Кіріспе
Жыл бойы циклдік түрде қайталанататын маусымдық адам көші-қоны – адамдардың жыл мезгілдеріне қарай бір жерден екінші жерге қозғалысы. Бұл көбінесе еңбекке деген сұраныстың маусымдық өзгеруіне байланысты болады. Мысалы, жазда ыстықтан қашу және мол шөп табу үшін қой мен малдың жайылымдарға, биік жерлерге көшірілуі осыған жатады. Адам күші көбінесе жеміс-жидектерді жинау маусымында немесе қолмен теруді қажет ететін басқа да дақылдарға ауысады.
Seasonal human migration is the movement of people from one place or another on a seasonal basis. It occurs most commonly due to seasonal shifts in demand for labor. It includes migrations such as moving sheep or cattle to higher elevations during summer to escape the heat and find more forage. Human labor often moves with fruit harvest or to other crops that require manual picking.
Маусымдық ауыл шаруашылығы көші-қоны
Көптеген дақылдардың (әсіресе "құрғақ" дақылдардың) өсірілуі толығымен механикаландырылған, бірақ жеміс-жидектер мен көкөністер сияқты басқалары әлі де еңбекке қол күшін қажет етеді, кем дегенде жинау кезінде, ал темекі сияқты дақылдардың өсірілуіне қол еңбегі қажет. Бұрын бұл жұмысты отбасы мүшелері немесе интернат студенттері атқарған, бірақ қазір олардың саны азайды, ал фермалардың көлемі артты. Қазір АҚШ және басқа елдердегі ауыл шаруашылығында қажетті қол еңбегінің көп бөлігін көшіп жүретін жұмысшылар қамтамасыз етеді. Еңбек келісімшарттары фермерлермен маусымдық кезеңде қажетті көмек беру үшін жасалады, көбінесе өз елдерінде жұмыс мүмкіндігі шектеулі шетелдік азаматтармен. "Жеке орақшылар" деп аталатын көшіп-қонушы мердігерлердің бірнешеуі АҚШ және Канадада бидай егінін жинау үшін комбайндарымен бірге жылжып, маусым солтүстікке қарай жылжыған сайын оны жалғастырады. Кейбір егінге шаң себушілер де маусымдық қажеттіліктерге байланысты көшіп-қонып жүреді. Флорида мен Калифорнияның ірі цитрус аймақтарында маусымдық жинаушылар жинау кезеңдеріне келіп, көбінесе егіннің өзгеруімен бірге қозғалады. АҚШ-тағы коммерциялық ара өсірушілердің көпшілігі көшіп-қонушы болып табылады, қысты жылы климатта өткізеді және көктемде гүлдеуді немесе бадам, алма, көкжидек және аралар қажет болатын басқа жемістер мен көкөністерді тозаңдату бойынша келісімшарттарды орындау үшін олардың орнымен қозғалады. Көшіп-қонушы ара шаруашылығы Франция, Австралия, Оңтүстік Африка және Аргентина сияқты елдерде де кең таралған.
Аграрлық емес маусымдық көші-қон
Ауа райына байланысты шаруашылықтан басқа да қызмет түрлері бар. Мәселен, Америка Құрама Штаттарында бұрын цирктер қыста жылы аймақтарда болып, көктемде солтүстікке, ал күзде оңтүстікке қарай жылжыған. Телефон саласындағы "бумер" желішілері де қысқы дауылдардың салдарынан келген бұзылуларды жөндеумен айналысқан. Кейбір зерттеушілер, қыста жылы аймақтарға көшіп баратын Канада және АҚШ азаматтары – "қар құстары" маусымдық көші-қон үлгілерін көрсетеді деп санайды. Олар ауыл шаруашылығымен байланысты емес себептермен көшіп жүргенімен, жыл мезгілдеріне сәйкес жылжып отырады. Мысалы, Канаданың Онтарио провинциясының көптеген тұрғындары қыста АҚШ-тың Флорида штатына көшеді. Бұл әдет ежелгі отаршылдық дәуірге дейін барады, сол кезде дәулетті бостондықтар қыста теңіз арқылы Чарльстонға немесе Саваннаға баратын. Кейіннен, дамып келе жатқан елдегі бай адамдар бірнеше маусымдық үйлерге ие болып, әрбір жерде болу үшін ең қолайлы уақытты пайдалану үшін маусымдарға қарай тұратын жерлерін ауыстырып, сол жердегі уақыттарын "маусым" деп атаған. Британдық Үндістанда, Цейлон мен Малайяда еуропалықтар ыстық жазда салқын таулы аймақтарда тұратын, ал Симла Британдық Радждың жазғы астанасы болған.