Кіріспе

Санлукар де Баррамеда (Sanlúcar de Barrameda) (sanˈlukaɾ ðe βaraˈmeða) немесе жай ғана Санлукар – Кадис провинциясының солтүстік-батысындағы қала, Испанияның оңтүстігіндегі Андалусия автономды аймағының бір бөлігі. Санлукар Гуадалкивир өзенінің сол жағалауында, Донана ұлттық паркіне қарама-қарсы орналасқан. Провинциялық астана Кадистен 52 км, ал Андалусия автономды аймағының астанасы Севильядан 119 км қашықтықта жатыр. 2019 жылғы Ұлттық статистика институты мәліметінше, қала халқы 68 656 адамды құрайды. Санлукарда ежелгі заманнан бері адамдар қоныстанған, және ол Тартессия цивилизациясының құрамына кірген деп саналады. 1297 жылы Сан-Лукар қаласы испан дворяны Алонсо Перес де Гусманға сыйға берілді. Оның стратегиялық орналасуы 15-17 ғасырлар аралығында Американы зерттеу, отарлау және христиан дінін тарату үшін маңызды орталыққа айналдырды. 1645 жылдан кейін Санлукар стратегиялық маңыздылығының көп бөлігін жоғалтты, себебі Медина Сидония үйінің беделі түсті, Карл II тұсында Испания құлдырады, 1717 жылы Каса-де-Контратасион Кадис қаласына көшірілді және 1755 жылы Лиссабон жер сілкінісі болды. 19 ғасырда қала экономикасы жүзім шарап жасау және жазғы туризмге бейімделді. 20 ғасыр Испаниядағы азамат соғысы кезіндегідей, қалаға қирату мен саяси дүрбелең әкелді. 1973 жылы Санлукар мәдени және тарихи ескерткіш ретінде жарияланды. Демократия қайта орнатылғаннан кейін (1975-1982) қалалық кеңес көп мөлшерде қарыз алды, нәтижесінде Санлукар Испаниядағы жан басына шаққандағы табысы ең төмен қалаға айналды. Қазіргі уақытта (2010) Санлукар ас-суымен, әсіресе манзанилламен (фино шеринің бір түрі) және креветкаларымен танымал жазғы туристік орын. Бұл қала жағажайдағы ат жарыстары мен фламенко музыкасымен де әйгілі. Медина Сидония үйінің тарихи мұрағаты (Archivo de la Casa de Medina Sidonia) көпке танымал болмаса да, маңыздылығы зор; Медина Сидония үйінің мұрасының көп бөлігі сол аттас сарайда сақталған. Қаланың қасиетті қамқоршысы – 1917 жылы арналған Қайырымдылық Анасы.

География

Санлукар де Баррамеда Андалусия автономды бірлестігінің Атлантика жағалауында, Кадис провинциясында, Гуадалкивир өзенінің сағасының сол жағында орналасқан, бұл Хуэльва және Севилья провинцияларын бөліп тұрады. Муниципалитеттің ауданы 174,3 км² және 6 км жағажай бар. Қала Коста-де-ла-Лус (Жарық жағалауы) деп аталатын туристік аймақтың бөлігі болып табылады, ол Кадис провинциясының орталығынан шамамен 44 км қашықтықта жатыр. Бұл аймаққа Донана табиғи паркінің құрамына кіретін Пинар де ла Бонанса Алгайда және Гуадалкивир батпақтары кіреді. Санлукар де Баррамеда Трабужена, Херес де ла Фронтера, Рота, Пуэрто-де-Санта-Мария және Чипиона муниципалитеттерімен шектеседі. Оның топографиясы Ұлттық топографиялық картаның 1047 нөміріндегі MTN50 парағында (1:50,000 масштабында) көрсетілген.

Тарих

1264 жылы Кастилия королі Альфонсо X Санлукар де Баррамеданы маврлардан басып алғаннан кейін, ол Санлукар сеньориосының астанасы ретінде қайта құрылды және 15-16 ғасырларда Атлантика жағалауын Жерорта теңізімен байланыстыратын сауда үшін маңызды порттардың біріне айналды. Жаңа әлемнің ашылуынан кейін Санлукар кемелерді қайта жабдықтау порты ретінде дамыды және испан конкистадорларының көптеген сапарларының бастапқы нүктесі болды. 1498 жылдың 30 мамырында Христофор Колумб Санлукардан үшінші саяхатына шықты (Кристофер Колумбтың саяхаттарына қараңыз). Тағы бір тарихи сапар – 1519 жылдың 10 тамызында Фердинанд Магелланның Севильядан бес кемеден тұратын флотымен Гуадалквивир өзенімен төменге қарай Санлукар де Баррамедаға келгені, онда олар бес аптадан астам уақыт күтті. Санлукар 1522 жылы Магеллан экспедициясының соңғы аман қалған кемесі – Хуан Себастьян Элькано басқарған «Nao Victoria» кемесінің келгеніне куә болды, ол әлемді айналып өткен алғашқы кеме еді. Канар аралдарын (Ла-Пальма, 1492 ж. және Тенерифе, 1495 ж.) бағындырған және кейіннен аралдардың губернаторы болған Алонсо Фернандес де Луго Санлукарда дүниеге келді. Панфило де Нарваес басқарған Флоридаға жасалған бақытсыз экспедиция 1527 жылдың 17 маусымында Санлукардан жолға шықты. Экспедициядан тек төрт адам ғана аман қалды, олардың ішінде Альвар Нунез Кебеза де Вака өзінің «Naufragios» атты еңбегінде экспедицияны сипаттады.

Мәдениет

Санлукар де Баррамеда – Испанияның ең танымал үш шери өндіретін қаланың бірі. (Қалған екеуі – Шере де ла Фронтера, шери осы қаланың атымен аталады, және Эль Пуэрто де Санта-Мария.) Теңіз жағасында орналасқан қала болғанымен, Санлукар де Баррамедада Испаниядағы ең көне ат жарыстары және Еуропадағы ең көне жарыстардың бірі өтеді. Бұл жарыстар әр тамыз айында Гуадалкивир өзенінің құйылысынан жағалау бойында күн батқанға дейін мыңдаған көрерменнің алдында өткізіледі. 1500 м және 1800 м қашықтықтағы жарыстар Испаниядағы алғашқы рет реттелген ат жарыстары болды; ат теміршілері ерекше түстердегі киім және қалпақ киеді. Жыл сайын өткізілетін басқа да шаралар: жергілікті гастрономиялық бәйге – Санлукар тапас жәрмеңкесі; мамыр айының соңында, Noches de Bajo de Guía фламенко маусымының басталуымен бірге өтетін Feria de la Manzanilla; классикалық және джаз фестивальдері; және кейде танымал әртістердің концерттері. Қала сонымен қатар Росио паломничествосымен де танымал, бұл Рим-католик дінінің ең танымал көріністерінің бірі; оны Сантьяго немесе Лурдес паломничестволарымен салыстыруға болады. Санлукар ежелгі заманнан бері бұқа күресіне деген құштарлығымен белгілі және Мануэль Эрмосилла и Ланенера, Хосе Мартинес Ахумада ("Лименьо"), Франсиско Охеда Гонсалес ("Пако" Охеда), Хулио Вега Родригес ("Марисмено"), Хосе Луис Парада және Мануэль Родригес Бланко ("Эль Мангуин") сияқты бірнеше танымал бұқа күресішілерді әлемге таныстырды.

Адамдар

Санлукар тұрғындары тарихи тұрғыдан негізінен ауыл шаруашылығында (көбінесе жүзім шаруашылығында) және балық аулауда (әсіресе әйгілі Санлукар шаяны үшін) жұмыс істеген. Бұл екі кәсіп қаланың әртүрлі бөліктерінде табиғи түрде шоғырланған, және соңғы онжылдықтардағы жаңғыруға дейін әр аймақта тұратын адамдар арасында айқын ерекшеліктер болған. Бахо-де-Гия деп аталатын теңіз жағасындағы тұрғындар негізінен балық аулаумен айналысқан. Бүгінде олар балық аулаумен қатар, тазa балық және теңіз өнімдерін ұсынатын мейрамханаларды да басқарады. Қаланың Барио Альто деп аталатын теңізден алыс, биік жатқан бөлігінде тұратын адамдар бұрын тек ауыл шаруашылығымен айналысқан. Бірақ, механикаландырудың енгізілуімен бұл салаға жыл бойы аз жұмыс күші қажет болды, сондықтан көптеген шаруалар енді "шери үшбұрышы" деп аталатын маусымдық жүзім жинаумен айналысады. Санлукар орталығы сауда орталығы ретінде дамыды, қаланың көрінісі тарихи ғимараттармен (монастырлар, шіркеулер және т.б.) және заманауи құрылыстардың үйлесімінен құралған. Қаланың бұл бөлігі 20-шы ғасыр басында буржуазия мен аристократияның маңы ретінде қалыптасты. Сол кезде Санлукар танымал жағажай курорты болды; қазіргі таңда бұл аймақтағы тұрғындар көбінесе жергілікті шарап өндірісімен және туризм саласымен байланысты.

Донана ұлттық паркі

Гуадалкивир өзенінің сағасында орналасқан Санлукар, жақын маңдағы Донана ұлттық паркінің (Parque Nacional de Doñana) және оның табиғи ерекшеліктерін зерттеуге ыңғайлы база болып табылады. Парк ішінде Hinojos Marismaсы (Қызылшалғынның тұзды батпағы) орналасқан; сонымен қатар, оның шегінде Финикиялықтардан бұрын Иберияда болған ежелгі өркениеттің астанасы – Тартессос қаласының жоғалған орны болуы мүмкін.