Кіріспе
Савусаву – Фиджидің Какаудров провинциясындағы қала. Қала Вануа Леву аралының оңтүстік жағалауында орналасқан және 2007 жылғы халық санауы бойынша 3372 адам тұрды. Савусаву "Фиджидің жасырын жұмағы" деп белгілі.
Savusavu is a town in the Fijian Province of Cakaudrove. The town is located on the south coast of Vanua Levu Island and had a population of 3,372 in the 2007 census. Savusavu is known as "the hidden paradise of Fiji."
География
Савусаву Фиджидің солтүстік аралы Вануа Левуда орналасқан. Оған Надиден ұшақпен (бір сағат) немесе Сува немесе Лаутокадан пароммен (шамамен 12 сағаттық сапар) жетуге болады. Ол ыстық бұлақтарымен әйгілі, олар көбінесе Hot Springs қонақ үйінің қарсы жағында орналасқан. Бірақ, толқынның басылу кезінде жағалау бойындағы көптеген кішкентай жерлерден шығатын буды көруге болады. 19 ғасырдың соңында бұл ыстық бұлақтар екі ай бойы 12-18 метрлік гейзерлерге айналды. Савусавудағы ескі Копра Шед Маринасы 19 ғасырда салынған. Соңғы жылдары геолог және Савусаву тұрғыны Джефф Тейлор оны жаңартып, қазір онда Савусаву яхт клубы орналасқан. Фиджи Эйр кеңселері, Pacific Sun (бұрын Sunflower Air) брондау кеңселері, теңізшілер дүкені, геолог кеңсесі, сыйлық дүкені, саяхат агенттігі және екі жалға берілетін пәтер бар. Сондай-ақ, яхталарға арналған тұрақтар, душ пен дәретхана жабдықтары да қарастырылған. Савусавудан солтүстікке қарай 10 шақырым жерде Саварекерека миссиясы орналасқан. Вануа Левудағы алғашқы Рим-католик миссиясы болып табылатын шіркеу 1870 жыл шамасында салынған және әлі де жұмыс істеп тұр.
Экономикалық қызмет
Савусаву бастапқыда сандал ағашы, теңіз қияқтары және копра сауда орталығы ретінде құрылған, сондай-ақ ірі копра зауыдының орналасқан жері. SCUBA суға түсу және яхтинг мүмкіндіктерінің арқасында туризмнің маңызы артып келеді. Савусавуда көптеген курорттар бар, олардың кейбіреулері ерекше қызметтер ұсынады. Намале курорты Тони Роббинс Life Mastery бағдарламасы бойынша тұрақты семинарлар өткізеді; Жан Мишель Кусто курорты балалар лагерін ұсынатын санаулы 5 жұлдызды курорттардың бірі; Даку курорты жыл бойы өнер, йога, ән салу, шноркелинг және құс бақылау бойынша білім алуға арналған демалыс бағдарламаларын ұйымдастырады. Құс бақылау туры Савусавудан шамамен бір жарым сағаттық жерде орналасқан Вануа Леву аралында ғана кездесетін сирек жібекқұйрық құсына бағытталған. Бұл құс Birdlife International ұйымының қорғауға алынған түрлерінің тізіміне енген. Геотермальдық энергия – пайдалануды күтіп тұрған мол ресурс. Геологиялық зерттеулер Савусавудың ыстық бұлақтарының бүкіл Вануа Леву аралын қуатпен қамтамасыз ететін электр энергиясын өндіруге жеткілікті екенін көрсетті. Жергілікті тұрғындар Накама ыстық бұлақтары деп атайтын, геотермальдық түрде қыздырылған су бассейндерінің температурасы 100 градусқа дейін жетеді, және жергілікті ауыл тұрғындары ғасырлар бойы таро, нан жемісі және басқа да жергілікті тағамдарды пісіру үшін оны пайдаланып келген. 2022 жылдың 2 тамызында бұл геотермальдық бассейндер ресми түрде туристік орталыққа айналды. "Көк қала" комитетінің ұйымдастыруымен және Савусаву туристік қауымдастығының қолдауымен жүзеге асырылған 75 000 долларлық жоба аясында Накама ыстық бұлағы жаңа ландшафттық дизайнымен, тас қабырғаларымен, көрсеткіштермен, баспалдақтарымен және су ағызу жүйелерімен жаңартылды. Жергілікті тұрғындарға әлі де осы жерде тамақ пісіруге және тіпті дайындалған тағамдарды сатуға рұқсат етіледі. Фиджидегі жердің көп бөлігі туған жердің иелеріне – матақали (кеңейтілген отбасылық бірлік) – тиесілі. Савусаву және айналасындағы аудандарда көптеген жеке меншікке алынған жерлер бар, олардың көпшілігі бұрын кокос плантациялары ретінде пайдаланылған. Көбінесе бұл жерлер бөлініп, сатылады, әсіресе зейнетке шығу немесе демалыс үйін іздейтін экспаттарға. Осының нәтижесінде Савусавуда қазір американдықтар, австралиялықтар, жаңа зеландиялықтар және еуропалықтардан құралған шағын, бірақ маңызды қауымдастық тұрады, бұл оның экономикалық дамуына серпін берді.
Саясат
1969 жылы қала ретінде құрылған Савусаву қалалық кеңеспен басқарылады, ол 9 мүшеден тұрады және үш жылдық мерзімге сайланады. Кеңес мүшелері өздерінен біреуін бір жылдық мерзімге қала әкімі етіп сайлайды, бұл мерзім кез келген санымен жаңаруы мүмкін. 2005 жылғы 22 қазанда өткен муниципалдық сайлауда Савусаву салық төлеушілер мен азаматтар партиясының жеңісінен кейін Рам Пиллай қала әкімі болып тағайындалды, ол Лиighthouse партиясының өкілі Пени Наулудан кейін осы лауазымды иеленді. 2009 жылы әскери қолдаумен құрылған уақытша үкімет Фиджидегі барлық муниципалдық үкіметтерді таратып, қалалық аймақтарды басқару үшін арнайы әкімшілерді тағайындады. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, сайланған муниципалдық үкімет әлі де қалпына келтірілмеген. Савусаву және жақын орналасқан Лабаса қалаларының арнайы әкімшісі – Виджай Чанд.