Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық автор (1950 жылы туған)
Canadian author (born 1950)
Моез Г. Вассанджи (30 мамыр 1950 жылы Кенияда туған) – М. Г. Вассанджи аттарымен жазатын канадалық романист және редактор. Вассанджидің шығармалары бірнеше тілге аударылған. 2020 жылға дейін ол тоғыз роман, сондай-ақ екі әңгімелер жинағы және екі ғылыми-танымдық кітап жариялаған. Вассанджидің жазбалары, сыншылар тарапынан жоғары бағаланған, көбінесе отаршылдық тарих, көші-қон, диаспора, азаматтық, гендер және этникалық мәселелерге назар аударады.
Moyez G. Vassanji (born 30 May 1950 in Kenya) is a Canadian novelist and editor, who writes under the name M. G. Vassanji. Vassanji's work has been translated into several languages. As of 2020, he has published nine novels, as well as two short fiction collections and two nonfiction books. Vassanji's writings, which have received considerable critical acclaim, often focus on issues of colonial history, migration, diaspora, citizenship, gender and ethnicity.
Ерте өмір және білім
М. Г. Вассанджи Кенияда үндістандық иммигранттардың отбасында дүниеге келіп, Танганьикада (қазіргі Танзания) өсті. Ол Массачусетс технология институтында және Пенсильвания университетінде оқыды, онда ядролық физика саласында маманданды, ал 1978 жылы докторантурадан кейінгі зерттеуші ретінде Канадаға көшті.
M. G. Vassanji was born in Kenya to Indian immigrants and raised in Tanganyika (now Tanzania). He attended the Massachusetts Institute of Technology and the University of Pennsylvania, where he specialised in nuclear physics, before moving to Canada as a postdoctoral fellow in 1978.
Мансап
1980 жылдан 1989 жылға дейін Вассанджи Торонто университетінде ғылыми қызметкер болды. Осы кезеңде ол ортағасырлық үнді әдебиеті мен тарихына қызығушылық танытты, әдеби журналға (The Toronto South Asian Review, кейіннен The Toronto Review of Contemporary Writing Abroad деп аталды) бірлесіп құрылды және редакциялады. 1989 және 2012 жылдар аралығында Вассанджи алты роман, екі әңгіме жинағы, Үндістанға саяхаттары туралы естеліктер және Мордекай Ричлердің өмірбаянын жариялады. 1989 жылы оның алғашқы романы – "The Gunny Sack" жарық көргеннен кейін Вассанджи Айова университетінің Халықаралық жазу бағдарламасына шақырылды. "The Gunny Sack" 1990 жылы аймақтық Ұлттар Достастығы жазушылар сыйлығын жеңіп алды. 1994 жылы "Сырлар кітабы" үшін Гиллер сыйлығына ие болды. Сол жылы ол "әдебиет әлеміне қосқан үлесі" үшін "Харборфронт" фестивалі сыйлығын жеңіп алды және "Maclean's Magazine" журналының Құрмет тізіміне енген он екі канадалықтың бірі атанды. 1996 жылы ол Үндістанның Шимла қаласындағы Жоғары оқу институтының стипендиясын алды. 2003 жылы "Викрам Лаллдың аралық әлемі" үшін Гиллер сыйлығын екінші рет жеңіп алды – бұл сыйлықты екі рет жеңген алғашқы жазушы болды. 2006 жылы "When She Was Queen" Торонто қаласының кітап сыйлығына үміткер болды. 2007 жылы жарық көрген "The Assassin's Song" 2007 жылғы Гиллер сыйлығы, Роджерс сыйлығы, Канаданың генерал-губернаторы сыйлығы және Үндістандағы Crossword сыйлығы үшін ұзақ тізімге енді. 2009 жылы оның саяхат мемуары "A Place Within: Rediscovering India" генерал-губернатордың беймәлім әдебиет саласындағы сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ Африка аймақтық Ұлттар Достастығы сыйлығының иегері атанды. Оның Танзанияда өтетін "Сайданың сиқыры" романы 2012 жылы Канадада, ал 2014 жылы балалық шағы мен Шығыс Африкаға жасаған соңғы сапарларына арналған "Үйім Кариаку болды" атты естеліктері жарық көрді. 2019 жылы оның тоғызыншы романы – "Дели құштарлығы" жарық көрді және кеңінен мақтауға ие болды. Ол Канада орденінің мүшесі және бірнеше құрметті докторлық дәрежесіне ие. 2016 жылы ол мансаптық жетістіктері үшін Канада Кеңесінің Молсон сыйлығымен марапатталды.
From 1980 to 1989 Vassanji was a research associate at the University of Toronto. During this period he developed an interest in medieval Indian literature and history, co founded and edited a literary magazine (The Toronto South Asian Review, later renamed The Toronto Review of Contemporary Writing Abroad), and began writing fiction. Between 1989 and 2012, Vassanji published six novels, two collections of short stories, a memoir of his travels in India, and a biography of Mordecai Richler. In 1989, after the publication of his first novel, The Gunny Sack, Vassanji was invited to spend a season at the International Writing Program of the University of Iowa. The Gunny Sack won a regional Commonwealth Writers Prize in 1990. He won the inaugural Giller Prize in 1994 for The Book of Secrets. That year, he also won the Harbourfront Festival Prize in recognition of his "achievement in and contribution to the world of letters," and was one of twelve Canadians chosen for Maclean's Magazines Honour Roll. In 1996 he was a Fellow of the Indian Institute of Advanced Study in Shimla, India. He again won the Giller Prize in 2003 for The In Between World of Vikram Lall, the first writer to win this prize twice. In 2006, When She Was Queen was shortlisted for the City of Toronto Book Award. The Assassin's Song, released in 2007, was short listed for the 2007 Giller Prize, the Rogers Prize, and the Governor General's Prize in Canada, as well as the Crossword Prize in India. In 2009 his travel memoir, A Place Within: Rediscovering India, won the Governor General's Prize for nonfiction. He has also been awarded the Commonwealth Regional Prize (Africa). His novel The Magic of Saida, set in Tanzania, was published in Canada in 2012, and in 2014 he published his memoirs, Home Was Kariakoo, based on his childhood and recent travels in East Africa. In 2019, his ninth novel A Delhi Obsession was published to wide acclaim. He is a member of the Order of Canada and has been awarded several honorary doctorates. In 2016, he received the Canada Council Molson Prize for his career achievement.
Тақырыптар
Васанджидің шығармалары әдеби сыншылар тарапынан кеңінен зерттелді, мысалы, 2021 жылғы Нобель сыйлығының иегері Абдулраззақ Гурна редакциялаған еңбектерде. Оның кейіпкерлері негізінен Шығыс Африка (Кения, Уганда және Танзания) азиялықтары, олардың тарихи жазбалары, аймақ тұтастай алғанда, сирек кездеседі. Ол шығармаларындағы кейіпкерлерінің тарихын айту үшін ерте романдарынан бастап естеліктерді, жазбаша деректерді және халық ауыз әдебиетін пайдаланды, ауызша және жазбаша тарихтардың тоғысқан жерінде. Осылайша, оның алғашқы романы «Ганни сак» көптеген естеліктермен басталады, бірақ оның баяндаушысы өзінің құрылған тарихын толықтыру және қалыптастыру үшін, негізінен, отаршылдық журналдар мен саяхаттар арқылы жазбаша тарихқа терең бойлауға мәжбүр болады. Оның үшінші романы «Сырлар кітабы» Германия мен Ұлыбританияның Шығыс Африка шекарасындағы отаршылдық әкімшінің күнделігімен басталады және оның шығармашылығына естеліктер мен мұрағаттық материалдарды қосады. «Викрам Лаллдың аралық әлемі» романында ол 1950 жылдардағы Мау Мау соғысы кезінде Кения азиялықтарының жағдайы мен қатысуын қарастырады. Өткен және шешілмеген мәселелер оның шығармаларында күшті көлеңке түсіреді. Оның басқа шығармаларында, мысалы, «Жаңа жер жоқ» романында, кейіпкерлері 1970 жылдары Еуропаға, Канадаға немесе АҚШ-қа көшіп кеткен. Васанджи содан кейін осы кейіпкерлердің өміріне көші-қонның қалай әсер ететінін зерттейді. Оның африкалық-азиялық кейіпкерлерінің көпшілігі Үндістанға қайта оралмаса да, елдің бейнесі оның шығармаларында үнемі көрінеді. Оның 2007 жылғы «Қатысушылар әні» романы бала кезінде оған үлкен әсер еткен Ходжа Исмаили қауымының діни, мистикалық әндерінен шабыттандырылған, және сюжеті толығымен Үндістанда өтеді, онда ол үнді романы ретінде қабылданып, Crossword жүлдесіне іліккен. Оның екінші романы «Жаңа жер жоқ» Танзаниядан Канадаға келген азиялық иммигранттардың қиындықтарын сипаттайды; атауынан көрініп тұрғандай, жаңа жер жоқ, кейіпкерлер өз саналарында бұрынғы өмірін жалғастыра береді. «Ностальгия» дистопиялық романында Васанджи ассимиляция тақырыбын көтеріп, кейіпкерлердің естеліктерін өшіріп, жақсырақ интеграция үшін жаңаларымен алмастыру мүмкіндігін қарастырады. Бірақ, роман сұрақ қояды: өшіру процесі кемелді ме? Васанджи тарихтың әсері мен жеке және қоғамдық тарихтардың өзара әрекеттесуі туралы, соның ішінде халық және отаршылдық тарих туралы жазады. Васанджидің повестеулері оның басты кейіпкерлерінің жеке тарихын бақылайды; ұсынылған тарихи перспектива көбінесе жұмбақтарды шешілмей қалдырады. Кения мен Танзанияның отаршылдық тарихы оның көптеген жұмыстарының фоны ретінде қызмет етеді; алайда, «Қатысушылар әні» романында ол үнді халық мәдениеті мен мифтеріне назар аударады.
Vassanji's works have been extensively reviewed by literary critics, such as in works edited by 2021 Nobel prize winner Abdulrazak Gurnah. Mainly, his characters are the Asians of East Africa (Kenya, Uganda, and Tanzania), whose historical record, as of that region as a whole, is sparse. In telling the story of his subjects, in his earlier novels he has used memory, written record, and folklore, in an intersection of oral and written histories. Thus in The Gunny Sack, his first novel, he starts with many memories, but his narrator has to delve into written history, primarily through colonial journals and travelogues, to complete and give shape to his created history. His third novel, The Book of Secrets starts with the journal of a colonial administrator at the border between German and British East Africa and brings to his creation memories and archival material. In The In between World of Vikram Lall, he looks at the condition and involvement of the Asians of Kenya during the Mau Mau War of the 1950s. The past and unresolved issues cast strong shadows in his works. In his other works, for example No New Land, his characters have undergone a second migration, starting in the 1970s, to Europe, Canada, or the United States. Vassanji then examines how the lives of these characters are affected by their migrations. Though few of his African Asian characters ever return to India, the country's presence looms throughout his work. His 2007 novel The Assassins Song, inspired by the devotional, mystical songs of his Khoja Ismaili community, which deeply influenced him in childhood, is set almost entirely in India, where it was received as an Indian novel and short listed for the Crossword Prize. His second novel, No New Land, describes the travails of Asian immigrants arrived in Canada from Tanzania; as the title implies, there is no new land, the characters continue in their minds to lead the same lives. In the dystopic novel Nostalgia Vassanji tackles the topic of assimilation, in which characters can have their memories erased and replaced by new ones in order to be better integrated. But, the novel asks, is the process of erasure perfect? Vassanji writes about the effects of history and the interaction between personal and public histories, including folk and colonial history. Vassanji's narratives follow the personal histories of his main characters; the historical perspective provided often leaves mysteries unsolved. The colonial history of Kenya and Tanzania serves as the backdrop for much of his work; in the Assassin's Song, however, he tackles Indian folk culture and myths.