Жан Баптист Лами: Санта-Фе архиепископының тарихы

Кіріспе

АҚШ-тағы француз католик епискобы Жан Батист Лами (1814 жылдың 11 қазаны – 1888 жылдың 13 ақпаны) – француз-американдық рим-католик шіркеуінің прелаты, Санта-Фе, Нью-Мексиконың алғашқы архиепископы. Уилла Кэзердің «Архиепископқа өлім келеді» романы оның өмірі мен қызметіне негізделген (көркемдік еркіндікпен «Жан Мари Латур» деп аталған), сондай-ақ Джон Хорганның «Санта-Фе Лами» атты ғылыми еңбегі де оған арналған. Ол кейде өз атын Джон Баптист Лами деп ағылшыншалаған.

Ерте өмір

Лами Францияның Овернь аймағындағы Лемпдес қаласында, Пю-де-Дом департаментінде, Клермон-Ферран қаласының шығысына қарай 10 шақырым жерде дүниеге келді. Ол Клермон қаласындағы кіші семинарияда классикалық білімін, ал Монферран қаласындағы үлкен семинарияда теологиялық курстарын аяқтады, онда оны Сулпициандық әкелер (Сан-Сулпициан қоғамы) тәрбиеледі.

Мансап

1838 жылғы 22 желтоқсанда ол дін қызметкері болып қабылданды. Туған епархиясында бірнеше ай көмекші дін қызметкер болып қызмет еткеннен кейін, 1839 жылы Лэми Огайо штатының Цинциннати қаласындағы епископ Джон Баптист Перселлдің миссионерлерге шақыруына жауап беру үшін рұқсат сұрады және ол рұқсатты алды.

Епископтық

Солтүстік Америкада миссионер ретінде Лэми Огайо және Кентуккидегі бірнеше миссияда қызмет етті, оның ішінде Огайо штатының Нокс округіндегі шіркеуде, болашақ Колумб епископы, жақында дінге келген Сильвестр Роузкранс та қатысты. 1850 жылдың 23 шілдесінде Папа Пий IX оны жаңадан құрылған Нью-Мексико апостолдық викариатының епископы етіп тағайындағанын естіп, ол өте таңқалды. Сонымен қатар, ол Агатонице титулярлық епископы болып тағайындалды. 1850 жылдың 24 қарашасында Луисвилл архиепископы Мартин Сполдинг оны епископқа бекітті, Винсенн епископы Жак Морис Де Сен-Пале және Кливленд епископы Луис Амадей Рапп бірлесіп қызмет етті. Лами 1851 жылдың 9 тамызында Санта-Феге келді, оны аумақтың губернаторы Джеймс С. Калхун және көптеген тұрғындар қарсы алды. Алайда, Нью-Мексикодағы католик шіркеуінің басқаруына жауапты испан діни қызметкері Хуан Фелипе Ортис, Ламиге өзінің де, жергілікті дін қызметкерлерінің де оның билігін мойындамайтынын және бірнеше ай бұрын Санта-Феге келген Мексиканың Дуранго епархиясының епископы Хосе Антонио Лауреано де Зубирияға адал болатынын мәлімдеді. Лами Зубирияға хат жазып, Нью-Мексико дін қызметкерлеріне жауапкершіліктің ауысуын түсіндіруін сұрады. Бірақ жауап келмеген соң, ол өзі Дурангоға барып, Зубириямен кездесіп, Ламиді тағайындаған Папаның құжатын көрсетті. Осыған байланысты Зубирия дін қызметкерлеріне өзгеріс туралы хабарлауға келісті. 1853 жылдың 23 шілдесінде Нью-Мексико викариаты Санта-Фе епархиясына дейін көтерілді, ал Лами оның алғашқы епископы болып тағайындалды. Собордың құмтасы алынған жерге жақын орналасқан Нью-Мексикодағы Лами ауылы оның құрметіне аталды. Ламидің орнын Францияның Пю-де-Дом қаласынан келген Жан-Батист Салпойнт басты. Санта-Федегі архиепископ Лэми шіркеуі 1874 жылы салынды, қазірге дейін сақталған және АҚШ Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Уилла Кэтердің «Архиепископқа өлім келеді» романы оның өмірін, миссионерлік сапарларын және Санта-Фе соборын салуды көркемдеп суреттейді.

As a missionary in North America, Lamy served at several missions in Ohio and Kentucky including the church located in Knox County, Ohio the recently converted and future bishop of Columbus, Sylvester Rosecrans attended when, to his surprise, he was notified that Pope Pius IX was appointing him as bishop of the recently created Apostolic Vicariate of New Mexico on July 23, 1850. At the same time, he was appointed Titular Bishop of Agathonice. He was consecrated a bishop on November 24, 1850 by Archbishop Martin Spalding of Louisville; Bishops Jacques Maurice De Saint Palais of Vincennes and Louis Amadeus Rappe of Cleveland served as co consecrators. Lamy entered Santa Fe on 9 August 1851, and was welcomed by the Governor of the territory, James S. Calhoun, and many other citizens. However, Juan Felipe Ortiz, a Spanish priest who was responsible for administration of the Catholic Church in New Mexico, told Lamy that he and the local clergy did not recognize his authority and would remain loyal to Bishop José Antonio Laureano de Zubiría of the Diocese of Durango, Mexico, who had visited Santa Fe just a few months before. Lamy wrote to Zubiría asking him to explain the change of responsibility to the New Mexico priests. When his request was unanswered, he went in person to Durango to meet with Zubiría, showing him the papal document that appointed Lamy. In light of this, Zubiría had to agree to inform the priests of the change. On July 23, 1853, the Vicariate of New Mexico was raised to the Diocese of Santa Fe, and Lamy was appointed its first bishop. and the village of Lamy, New Mexico, was named after him near the source of the sandstone for the Cathedral. Lamy was succeeded as Archbishop of Santa Fe by Jean Baptiste Salpointe, also from Puy de Dôme, France. The Archbishop Lamy's Chapel in Santa Fe, built in 1874, survives and is listed on the U. S. National Register of Historic Places. Willa Cather's novel Death Comes for the Archbishop fictionalizes his life, missionary journeys, and erection of the Santa Fe cathedral.