Кіріспе

Беатрис Бенадерет (/b/ɛ/n/ə/'d/ɛr/ə/t/ BENəDERRət; 4 сәуір 1906 – 13 қазан 1968) – американдық актриса және комедиан. Нью-Йорк қаласында туып, Сан-Францискода өскен ол, Голливудта үш он жылдықтан астам созылған мансабына кіріспес бұрын, Бей-Эйриясының театрларында және радиода өнер көрсете бастады. Бенадерет радионың алтын ғасырында дауыстық жұмыстарға маманданған, сол кездегі Джек Бенни, Бернс және Аллен, Люсиль Болл сияқты комедианттармен бірге көптеген бағдарламаларға қатысты. Оның диалект пен кейіпкерді сомдаудағы шеберлігі 1940 жылдардың басынан 1950 жылдардың ортасына дейін Warner Bros. анимациялық мультфильмдеріндегі әйел персонаждарға дауыс берудегі жетекші актрисаға айналдырды. Бенадерет 1950 жылдан 1958 жылға дейін Джордж Бернс және Грейси Аллен шоуында өте танымал болды, бұл рөлі үшін ол «Ең үздік екінші пландағы актриса» номинациясында екі рет «Эмми» сыйлығына ие болды. 1960 жылдары ол өкпе рагынан қайтыс болғанға дейін төрт телесериалда тұрақты рөлдерде ойнады, оның ішінде «Беверли Хиллбиллиз», «Флинтстоунс» және оның ең танымал рөлі – «Петтикоат Джанкшн» сериалындағы Кейт Брэдли рөлі болды. Телевизиядағы еңбегі үшін ол Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды.

Ерте өмір

Беатрис Бенадерет 1906 жылғы 4 сәуірде Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Оның анасы Маргарет (туған аты О'Киф) ирланд-американдық, ал әкесі Самуэль Дэвид Бенадерет, қазіргі Түркиядан шыққан сефард еврейі, 1915 жылы Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесіне қатысқаннан кейін отбасын Нью-Йорк қаласынан Сан-Францискоға көшірген темекі сатушы болды. Сол жылы ол 65 жыл бойы жұмыс істеген темекі дүкенін ашты, ол 1980 жылы жабылған кезде Калифорниядағы осындай сауда орталықтарының ең ескісі болды. Оның алғашқы актерлік өнері 11 жасында мектептегі қойылымда сақалды қартты сомдағанда болды. St. Rose академиясын бітіргеннен кейін ол Реджинальд Траверс актерлік мектебінде оқыды және оның труппасы The Players' Guild-ке қосылып, «Полли», «Лизистрата» және «Том ағаның қорасы» сияқты пьесаларда сахнаға шықты.

Радио

1926 жылы Бенадерет Дон Лидің жаңа иелігінде болған Сан-Францискодағы KFRC радиостанциясының штатына қосылды, онда оның міндеттері актерлік шеберлік, ән салу, жазу және өндіріспен айналысуды қамтыды. Бастапқыда драмалық актриса ретінде жұмыс іздеген ол комедияға ауысып, бірнеше бағдарламаларда өнер көрсетті, әсіресе Blue Monday Jamboree әртүрлі шоуында. Бенәдерет француз, испан, Нью-Йорк акценті және идиш сияқты әртүрлі диалекттерді жетілдірді, соңғысы "Реба Хауфавиц" атты кейіпкерді дауыстағаннан кейін пайда болды – бұл 1930 жылдардағы радио үшін сирек кездесетін жағдай. 1936 жылы Бенадерет Голливудқа көшіп, KHJ радиостанциясына қосылды, ал оның желілік радиодағы дебюті Орсон Уэллспен The Campbell Playhouse-да естілген Mercury Theatre репертуарлық труппасы арқылы болды. Келесі жылы ол индустриядағы алғашқы үлкен мүмкіндігін Джек Бенни бағдарламасында алды, онда ол Джек Бенни туралы әңгіме қозғайтын, өткір тілді телефон операторы Гертруда Гиршифт рөлін ойнады, оның серігі Мейбел Флэпсадл (Сара Бернер) болды. Бір реттік пайда болу ретінде жоспарланған бұл екеу 1945–46 маусымынан бастап қайта-қайта пайда болатын рөлге айналды, ал 1947 жылдың басында Бенадерет пен Бернер Голливудтағы NBC коммутаторларын жарнамалық суреттерге түсіру үшін уақытша иеленді. Оның репетиция күндері Джек Бенни бағдарламасымен келіспей, нәтижесінде ол студияға кіргенде берілген белгіленген сценарийден Гертруда рөлін тікелей оқыды. Сондай-ақ ол Гейл Гордонмен бірге Лусилл Боллдың "Менің сүйікті күйеуім" бағдарламасында Айрис Аттербери рөлін ойнады. Бенадерет негізгі актерлік құрамға Айрис ретінде қосылғанға дейін әртүрлі бір реттік рөлдерді орындады, ол Балл кейіпкері Лиз Купердің көршісі және досы болды. Бұл оның радиодағы жалғыз басты рөлі болды және оны Гордонмен қала өмірінен бас тартып, фермерлерге айналған ерлі-әйел ретінде қайта біріктірді, бірақ ол тек сегіз эпизодқа созылды.

Дауыс беру

1943 жылдан бастап Бенәдірет Warner Bros. студиясының Merrie Melodies және Looney Tunes анимациялық қысқаметражды фильмдеріндегі ересек әйел персонаждардың негізгі дауыс берушісіне айналды, бастапқыда Сара Бернермен бірге жұмыс істеді. "Bewitched Bunny" (1954) мультфильміндегі Witch Hazel; бірнеше "Foghorn Leghorn" мультфильмдеріндегі бойжеткен Miss Prissy; "Tweety"дің иесі "Бабай", соның ішінде Академия сыйлығын жеңіп алған "Tweetie Pie" (1947); Бенәдірет өз жұмысы үшін экранда көрсетілмеді, себебі ол Warner Bros. студиясында тәуелсіз актер ретінде жұмыс істеді. 1940 жылғы АҚШ халық санағында оның кәсібі осылай тіркелген. 1955 жылы оның орнын Джун Форэй басты.

Теледидар

Бенадерет Люсиль Боллдың "I Love Lucy" комедиясындағы Этель Мерц рөліне алғашқы таңдауы болды; Балл 1984 жылғы сұхбатында бұл рөл үшін "басқа ешкімнің суреті жоқ" деді. Дегенмен, Бенадерет ұсыныстан бас тартуға мәжбүр болды, өйткені ол Джордж Бернс пен Грейси Аллен шоуының теледидарлық бейімделуіне келісімшарт жасады, сондықтан Вивиан Вэнс ақырында ойнатылды. Бенадерет 1952 жылғы 21 қаңтардағы "Люси Купидонды ойнайды" атты бірінші маусым эпизодында Мисс Льюис рөлінде, махаббатқа мұңлы жесір көрші ретінде ойнады. Ол әр эпизодта пайда болған жалғыз қосалқы актерлік құрам мүшесі болды.

Бланш Мортонның ұзақ жылдар бойы қиындық көріп жүрген күйеуі Гарри рөлін шоудың сегіз жылдық тарихында төрт актер сомдады; соңғысы, Ларри Китинг, 1953 жылғы 5 қазандағы төртінші маусымның премьерасында Джордж Бернс түсірілім алаңына кіріп, ашуланған Бланш Гарриге кітаппен соққы беруге дайындалып тұрған сахнаны тоқтатты. Бернс Китингті Бенадерет пен көрермендерге таныстырды, ол Китингпен әдепті сөздер алмасып, кейіпкерінен шығып кетті. Содан кейін сахна жалғасты, Бенадерет Китингті кітаппен ұрды. Бенадерет пен Грейси Аллен өздеріне киім-кешектерді тұрақты түрде сатып алып, Бланш кейіпкері үшін ерекше күлкіні жасады, ол кейіпкердің маңызды бөлігіне айналды және комедиялық эффект үшін қолданылды: "Бізде үнсіз сахналар болғанда Джордж маған былай дейтін: "Сол жерде күл, Беа". Бенадерет 1954 және 1955 жылдары комедиялық сериалдағы ең үздік қосалқы әйел рөлі үшін екі рет Primetime Emmy Award номинациясына ие болды. Аллен 1958 жылы сегізінші маусымның соңында зейнеткерлікке шыққаннан кейін, бағдарлама 1958–1959 жылдары "The George Burns Show" ретінде жалғасты, Бланш Джорджтың хатшысы ретінде қайта оралды, бірақ төмен рейтингтерге байланысты бір маусымнан кейін тоқтатылды. Ол "General Electric Theater" және "The Restless Gun" фильмдерінде бір рет түсірілді. Бенадерет 1960 жылдары теледидарда белгілі бір деңгейде танымал болды, оның ішінде 1960 жылдан 1964 жылға дейін бір уақытта екі шоуда жұмыс істеді. Бенадерет өзін "бақытты" деп есептеді, өйткені ол Бёрнс пен Алленмен тым тығыз байланысты болды деп қорқып, басқа бір сериалға түсуге мүмкіндік алды. Сол жылы ол Ханна Барбераның "Флинтстоунс" анимациялық сериалында Бетти Руббл дауысын сомдады. Бенадерет бұрынғы радио әріптесі Жан Вандер Пилмен Бетти мен Вильма Флинтстоун рөліне үміткерлік жасап, шоудың тең авторы Джозеф Барбера алдында диалог айтысты, ол кейіннен оларға қай рөлді артық көретіндерін сұрады. 1994 жылы Вандер Пил былай деп еске алды: "Мен: "Ой, мен Вильма болғым келеді!" дедім, ал Беа: "Мен үшін бәрі жақсы" деді. Бенадерет 1961 және 1962 жылдары Ханна Барбераның "Top Cat" және "The Yogi Bear Show" қойылымдарында эпизодтық рөлдерде дауыс берді. Келесі жылы "Petticoat Junction" шоуының тұңғыш маусымын түсіргенде, ол Бетти рөлін кешкі сағаттарда жеке немесе "Флинтстоунс" актерлік құрамымен бірге жазып, дауыс беруді жалғастырды.

Пол Хеннингпен ынтымақтастық

1940-жылдардың аяғында Бенадерет радиодағы Бернс пен Аллен бағдарламасының сценарийін жазған Пол Хеннингпен танысты. Ол 1947 және 1951 жылдар аралығында оның жазған 19 эпизодында ойнады. Бенадерет "Burns & Allen" сериалының алғашқы екі маусымында тұрақты актерлерінің бірі болды, 1956–57 жылдары "The Bob Cummings Show" сериалында екі эпизодта қонақ ретінде пайда болды және 1960-жылдардың ең сәтті сериалдарының үш эпизодында ойнады. 1961 жылы "Беверли Хиллбиллиз" сериалының алғашқы сценарийін оқығаннан кейін Бенадерет әже рөліне үміттене бастады. Хеннинг оны кейіпкерге сәйкес келмейтін тым тоқ деп санағанымен, оған сынақтан өтуге рұқсат берді. Ақырында Айрин Райан рөлді жеңіп алды; Хеннингтің айтуынша, "Бия Айриннің рөлді орындауын көрген соң, маған: 'Міне, сіздің әжеңіз!' деді". Хеннинг Бенадерет үшін Джетро Бодиннің (Макс Бэр-младший) орта жастағы жесір анасы, басты кейіпкер Джед Клампеттің (Бадди Эбсен) туысы Перл Бодиннің қосалқы рөлін жасады. Ол оның жерінде мұнай табылып, миллионер болғаннан кейін, оны Озаркстағы қарапайым үйінен көшіруге көндірді. Пилотты түсіруге кіріспес бұрын Бенадерет hillbilly акцентін үйренуге көмектесу үшін диалект жаттықтырушысын шақырды. Оның өнеріне әсерленген Хеннинг Перлдің бұйра шашын "кейіпкердің менің ойымдағы дәл бейнесі" деп сипаттады. Перл үнсіз фильмдерде фортепианода ойнаған, сондай-ақ ол жоғары мода мен абдыраған шаштараздарды көрген. Ол оқып-жаза білген, ал бұйра шаштар Перлге ең әдемі деп көрінді. CBS оған "Беверли Хиллбиллиз" сериалының үлкен табысынан кейін эфир уақытын бергенде, ол 1963 жылы "Petticoat Junction" ауылдық ситкомын жасады, онда Бенадерет Шади Рест қонақ үйінің жесір иесі Кейт Брэдли рөлінде ойнады. Содан кейін Перл Бодин "Беверли Хиллбиллиз" сюжетінен үйіне қайтып келгендей жазылып шығарылды. Кейт рөлі Бенадереттің алғашқы тікелей рөлі болды: "Кейт Брэдли бұрынғы кейіпкерлерімнен өзгеше. Ол әзіл мен шынайылық арасында дұрыс шешім табуы керек. Ал бұрынғы әйелдерім тек күлкі үшін ғана болды". Ол Хеннингті 18 жасар қызы Линданы Бетти Джо Брэдли рөліне (сәтті) оқуға көндірді. Линда Хеннинг пен Бенадереттің ұлы Джек Бэннон сол кезде жас актерлер театрының мүшесі болды. "Petticoat Junction" бірден танымал болды, Нильсен рейтингінде төртінші орынға жетті және Бенадерет шоудағы төрт толық маусымында (1963–1967) үздік 30-дың ішінде қалды. Оның бұрынғы "Flintstones" серіктері Алан Рид пен Жан Вандер Пил кейінгі маусымдарда қонақ ретінде түсірілді. Хеннингке тағы да пилотсыз жаңа шоу жасауға еркіндік берілді, ол өзінің тығыз кестесіне байланысты әріптесі Джей Сомерске тапсырды. Соммерс 1965 жылы өзінің 1950 жылғы радио бағдарламасы "Granby's Green Acres" негізінде "Green Acres" ситкомын жасады, онда Бенадерет басты рөлде ойнаған, осылайша оны өзінің телешоуының спин-оффына айналдырды.

Фильмдер және басқа да туындылар

Бенадерет 1946 жылдан 1962 жылға дейін алты фильмде эпизодтық рөлдерде ойнады, олардың төртеуі титрлерде көрсетілмеген. Альфред Хичкоктың "Жатқандар" (1946) фильміндегі үкіметтік кеңсе қызметкерінің рөліне ол 200 актрисаның ішінде таңдалды және түсірілімді жарты сағаттың ішінде аяқтады, бірақ оның түсірілген кадрлары фильмнің соңғы нұсқасынан алынып тасталды. Ол сол жылы Radio Life журналына берген сұхбатында, өзінің репликаларын жаттап алуға тырысқаннан кейін: "Мырза Хичкок менің көзіме тіке қарап: «Радиоға қайтуға ниетің бар ма?» деп сұрады. Мен «иә» дедім", - деді. 1945 жылы Бенадерет және оның әріптестері Джанет Уолдо мен Кэти Льюис бұрынғы KFRC жұмыс берушісі Дон Лидің W6XAO телеарнасындағы сән көрсетіліміне қатысуға жоспарлаған, бірақ жоба орындалмады. Ирвинг Тейлордың "Drink Along with Irving" (1960) атты жаңалық альбомында ол тиісінше Эльвия Оллманмен және Мел Бланкпен "Sub Bourbon Living" және "Separate Bar Stools" атты әндерде дуэт орындады.

Жеке өмір

Бенәдерет пен оның алғашқы күйеуі, актер Джим Бэннон, Лос-Анджелестегі KHJ станциясында жұмыс істеген кезде танысты. Олардың Маги (1947 ж.т.) атты қызы болды. Алайда, Бэннонның «Red Ryder» ойдан шығарылған кавбой кейіпкерін сомдауына байланысты, көп фильм түсіру және гастрольдік кестесі олардың некесіне қиындық туғызды және ол 1950 жылдың қыркүйегінде ажырасуға өтініш берді. Кейін ол, «The Jack Benny Program» бағдарламасында жұмыс істеген фильмдер мен теледидар үшін дыбыс эффектілерін жасайтын техник, Джек Смитпен танысты және олар Бенәдерет қайтыс болғанға дейін 1968 жылға дейін бірге болды. Олардың ұлы Джек актер болды, ол «Petticoat Junction» сериалында эпизодтық рөлдерде теледидардағы дебютін жасады (сондай-ақ, шоуда диалогты жатқа айтуға үйретуші ретінде жұмыс істеді), кейін «Lou Grant» сериалында ойнады. Ол сонымен қатар Сан-Фернандо аңғарында «Welcome Wagon» ұйымымен жұмыс істеді.

Ауру және өлім

1963 жылы жоспарлы тексеру кезінде Бенадереттің өкпесінде бір дақ табылды. Ол келесі тексеру кезінде көрінбеді, бірақ 1967 жылдың қарашасына қарай қайта пайда болып, үлкейді. Бенадеретке жасалған ем алғашқыда сәтті аяқталды және 1968 жылдың қаңтарында тоқтатылды. Ол емделу кезінде сериалдың 10 бөлімін жіберіп алды, сол кезде оның Кейт Брэдли кейіпкері оқиға барысында қаладан кеткендей беймәлім түрде сипатталды. Бенадерет жазылып, түсірілімдерге қайта оралады деп күтілді. Розмари ДеКэмп (Кейттің қарындасы Хелен) және Ширли Митчелл (Кейттің туысы Мэй Дженнингс) оның болмаған уақытында уақытша ана рөлін атқарды; Митчелл бұрын 1954-1955 жылдары «Джек Бенни бағдарламасында» Бенадеретпен бірге Мейбел Флэпсадл рөлінде жұмыс істеген. Бенадерет 30 наурызда көрсетілген бесінші маусымның финалында – «Кейттің үйге оралуы» бөліміне оралды, бірақ бес айдан кейін алтыншы маусымның алғашқы үш бөлімін түсіргеннен кейін, денсаулығына байланысты түсірілімдерді жалғастыра алмағандықтан сериалдан кетті. Алайда, оның жағдайы күрт нашарлады; 26 қыркүйекте ауруына байланысты көкірек ауыруы салдарынан ол соңғы рет ауруханаға түсуге мәжбүр болды. Алтыншы маусымның төртінші бөлімі – «The Valley Has a Baby» Бенадереттің соңғы жұмысы болды, онда тек оның дауысы және оның арт жағынан түсірілген көрінісі болды. Ол Солтүстік Голливудтағы Вальхалла еске алу паркіндегі зиратқа жерленді және оның жанына қойылды.

Фильм

Жыл Атауы Рөлі Ескертулер 1946 Жаман әйгілі Файл кеңсесінің қызметкері Аталымы көрсетілмеген 1949 Қаладағы Бруклиндегі метродағы қыз Аталымы көрсетілмеген 1952 Бірінші рет Миссис Поттер Аталымы көрсетілмеген 1954 Қара жесір Миссис Франклин Уолш Аталымы көрсетілмеген 1959 Боялған пәтерлерді тонаушылар Элла Хизер 1962 Түн жұмсақ Миссис Маккиско

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескермелер 1950–1958 Джордж Бернс және Грейси Аллен Шоуы Бланш Мортон 291 эпизод Номинация – Комедиялық сериалдағы ең үздік қосалқы актрисаға арналған «Primetime Emmy» сыйлығы (1954, 1955) 1952 Мен Люсиді жақсы көремін Мисс Льюис Эпизод: «Люси Купидонды ойнайды» 1952–1955 Джек Бенни бағдарламасы Гертруда Гиршифт 7 эпизод Радиодағы рөлінің жалғасы 1955 Линия Эпизод: «Тоқылдардың араласуы» 1956–1957 Боб Каммингс Шоуы Бланш Мортон/Дикси 2 эпизод 1958–1959 Джордж Бернс Шоуы Бланш Мортон 25 эпизод 1959 General Electric Театры Мари Эпизод: «Түнгі клуб» 1959 Тынықсыз мылтық Мадам Бримстоун Эпизод: «Мэ Бримстоун ханым» 1960 Мистер Магу Мама Магу; қосымша дауыстар 5 эпизод 1960 77 Сансет Стрип Мэри Филд Эпизод: «Өлімге он цент» 1960–1963 Флинтстоунс Бетти Раббл; қосымша дауыстар 112 эпизод 1960–1961 Питер Мэриді жақсы көреді Вилма 32 эпизод 1961 Доби Гиллистің көптеген махаббаттары Телефон операторы Эпизод: «Спейсвилл» 1961 Топ Кэт Әр түрлі кейіпкерлер (дауыстар) 6 эпизод 1962 Жаңа буын Мисс Хорн Эпизод: «Уолтер атымен мотивация» 1962 Пит және Глэдис Миссис Спрингер Эпизод: «Континенттік кешкі ас» 1962 Жетсонс Эмили Скоупс/Селеста Скайлер Эпизод: «Әжеден келу» 1962–1963, 1967 Беверли Хиллз Кузен Перл Бодин 23 эпизод 1963–1968 Күймелдік қаламша Кейт Брэдли 164 эпизод 1965–1966 Жасыл шалғай Кейт Брэдли 6 эпизод