Джон Гришэмнің «Рождестводан қашу» романы

Кіріспе

Джон Гришемнің романы

«Рождествоны өткізіп жіберу» – Джон Гришемнің комедиялық романы. Ол 2001 жылғы 6 қарашада Doubleday баспасында жарық көрді және сол жылдың 9 желтоқсанында «The New York Times» ең сатылымды кітаптар тізімінде бірінші орынға шықты. 2006 жылғы қазан айында Random House Audio Publishing Group компаниясы актері Дэннис Буцикарис оқыған төрт дискілік аудиокітап ретінде де жарық көрді. Роман Джо Роттың режиссерлігімен және Крис Колумбтың сценарийі бойынша түсірілген «Кранктермен Рождество» (2004) фильміне негіз болды.

Сюжет

Бұл оқиға Лютер мен Нора Кранктардың Рождество мерекесіндегі әдеттегі шатастықтан қашуға тырысқанына тоқталады. Алғыс айту күнінен кейінгі жексенбіде олар қызы Блэрді әуежайға апарып, ол Перудегі Бір жылдық Бейбітшілік корпусының тапсырмасын орындауға кетеді. Әуежайдағы көптеген саяхатшыларды көріп, Лютер Рождествоның дәстүрлі әдеттеріне қарсы көңіл күйге толады, әсіресе Блэрдің биыл Рождествода олармен бірге болмайтынын білгенде. Жағдайды одан бетер нашарлату үшін, Нора Лютхерді жаңбырлы күні толы дүкенге баруға жібереді, ол суға малып, үйге келгенде, тізімдегі ақ шоколадты ұмытып кеткенін түсінеді, соның салдарынан Нораның өзі барып алуға тура келеді. Нора алдағы Рождествода олар отбасымен бөлек болатын алғашқы рет болатынына қайғырады, бұл күйеуін өткен жылы мерекелерге жұмсаған ақшаны есептеуге итермелейді. Олар безендіру, сыйлықтар мен тойға жұмсаған 6100 доллардың нәтижесіз болғанын түсінгенде, ол үйдегі әрекеттен қашып, Нораны 10 күндік Кариб теңізі круизімен таң қалдыруды шешеді, круиз Island Princess кемесімен өтеді. Нора бастапқыда күмәнмен қарайды, бірақ бір шартпен келіседі – олар шіркеу мен балалар ауруханасына 600 доллар қайырымдылыққа берсін. Лютер алғашында бас тартады, бірақ Нора круиз туралы ойын басқаша қарастырмаса, ол келіседі және олар саяхатты жоспарлай бастайды. Нораның Рождестволық саудаға, Рождество ағашына және жыл сайынғы Рождестволық кеш өткізбеуге бейімделуіне көп уақыт кетпейді. Жұптың таңғалуына орай, Хемлок көшесіндегі көршілері мерекеге бойкот жариялауға қарсылық білдіреді, өйткені Кранктардың үйін безендіруден бас тартуы, көшенің ең жақсы безендірілген көше атағын жеңу мүмкіндігін қауіпке ұшыратады. Көршіліктің сайланбаған "басшысы" Вик Фромейер қала тұрғындарын Лютэр мен Нораны Рождество мерекесі туралы мазақтап, олардың ауласының айналасында адамдар шеңберін құрып, Кранктардың ауласында Рождество әндерін орындауын сұрап, үйлерін Рождествоға безендіруді талап ету үшін қайта-қайта қоңырау шалып, плакаттармен пикетке шығады және т.б. Қайырымдылық ұйымдары да оларға ренжіді: жергілікті скауттар тобы Кранктар ағаш сатып алудан бас тартқанда, полиция күндізгі календарь сатып алудан бас тартқанда ашуланады, өрт сөндірушілер Кранктардың осы жылы жеміс торттарын сатып алмайтынын білгенде, ал кеңсе қызметкері жыл сайынғы сәлемдеме карточкаларын жоғалтқанда ренжіді. Бір газет тіпті Лютердің басты қарсыласы Уолт Шилден Кранктардың үйін сюжетке түсіруді сұрап, іске кіріседі. Лютэр мен Нора өзін мазақтаудың нысанасы ретінде көріп, Рождество күні олардың кетуін асыға күтеді. Блэр шақыртып, жаңа перуандық күйеу жігітімен үйіне келе жатқанын айтады. Ол Энрикеге отбасының Рождестволық дәстүрлерін таныстыруды асығады, және ол сол түні әдеттегідей той болады ма деп сұрағанда, дүрсілдеген Нора "Иә" дейді, бұл Лютерді қатты қорқытады. Жұп үйді безендіруге және қыздары мен болашақ күйеуінің келмес бұрын бірнеше сағат қалғанда тойды ұйымдастыруға тырысып жатқанда, күлкілі хаос пайда болады. Бойскауттар Рождество ағаштарын сатқандықтан, Лютер мерекеге бара жатқан көршісінен ағаш қарызға алуға тырысады. Ол және Вик Фромейердің ұлы Спайк оны көшеден өткізуге тырысады, бірақ басқа көршілер байқап, Лютер оны ұрлап жатыр деп ойлайды, сондықтан олар полицияға хабарласады, нәтижесінде Лютер қамаудан шамалы құтылады. Лютер мұздықты шатырына орнатуға тырысады, бірақ сәтсіз аяқталады және аяқтарынан электр сымынан асылып қалады. Шил 911-ге қоңырау шалады, Лютер құтқарылды. Содан кейін Кранктарды олар аластаған барлық адамдар құтқарады, көршілердің бәрі бірігіп, Блэр күткен шулы, мерекелік Рождество мерекесін ұйымдастырады. Блэр әуежайға келгенін айтады; Жараланған Лютер оны ала алмайды, сондықтан Вик полицияны жібереді, олар оған жүкті алу кезінде ерлікпен қарсы алып, оны күйеуімен бірге үйіне эскорттайды. Ол барлық көршілерінің Рождестволық рухынан пайда тапқанын біртіндеп түсінгенде, Лютер Рождествоны қуана тойлай бастайды және өзінің круиздік билеттерін Шилдерге береді, өйткені оның әйеліне үшінші рет сүт қатерлі ісігі қайтарылып алынғаны анықталды.

The story focuses on how Luther and Nora Krank try to avoid the frenzy traditionally experienced during the Christmas holiday. On the Sunday after Thanksgiving, the two take their daughter Blair to the airport, where she departs for a year long Peace Corps assignment in Peru. Seeing all of the busy traveling at the airport, Luther starts to develop an increasingly personal antipathy for normal Christmas traditions, especially knowing that Blair will not be with them for Christmas this year. To make matters worse, Luther is told by Nora to stop by a packed grocery store on a very rainy day, causing him to get soaked, only to realize when getting back in the car that he forgot the white chocolate on the shopping list, forcing Nora to go inside and get it herself. Nora bemoans the fact that the upcoming Christmas will be the first time they have been separated as a family, prompting her husband to calculate how much they spent celebrating the holidays the previous year. When he realizes they have little to show for the $6,100 they invested in decorations, gifts, and entertaining, he decides to skip all the hubbub at home and surprise Nora by booking a 10 day Caribbean cruise aboard the Island Princess. Nora at first is skeptical but accepts the idea on one condition – that they still donate $600 to the church and Children's Hospital. At first Luther refuses, but when Nora refuses to consider the cruise otherwise, he agrees, and they begin to plan the trip. It doesn't take long for Nora to adjust to the idea of no Christmas shopping or Christmas tree, and not hosting their annual Christmas Eve party. To the couple's amazement, their neighbors on Hemlock Street strongly object to their decision to boycott the holiday, because the Kranks' decision not to decorate their home will jeopardize the block's chances at winning the coveted prize for best decorated block in the neighborhood. Vic Frohmeyer, the unelected "top man" of the neighborhood, leads the townspeople in taunting Luther and Nora about Christmas celebrations by extending a perimeter of people around their lawn, asking a group of Christmas carolers to sing carols on the Kranks' lawn, calling repeatedly to demand that they decorate their house for Christmas, and picketing with signs, et cetera. The charities also are upset with the couple: the local Boy Scout troop is dismayed when the Kranks refuse to support them by purchasing a tree, the police are angered when they decline to buy a calendar, the firemen are shocked to learn the Kranks will not be buying a fruitcake this year, and the stationer is upset when he loses their annual order of engraved greeting cards. A newspaper even gets in the act by asking Luther's #1 rival, Walt Scheel, to film the Kranks' house for the story. Luther and Nora find themselves the objects of derision and anxiously await their departure on Christmas Day. Without warning, Blair calls from Miami on Christmas Eve to announce she's en route home with her new Peruvian fiancé to surprise her parents. She's anxious to introduce Enrique to her family's Christmas traditions, and when she asks if they're having their usual party that night, a panicking Nora says, "Yes", much to Luther's dismay. Comic chaos ensues as the couple finds themselves trying to decorate the house and coordinate a party with mere hours to spare before their daughter and future son in law arrive. Because the Boy Scouts have sold out of Christmas trees, Luther arranges to borrow the tree of a neighbor who is leaving for the holidays. He and Vic Frohmeyer's son Spike try to transport it across the street, but other neighbors notice and mistakenly think Luther is stealing it, so they call the police, resulting in Luther barely escaping arrest. Luther attempts to set up Frosty the Snowman on his roof but fails, and ends up hanging by his legs from its electric cord. Scheel calls 9 1 1, and Luther is rescued. The Kranks are then rescued by everyone they've alienated, with the neighbors all pulling together and providing the noisy, festive Christmas celebration Blair is expecting. Blair calls saying she has arrived at the airport; injured Luther can't get her so Vic sends the police who give her a hero's welcome in the baggage claim and escort her home with her fiancé. As he slowly realizes that he has benefitted from the Christmas spirit of all his neighbors, Luther starts to celebrate Christmas willingly and gives his cruise tickets to the Scheels, who are having a very bad Christmas because his wife was just found with her third recurrence of breast cancer.

Сыни қабылдау

Publishers Weekly журналында былай деп жазылған: "Барлық ақылды, әзіл-қалжыңға толы және шағын қызықты тұстарын ескерсек, бұл Гришэмнің Рождестволық әңгімесі баспагердің айтуынша, "Рождестволық ән" сияқты емес. Гришэмнің өзінің ең жақсы туындыларымен де салыстыруға келмейді. Алғышарты тамаша, Гришэмнен күтілгендей. Бірақ бұл идея қаншалықты тапқыр болса, оның дамытылуы соншалықты көңілсіз. Дәл осы себепті, Рождество туралы барлық классикалық әңгімелер қиялға негізделген, себебі әдеби тұрғыдан алғанда, Рождество – ғажайыптар мезгілі. Гришэм, алайда, күнделікті жағдайларды бейнелейді, сондықтан оның әңгімесінде кереметтік жоқ. Осы қысқа романның адамилыққа қатысты салқыны, әдеттегі қызыл Рождество әңгімелеріне қарсы керемет дәрі болып табылады, кітапты оқуға қызық. Бірақ оны Диккенспен салыстыру – әдемі әңгіме". Entertainment Weekly басылымының Брюс Фретс кітапқа C+ бағасын беріп, былай деп түсіндірді: "177 бет болса да, "Рождествоны өткізіп алу" тым созылғандай сезіледі. Бірнеше жақсы байқалған егжей-тегжейлі мәліметтерге қарамастан, Гришэм көбінесе ескірген жеміс торттары туралы әзілдер мен "Рождестволық демалыс" стиліндегі комедиялық көріністерге ден қояды. Оның "Суреттелген үй" романы сияқты, "Рождествоны өткізіп алу" да заңгерлік триллерлердің королі үшін жаңа бағыт, бірақ бұл жағдайда ол лайықты емес".