"Скрудж: Рождество по-американски"

Кіріспе

1988 жылы Ричард Доннер түсірген фильм

«Скроуг» – 1988 жылы түсірілген американдық Рождестволық фантастикалық комедиялық фильм. Режиссері – Ричард Доннер, сценарий авторлары – Митч Глейзер және Майкл О’Донахью. Чарльз Диккенстің 1843 жылғы «Рождество жырлары» повесіне негізделген «Скроуг» – заманауи нұсқасы. Фильмде Билл Мюррей циник және өзімшіл теледидар басшысы Фрэнк Кросс рөлінде ойнайды. Рождество қарсаңында оны бірнеше әруақтар келіп, Рождестволық рухын қайта табуға көмектесуге тырысады. Фильмде сонымен қатар Карен Аллен, Джон Форсайт, Джон Гловер, Бобкат Голдтвейт, Кэрол Кейн, Роберт Митчем, Майкл Дж. Поллард және Альфре Вудард та ойнайды. «Скроуг» фильмінің түсірілімі үш ай бойы Нью-Йорк пен Голливудта, 1987 жылдың желтоқсанынан 1988 жылдың наурызына дейін 32 миллион долларлық бюджетпен жүргізілді. Мюррей «Ghostbusters» фильмінің сәттілігінен кейін төрт жылдық үзілістен соң осы фильмге қайта оралды, бірақ ол «Кішкентай қорқынышты дүкенде» шағын рөлде ойнаған. Мюррей жобаға келісуден бұрын Глейзер мен О’Донахьюмен бірге сценарийді қайта жұмыс істеді. Тура түсірілім барысында Мюррей мен Доннердің фильмге қатысты көзқарастары әртүрлі болғандықтан, өндіріс қиындықтарға толы болды. Мюррей фильмдегі уақытын «азап» деп сипаттады, ал Доннер Мюррейді «өте шығармашыл, бірақ кейде қиын» деп атады. Мюррейдің үш бауыры – Брайан, Джон және Джоэлмен бірге «Скроуг» фильмінде көптеген танымал актерлер эпизодтық рөлдерде ойнады. Фильмді насихаттау кезінде Мюррейдің «Ghostbusters» рөлі пайдаланылып, екі фильмде де оның әруақтармен кездесуіне сілтеме жасалды. «Скроуг» 1988 жылдың 23 қарашасында кең экрандарға шықты және бүкіл әлем бойынша 100 миллион доллардан астам табыс тапты. Фильмге көрермендер жағымды пікір білдірді, бірақ сыншылардың пікірі әртүрлі болды. Кейбіреулер фильмді тым қатал, ал енді біреулері тым сезімтал деп тапты. Фильм «Үздік макияж» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ие болды, бірақ фантастикалық комедия «Битлжуис» жеңіске жетті. Шығарылғаннан бері «Скроуг» Рождество мерекесінде телеарналарда көрсетіліп тұрады. Кейбір сыншылар оны дәстүрлі Рождестволық фильмдерге балама деп санайды, ал басқалары «Скроуг» заманынан озып, қазіргі уақытта да өзекті екенін айтады. Фильм ең жақсы Рождестволық фильмдердің тізіміне енген.

Scrooged is a 1988 American Christmas fantasy comedy film directed by Richard Donner and written by Mitch Glazer and Michael O'Donoghue. Based on the 1843 novella A Christmas Carol by Charles Dickens, Scrooged is a modern retelling that follows Bill Murray as Frank Cross, a cynical and selfish television executive who is visited by a succession of ghosts on Christmas Eve intent on helping him regain his Christmas spirit. The film also stars Karen Allen, John Forsythe, John Glover, Bobcat Goldthwait, Carol Kane, Robert Mitchum, Michael J. Pollard, and Alfre Woodard. Scrooged was filmed on a $32 million budget over three months in New York City and Hollywood from December 1987 to March 1988. Murray returned to acting for the film after taking a four year hiatus following the success of Ghostbusters, which he found overwhelming, although he had a minor role in Little Shop of Horrors. Murray worked with Glazer and O'Donoghue on reworking the script before agreeing to join the project. The production was tumultuous, as Murray and Donner had different visions for the film. Murray described his time on the film as "misery", while Donner called Murray "superbly creative but occasionally difficult". Along with Murray's three brothers, Brian, John and Joel, Scrooged features numerous celebrity cameos. The film's marketing capitalized on Murray's Ghostbusters role, referring to his encounters with ghosts in both films. Scrooged was released on November 23, 1988, and grossed over $100 million worldwide. The film received a positive response from test audiences, but was met with a mixed response upon its release from critics who found the film either too mean spirited or too sentimental. It was nominated for an Academy Award for Best Makeup, but lost to the fantasy comedy film Beetlejuice. Since its release, Scrooged has become a regular television Christmastime feature, with some critics calling it an alternative to traditional Christmas films, and others arguing that Scrooged was ahead of its time, making it relevant in the modern day. It has appeared on various lists of the best Christmas films.

Сюжет

IBC телеарнасының директоры Фрэнк Крос Рождество қарсаңында "Рождестволық күй" сериалының экстравагантты жан-жақты көрсетілімін өткізуді талап етіп отыр. Өз командасына шоу үшін қорқынышты телереклама көрсеткеннен кейін, Франк оған келіспегені үшін атқарушы Елиот Лаудермилкті жұмыстан шығарады. Фрэнк өзінің Рождестволық тізіміндегі көпшілігіне, оның ішінде өзінің жеке көмекшісі Грейс пен ағасы Джеймске арзан IBC сүлгілерін жібереді, бірақ оның тізіміндегі қуатты және ықпалды тұлғалар қымбат VCR алады. Фрэнктің өндірістен стресске ұшырағанын көріп, оның бастығы Престон Райнлендр көмек үшін кеңесші Брайс Каммингсті шақырады, ол жасырын түрде Фрэнктің жұмысын қалайды. Шоудың алдындағы түнде Фрэнкке оның бұрынғы ақылшысы Лью Хейвардтың арманы келіп түседі, ол да жеті жыл бұрын жүрек соғысынан қайтыс болған. Лью келесі күні тағы үш арбаның пайда болатынын ескертеді, олар оған сол тағдырдан құтылуға көмектеседі. Ол жоғалып кетпес бұрын, арба Клэр Филлипспен байланысады, Фрэнктің жылдар бұрын жоғалған махаббаты. Ол Frankпен сөйлесу үшін желіге келеді, бірақ ол тым бос болған кезде ол үйсіздердің баспанасында жұмыс істеуге оралады. Репетициялар басталып, Франк Престонмен түскі тамақты аяқтағанда, оған маньяк такси жүргізушісі ретінде пайда болған өткен Рождествоның арбауы келеді. Ол оған суық және алыста тұратын әкесін өтеу үшін қалай теледидарды қолданғанын және Клэрді қалай сүйгенін, бірақ теледидардағы мансабын оған қарағанда басымдыққа ие болған кезде оны жоғалтып алғанын еске салады. Содан кейін Франк Клэрдің баспанасына барып, онымен қарым-қатынасын түзетеді. Алайда оның мінезі тез өзгеріп, үйсіздерге және жұмысшыларға деген жеккөрушілігін көрсетеді. Жақсысыз қарым-қатынастан кейін ол студияға оралады. Біреуді құтқарып қалғың келсе, өзіңді құтқарып ал". Рождестволық рух Франктің назарын аудару үшін оны ұрып, тепкілеп, шапалақпен шағып, оның назарын аударатын эфирлі, тәтті дауысты жұлдыз ретінде келеді. Ол Грейстің пәтеріне алып барады, ол оның үлкен отбасын, оның ішінде кіші ұлы Кальвинді асырау үшін күресіп жатқанын көреді, ол әкесі қайтыс болғаннан бері мылқау болып қалды. Содан кейін Жілек оған Джеймсті көрсетеді, ол кішіпейіл, бірақ мерекелік Рождествоны достарымен және әйелі Вендимен өткізеді. Джеймс әлі күнге дейін Фрэнкті қорғап отыр, оның арзан сыйлықтарына және Рождествоны тойлаудан бас тартуына қарамастан. Содан кейін Жілек оны үйсіздер үйінде кездескен Германмен бірге тротуардың астындағы мұздаған орынға тастайды. Франк қатты таңғалады, өйткені Герман өлімге дейін тоңған. Фрэнк қашып құтылуға тырысады, ол өндірістің түсіріліміне апаратын есікті бұзып шығады. Престон Брайске Франкке демалыс беру үшін репетицияларды өз мойнына алуды тапсырады. Ол өзінің кеңсесінде өзін күтіп тұрған мас және бұзық Элиотты табады. Ол Фрэнкті жұмысынан, отбасынан және үйінен айырған үшін өлтіруге дайын. Фрэнк лифтке қашып кетеді, онда болашақ Рождествоның арбағы сияқты Қаһарлы Жігіт күтеді. Ол оны болашаққа алып кетеді, онда қазір кататониялық Кальвин институционалды түрде емдеуге жатқызылған. Клэр Фрэнктің кеңесіне құлақ асты, бұл оның бай адаммен некеге тұрып, азғын өмір сүруіне және үйсіздерге жек көруіне әкелді. Ақырында, "Жүлік" Фрэнктің кремация рәсімін көрсетеді, тек Джеймс пен оның әйелі ғана қатысады. Бастапқыда Джеймсті қайтыс болған деп ойлаған Франк қорқып, өкінішпен, өзін өртеп жіберуде екендігін білгенде, одан да қатты шоқ болады. Ол қашып шығып, лифттен шығып, Елиотқа қарайды, бірақ оның әлі де оны өлтіргісі келетінін білмейді. Фрэнктің мінез-құлқының өзгеруі Елиотты таң қалдырады, әсіресе ол оған жоғары деңгейдегі басшы лауазымын ұсынғанда, ол оны қабылдайды. Элиот Фрэнкке өндіріс орнына оралуға көмектеседі, онда ол Брайсты бақылау бөлмесінде сақтайды және тірі эфирде өмірге деген жаңа бағасын айту үшін кіріп кетеді. Ол эфирде Грейс, Джеймс, актерлер мен актерлік құрамнан кешірім сұрайды, ал Клэрге жалынды өтініш жасайды. Клэр мұны баспанада көріп, Рождествоның арбасының көмегімен желіге бет алады. Франк пен Клэр қайтадан кездескенде, Кальвин бірінші рет сөйлеп, Грейстің қуанышына "Құдай бәрімізді жарылқасын" деп айтуды еске салады. Фрэнк команданы "Жүрегіңізге кішкене махаббат сал" әнін әндетіп, Лью, үш Жілек және Германның жындысын көреді. Содан кейін Фрэнк театрда отырғандардың бәрін де ән сауғалауға шақырады. Үйінде қарап отырған Джеймс Фрэнкті "Менің ағам, Рожд�...

IBC Television executive Frank Cross is pushing for an extravagant live production of A Christmas Carol on Christmas Eve, making everyone work throughout the holiday. After showing his team a gruesome TV spot for the show, Frank fires executive Eliot Loudermilk for disagreeing with him. Frank sends cheap IBC towels to most on his Christmas list, including his personal assistant Grace and his brother James, but the powerful and influential figures on his list get expensive VCRs. Seeing Frank's stress from the production, his boss Preston Rhinelander brings in consultant Brice Cummings for assistance, who secretly wants Frank's job. The night before the show, Frank is visited by the ghost of his past mentor Lew Hayward, an also unloved miser who died from a heart attack seven years prior. Lew warns him three more ghosts will appear over the next day to help him avoid the same fate. Before he vanishes, the ghost contacts Claire Phillips, Frank's lost love from years ago. She comes to the network to talk to Frank, but when he's too busy she returns to her job at a homeless shelter. As rehearsals start and Frank finishes lunch with Preston, he is visited by the Ghost of Christmas Past, appearing as a manic taxi driver. He reminds him how he used television to compensate for a cold and distant father and how he fell in love with Claire but lost her when he prioritized his television career over her. Afterwards, Frank goes to Claire's shelter to make amends. However, his attitude quickly sours and he shows his contempt for the homeless and the workers. After an uncomfortable interaction with some of the people at the shelter, he returns to the studio after telling Claire to "Scrape 'em off. If you wanna save somebody, save yourself." The Ghost of Christmas Present arrives as an ethereal, sweet voiced fairy who punches, kicks and slaps Frank to get his attention. Taking him to Grace's apartment, he sees her struggling to support her large family, including her youngest son Calvin, who has remained mute since witnessing his father's death. The Ghost then shows him James, spending a humble yet festive Christmas with friends and his wife Wendie. James still defends Frank, despite his cheap gifts and refusal to celebrate Christmas with him. The Ghost then leaves him in a frozen utility space under a sidewalk with Herman, whom he met at the homeless shelter. To Frank's shock, Herman has frozen to death. Frank desperately tries to escape, breaking through a boarded up door leading to the set of the production. Preston directs Brice to take over rehearsals to give Frank some time off. In his office he finds a drunken and deranged Eliot waiting for him. He's ready to shoot Frank for costing him his job, family, and home. Frank escapes into the elevator where the Grim Reaper like Ghost of Christmas Future awaits. It takes him to a future where a now catatonic Calvin has been institutionalized. Claire has followed Frank's advice, leading to her marrying rich, living decadently, and viewing the homeless with disgust. Finally, the Ghost shows Frank's cremation ceremony, with only James and his wife present. Frightened and remorseful, having initially mistaken James as the deceased, Frank is further shocked to find himself about to be incinerated. He breaks out and emerges from the elevator to face Eliot, elated to be alive but oblivious that he is still trying to kill him. Frank's completely changed demeanor surprises Eliot, particularly when he offers him a high level executive position, which he accepts. Eliot helps Frank return to the production set, where he secures Brice in the control room and breaks into the live broadcast to speak of his new appreciation for life. He apologizes on air to Grace, James, and the cast and crew, and makes a passionate plea to Claire. Claire sees this at the shelter and heads for the network with the help of the Ghost of Christmas Past. As Frank and Claire reunite, Calvin comes up, speaking for the first time, reminding him to say "God bless us, everyone", much to Grace's elation. Frank leads the crew in singing "Put a Little Love in Your Heart", and sees Lew, the three Ghosts, and Herman's ghost smiling and waving back to him while singing along as the show ends. Then Frank encourages everyone in the theater to sing along. Watching at home, James hails Frank as "My brother, the King of Christmas".

Шығару

Фильмнің жарнамалық кампаниясында Мюррейдің "Ghostbusters" фильміндегі рөліне сілтеме жасалды, соның ішінде слогандарда "Билл Мюррей қайтадан әуестердің арасында, бірақ бұл жолы үш бірге біреуге қарсы" деп айтылды. Әлем бойынша 100,3 миллион доллар жиналды.

Үй медиасы

Scrooged 1989 жылы VHS және Laserdisc форматында, ал 1999 жылы DVD форматында жарық көрді. DVD нұсқасы 2006 жылдың 31 қазанында "Yule Love It!" аталымымен қайта шығару жоспарланған. Бұл нұсқаға Доннердің "Билл Мюрреймен түсірілім алаңында", Мюррейдің ShoWest көрмешілер конвенциясынан жолдауы, сондай-ақ "Scrooged-тың визуальды стилі", "Эбенезерді жаңарту", "Періштелерді тірілту" және "Есте қаларлық Рождество" сияқты қосымша материалдар кіруі тиіс болған. Paramount компаниясы "Yule Love It!" басылымын, оның арнайы DVD қаптамасы мен бөлшек сауда бағасымен сол жылдың қыркүйек айына дейін жарнамалағанмен, ол шығу күнін өткізіп алды және әлі де шығарылмады. Бұл оқиғаның себебі жарияланбады.

Сыни жауап

1988 жылдың жазындағы алдын ала көрсетілімдер оң пікірлер тудырды, сауалнамаға қатысқандардың 93% фильмді «өте жақсы» деп бағалады, бұл Paramount Pictures студиясының сол кезде алған ең жоғары бағасы еді. Бірақ, көрсетілімге жақын уақытта өткен баспасөз көрсетілімдеріне жауаптар ынталы қолдаудан наразылыққа дейін әртүрлі болды. Фильм шыққан кезде де сын-пікірлер әртүрлі болды. Metacritic-те 14 сыншының пікіріне сүйене отырып, фильм 100 балдық шкала бойынша 38 балл алды, бұл «көбінесе жағымсыз пікірлер» дегенді білдіреді.