visitors who are able to climb the listening station towers and admire the ever evolving "street art gallery" that fills the site's abandoned buildings. The site and buildings have uneven surfaces, broken glass, and building debris. Accessing the main dome involves ascending a pitch dark stairwell in the centre of the building. As of April 2017, entry to the site is €8 payable at the main entrance gate and a sign informs visitors that it is open from 10am to "one hour before sunset." Following the announcement of plans to raze the facility and reforest the hill, talk of preserving the facility resurfaced in 2009, spearheaded by the Field Station Berlin Veterans Group, which hopes to have the memorial named in honor of Major Arthur D. Nicholson, the last military Cold War casualty, the U. S. Military Liaison Mission tour officer who was shot and killed by a Russian sentry near Ludwigslust on March 24, 1985. After no further construction was done after 2004, in 2006 the hilltop was categorised as forest in the land use plan of Berlin, thereby eliminating the possibility of building. In September 2013, U. S. Army Teufelsberg veterans marked the fiftieth anniversary (1963 2013) of the construction of the permanent buildings for Field Station Berlin atop Teufelsberg with a special commemorative issue of Cinderella stamps, and with the dedication of a commemorative plaque. The designer is T. H. E. Hill, the award winning author of two novels about Field Station Berlin.