Кіріспе
Канадада Палатаның деканы – Палатаның үздірілмеген ең ұзақ қызмет еткен мүшесі. Декан әр парламенттің басында Халық палатасы спикерін сайлауға төрағалық етуге жауапты. Бұл лауазым Ұлыбританияның Төменгі палатасындағы Палатаның әкесі лауазымымен тең. Жалпы сайлаудан кейін немесе спикердің отставкасы немесе қайтысынан кейін Палата жаңа спикерді сайлау үшін жиналады. Бұл практика 1986 жылы басталды, бірақ сол кезде спикер Джон Босли төрағалық етті. Спикерді сайлаудың қазіргі заманауи жүйесі алғаш рет 1994 жылы қолданылды. Бұл сайлау кезінде Палатаның деканы төрағалық етуші рөлін атқарады. Егер ең ұзақ қызмет еткен мүше – Министрлер кабинетінің мүшесі, партия жетекшісі, Палата жетекшісі немесе Партия ұйымдастырушысы болса, олар төрағалық етуші ретінде әрекет ете алмайды. 1994 жылы, 1993 жылғы сайлаудан кейін Лен Хопкинс бұл рөлді атқарды, себебі ең ұзақ қызмет еткен мүше Герб Грей Министрлер кабинетінде болды. Грей кабинетте болғанымен, ол Хансардта және баспасөзde Декан деп аталды. Грей сонымен қатар 1988 жылдан 2002 жылға дейін 14 жыл бойы Палатаның ең ұзақ қызмет еткен деканы болды. Қазіргі Палатаның деканы – Квебек блогының депутаты Луи Пламондон, ол алғаш рет 1984 жылы Прогрессивті консервативтік партияның мүшесі ретінде Халық палатасына сайланды. 2023 жылы Пламондон 15 жылдық қызметімен Грейді Палатаның ең ұзақ қызмет еткен деканы ретінде басып өтті. Екінші ең ұзақ қызмет еткен депутат – 1988 жылы алғаш рет сайланған Лоренс МакАулей. Алайда, Министрлер кабинетінің мүшесі ретінде МакАулей Пламондон өзінің орнын босатса, Декан рөлінде қызмет ете алмайды. Оның орнына 1993 жылы алғаш рет сайланған депутат Хеди Фрай осы қызметті атқарады. 2023 жылы спикер Энтони Ротаның отставкасынан кейін Пламондон спикерді сайлауда алтыншы рет төрағалық етуші болып қызмет етеді. Төмендегі кесте ең ұзақ қызмет еткен мүшелерді көрсетеді, олардың кейбіреулері алдыңғы қатардағы лауазымдарда болды және осылайша спикерді сайлауға төрағалық етпеді.
In Canada, the dean of the House is the sitting Member of the House of Commons with the longest unbroken record of service. The dean is responsible for presiding over the election of the Speaker of the House of Commons at the beginning of each Parliament. The position is the equivalent of the Father of the House in the British House of Commons. Following a General election, or, the resignation or death of the sitting Speaker, the house meets to elect a new Speaker. This was started in 1986, however at the time, Speaker John Bosley presided. The first time the modern election system for speaker was used was in 1994. During these elections, the Dean of the House takes the role of presiding officer. If the longest serving member is a Cabinet Minister, party Leader, House Leader or Whip, they are not able to act as presiding officer. In 1994, following the 1993 election, Len Hopkins filled this role as Herb Gray, the longest serving member, was in Cabinet. Although Gray was in cabinet, he was still referred to as Dean both in Hansard and by the press. Gray was also the longest serving dean of the House up until that point, holding the role for 14 years from 1988 2002. The current dean of the House is Bloc Québécois MP Louis Plamondon, who was first elected to the Commons as a member of the Progressive Conservative Party in 1984. In 2023, Plamondon eclipsed Gray as the longest serving dean of the House, with 15 years in the role. The second longest serving MP is currently Lawrence MacAulay, first elected in 1988. However, as a Cabinet Minister, MacAulay would not be able to service as Dean should Plamondon vacate his seat. Instead, MP Hedy Fry, first elected in 1993, would act in his place. Upon the resignation of Speaker Anthony Rota in 2023, Plamondon will serve for the sixth time as presiding officer in the election of the Speaker. The chart below refers to longest serving members, some of whom served in front bench roles and, as such, did not preside over the election of the Speaker.
Ең ұзақ қызмет еткен мүшелердің тізімі
Партия-член | Вошел в Палату | Покинул Палату | Стаж в Палате (лет) | Стаж декана (лет)
---|---|---|---|---
Джон Костиган | Либерал-консерватор (до 1906) | 1867 | 23 июня 1896 | 5 марта 1907 | 40 | 11
| Либерал (после 1906) | | | | |
Джон Грэм Хэггарт | Консерватор | 1872 | 5 марта 1907 | 13 марта 1913 | 41 | 6
Уилфрид Лорье | Либерал | 1874 | 13 марта 1913 | 17 февраля 1919 | 45 | 6
Джон Рейд | Консерватор | 1891 | 17 февраля 1919 | 6 декабря 1921 | 30 | 2
Уильям Маклин | Юнионист | 1892 | 6 декабря 1921 | 14 сентября 1926 | 34 | 5
Родольф Лемье | Либерал | 1896 | 14 сентября 1926 | 28 июля 1930 | 34 | 4
Шарль Марсиль | Либерал | 1900 | 28 июля 1930 | 22 марта 1937 | 37 | 7
Эрнест Лапуант | Либерал | 1904 | 22 марта 1937 | 26 ноября 1941 | 37 | 4
Артур Кардин | Либерал (до 1942) | 1911 | 26 ноября 1941 | 21 октября 1946 | 35 | 5
| Независимый (после 1942) | | | | |
Шарль Гаван Пауэр | Либерал | 1917 | 21 октября 1946 | 28 июля 1955 | 38 | 9
Уильям Эрл Роу | Прогрессивный консерватор | 1925 | 28 июля 1955 | 8 апреля 1963 | 38 | 8
Азелюс Денис | Либерал | 1935 | 8 апреля 1963 | 3 февраля 1964 | 29 | 1
Пол Мартин старший | Либерал | 1935 | 3 февраля 1964 | 25 июня 1968 | 33 | 4
Джон Дифенбейкер | Прогрессивный консерватор | 1940 | 25 июня 1968 | 16 августа 1979 | 39 | 11
Уолтер Динсдейл | Прогрессивный консерватор | 1951 | 16 августа 1979 | 20 ноября 1982 | 31 | 3
Роберт Коутс | Прогрессивный консерватор | 1957 | 20 ноября 1982 | 21 ноября 1988 | 31 | 6
Герб Грей | Либерал | 1962 | 21 ноября 1988 | 14 января 2002 | 40 | 14
Шарль Качча | Либерал | 1968 | 14 января 2002 | 28 июня 2004 | 36 | 2
Билл Блейки | Новый демократ | 1979 | 28 июня 2004 | 14 октября 2008 | 29 | 4
Луи Пламондон | Прогрессивный консерватор (до 1990) | 1984 | 14 октября 2008 | Действующий депутат | 39 | 15
| Блок Квебекуа (1990–2018) | | | | |
| Квебек Дебут (2018) | | | | |
| Блок Квебекуа (2018–настоящее время) | | | | |