Кіріспе
Италиялық шығыстанушы, индулог және ғалым Джузеппе Туччи (; 5 маусым 1894 – 5 сәуір 1984) – итальяндық шығыстанушы, индулог және Шығыс Азияны зерттеуші ғалым, Тибет мәдениеті мен буддизм тарихы саласында маман. Туччи итальян фашизмін қолдаған және итальяндық идеологиялық науқандарды қолдау үшін Азия дәстүрлерін идеализациялаған. Ол бірнеше еуропалық тілдерді, санскрит, бенгал, пали, пракрит, қытай және тибет тілдерін жетік меңгерген және өмірінің соңына дейін Римнің Ла Сапиенца университетінде оқытумен айналысқан. Ол буддатану ғылымының негізін қалаушылардың бірі саналады.
Giuseppe Tucci (; 5 June 1894 – 5 April 1984) was an Italian orientalist, Indologist and scholar of East Asian studies, specializing in Tibetan culture and the history of Buddhism. During its zenith, Tucci was a supporter of Italian fascism, and he used idealized portrayals of Asian traditions to support Italian ideological campaigns. Tucci was fluent in several European languages, Sanskrit, Bengali, Pali, Prakrit, Chinese and Tibetan and he taught at the University of Rome La Sapienza until his death. He is considered one of the founders of the field of Buddhist Studies.
Білім және өмірбаяны
Ол Марке облысының Мацерата қаласында итальяндық орташа табысты отбасында (Апулиядан) дүниеге келді және академиялық жағынан дамыды. Университетке түсер алдында еврей, қытай және санскрит тілдерін өзі жете оқып, 1911 жылы, 18 жасында, беделді "Zeitschrift des Deutschen Archäologischen Instituts" журналында латын жазуларының жинағын жариялады. 1919 жылы Рим университетін бітірді, алайда Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан оқуы бірнеше рет үзіліске ұшырады. Бітірген соң Үндістанға сапар шегіп, бенгал ақыны және Нобель сыйлығының лауреаты Рабиндранат Тагор құрған Вишва-Бхарати университетінде қоныс тепті. Ол буддизм, тибет және бенгал тілдерін зерттеді, сонымен қатар итальян және қытай тілдерін оқытты. Ол Дака, Бенарес және Калькутта университеттерінде де оқыды және дәріс берді. 1931 жылға дейін Үндістанда болып, содан кейін Италияға қайтып оралды.
Стипендия және бедел
Ол Италияның Шығыстану ғылымының көрнекті маманы болды, зерттеу салалары ежелгі Иран дінінен бастап Үнді және Қытай философиясына дейін алуан түрлі болды. Ол негізінен Рим университетінде оқытты, бірақ Еуропа мен Азияның көптеген оқу орындарында қонақ ғалым ретінде жұмыс істеді. 1931 жылы Неаполь университетінің "L'Orientale" оны Қытай тілі мен әдебиеті кафедрасының алғашқы профессоры етіп тағайындады. 1933 жылы ол Римде орналасқан IsMEO (Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente) институтын құруға қолғабыс жасады. IsMEO «Муссолиниге тікелей бағынышты рухани мекеме» ретінде құрылды. 1945 жылға дейін, IsMEO жабылғанға дейін, Джентиль оның президенті болды, ал Туччи атқарушы вице-президенті және кейін тілдер курстарының директоры қызметін атқарды. Туччи алғаш рет 1936 жылдың қараша айында Жапонияға ресми сапар жасады және 1937 жылдың қаңтарына дейін екі айдан астам уақыт болды, ол Токиодағы Итальяндық-жапон институтының (Istituto Italo-nipponico) ашылуына қатысты. Туччи Жапонияны аралап, Тибет және «жарыс тазалығы» тақырыбында лекциялар оқыды. Ол Азияда, мысалы, Пәкістанның Сват аймағында, Ауғанстанның Газни қаласында, Иранның Персеполисінде және Гималайдағы археологиялық қазбаларды ұйымдастырды. 1948 жылы ол Тензинг Норгеймен бірге Тибетке экспедиция ұйымдастырды, ол 5 жылдан кейін Эверест шыңына көтерілді. Норгейдің «Эверест адамы» атты кітабында айтылғандай, Туччи елге жасаған сегізінші сапарында өте жанданып, белсенді болған. Сапар барысында ол Потала сарайында Далай-ламамен кездесіп, «Тибетте жеті жыл» кітабының авторы Генрих Харрермен жолықты. Сондай-ақ, ол Шығыс өнерінің ұлттық мұражайын құруға демеушілік етті. 1978 жылы ол Халықаралық өзара түсіністік үшін Жавахарлал Неру сыйлығын, ал 1979 жылы тарих саласындағы Балзан сыйлығын (Эрнест Лабрусспен бірге) алды. Өмірі бойында 360-тан астам кітап және мақала жазды.
Саясат
Туччи итальян фашизмін және Бенито Муссолиниді қолдаған. 1936 жылдың қарашасынан 1937 жылдың қаңтарына дейін ол Муссолинидің Жапониядағы өкілі болды, ол Италия мен Жапония арасындағы дипломатиялық қатынастарды жақсарту және фашистік үгіт жүргізу үшін жіберілді. 1937 жылдың 27 сәуірінде ол радиода Муссолини атынан жапон тілінде сөз сөйледі. Оның осы елдегі әрекеттері Италияның Антикоминтерн пактісіне қосылуына (6 қараша 1937 ж.) жол ашты. Туччи 1941 жылы Италия мен Жапонияның саяси одағын нығайту мақсатымен құрылған «Ямато» итальяндық үгіт журналының редакциялық алқасының мүшесі болды. Ол Италия мемлекеті үшін 1930-1940 жылдардағы өнеркәсіптік Еуропаның рационализмін сынап, табиғатпен байланыстағы шынайы өмірді іздеген, оны Азияда табуға болатынын айтқан көптеген мақалалар жазды. Тибеттанушы Дональд С. Лопестің сөзінше, "Туччи үшін Тибет – экологиялық жұмақ және мәңгілік утопия, индустриалдық Еуропа одан бейнелі түрде қашып, тыныштық таба алатын, батыстың дертіне шипа болатын және Еуропа өз таза өткенін қайта таба алатын жер". Хью Ричардсон мен Дэвид Снелгроув 1968 жылы жарық көрген «Тибеттің мәдени тарихы» кітабының алғы сөзінде: «Тибет өмірінің, өнерінің және білімінің көптеген жасырын қазыналарын ашқан Джузеппе Туччиге» деп жазды. Марсель Юреш сомдаған Туччи Фрэнсис Форд Копполаның 2007 жылғы «Жастықтан безілгендер» фильмінде кейіпкер ретінде пайда болады.
Өлім
Туччи 1984 жылы Римге жақын Сан-Поло-деи-Кавальериде дүниеден озды.
Өмірбаян
Туччи туралы жалғыз өмірбаян Энрика Гарзиллидің "L'esploratore del Duce. Джузеппе Туччидің оқиғасы және итальян саясаты Шығыста, Муссолиниден Андреоттиге дейін. Джулио Андреоттимен хат алмасуы" (Con il carteggio di Giulio Andreotti), Рим/Милан: Memori, Asiatica, 2012 (3-ші басылымы 2014), 2 томдық; 1-том, lii+685 б.; 2-том, xiv + 724 б.