Кіріспе
Қан плазмасынан дайындалған қан өнімі
Криопреципитат, немесе қысқаша крио, – қан плазмасынан дайындалған мұздатылған қан өнімі. Криопреципитат жасау үшін 1–6 °C-қа дейін ерітілген жаңа тоңазытылған плазма центрифугаланады, содан кейін шөгінді жиналады. Шөгінді аз мөлшерде қалған плазмаға (әдетте 10–15 мл) қайта суспензияланады, содан кейін сақтау үшін қайта мұздатылады. Ол көбінесе ересектерге бір өнім ретінде емес, екі 5 бірлік топ ретінде құйылды. Ең маңызды құрамдас бөліктерінің бірі VIII фактор (антигемофильді фактор немесе АГФ деп те аталады), сондықтан криопреципитат кейде криопреципитатталған антигемофильді фактор немесе криопреципитатталған АГФ деп аталады. Көптеген клиникалық жағдайларда, тұтас криопреципитатты пайдалану одан жасалған (бар болған жағдайда) қан ұю факторларының концентраттарымен алмастырылды, бірақ толық формасы әлі де көптеген, тіпті көпшілік, ауруханалық қан банктерінде жүйелі түрде сақталады. Крио бастапқы жиналған күннен бастап 12 ай бойы −18 °C немесе одан да төмен температурада сақталуы мүмкін. Еріткеннен кейін, крионың бір бірліктері (немесе стерильді әдіспен біріктірілген бірліктер) 20–24 °C температурада 6 сағатқа дейін сақталуы мүмкін. Егер крио бірліктері ашық жүйеде біріктірілсе, оларды 20–24 °C температурада 4 сағатқа дейін ғана сақтауға болады. Гемофилия – фактор концентраттары қолжетімсіз болғанда шұғыл резервтік қолдану үшін пайдаланылады. Фон Виллебранд ауруы – қазіргі уақытта соңғы резервтен басқа ұсынылмайды. ddAVP бірінші қадам, содан кейін фактор концентраттары. Гипофибриногенамия (фибриноген деңгейінің төмендеуі), мысалы, көп мөлшерде қан құю кезінде. Афибриногенамия. Шамадан тыс антикоагуляциядан қан кету – жаңа тоңазытылған плазмада көптеген коагуляция факторлары бар және антикоагуляцияны жылдам кері қайтару қажет болған жағдайда балама таңдау болып табылады. Ауыр қан кету – эритроциттер және көлем кеңейткіштер артықшылықты емдеу болып табылады. Диссеминациялық интраваскулярлық коагуляция. Бүйрек жеткіліксіздігінен туындаған қан кетуге бейімділік. tPA-ны кері қайтару (аминокапроин қышқылымен).
Afibrinogenemia
Bleeding from excessive anticoagulation – Fresh frozen plasma contains most of the coagulation factors and is an alternative choice when anticoagulation has to be reversed quickly. Massive haemorrhage – RBCs and volume expanders are preferred therapies. Disseminated intravascular coagulation
Uremic bleeding tendency
Reversing tpa (with aminocaproic acid)
Жағымсыз әсерлер
Криопреципитатты қолданумен байланысты жағымсыз әсерлерге гемолитикалық трансфузиялық реакциялар, қызбалы гемолитикалық емес реакциялар, аллергиялық реакциялар (құрышықтан анафилаксияға дейін), септикалық реакциялар, трансфузиямен байланысты өкпедегі жедел зақымдану, қан айналымының артық жүктемесі, трансфузиямен байланысты трансплант қарсы иесі ауруы және трансфузиядан кейінгі пурпура кіреді.
Тарих
1964 жылы Стэнфорд университетінің зерттеушісі Джудит Грэм Пул крио жасау әдісін ашқанмен, ол 1971 жылы АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы тарапынан Цинциннати университетінің медициналық орталығының Хоксворт қан орталығы үшін "Крио дақылданған АХФ" деген атпен бекітілді.