Жозеф Алдрик Уимé: Канада саяхатшысы және француз канадалықтарының құқықтары үшін күрескен саясаткер

Кіріспе

Канадалық саясаткер Джозеф Алдрик Уимет (шоқыну рәсімінде Алдрик деп аталған; 20 мамыр 1848 – 12 мамыр 1916) – канадалық парламентарий.

Өмірбаян

Уимет алғаш рет 1873 жылы Квебек провинциясының Лаваль округінен Канаданың Парламентіне сайланды. Ол либералды-консервативті саясатта болды және сэр Джон А. Макдональд үкіметін қолдады. Семинарияда білім алып, журналист ретінде аз ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін Уимет заңгер болды. Ол 25 жасында алғаш рет Парламентке сайланды. Уиметтің француз канадалықтарының құқықтарын қорғауы консервативті үкіметтің Луи Риельге қатысты көзқарасымен қақтығысты. Бірінші Риель көтерілісінен кейін Уимет Риельге кешірім беруді ұсынды және 1875 жылы консерваторлардың Риельді сайланған Төменгі палатадан қуу туралы ұсынысына қарсы дауыс берді. 1885 жылы екінші Риель көтерілісі басталғанда, милиция министрі Адольф Карон Уиметтен Монреальден полк жинап, көтерілісті басуға көмектесуді сұрады. Уимет үш жүз адам жинап, полк командирі ретінде оларға жетекшілік етті. Ол Риельге қауіпсіз өтуді ұсынған Уиметтің ұсынысын қабылдамаған Томас Блэнд Стрейнджтің басқаруына берілді. Стрейндж Уиметті Оттаваға жабдықтау үшін жіберді, нәтижесінде газеттер оны дезертирлікпен айыптады. Ол батысқа қайтып оралып, Эдмонтон бекінісіне қолбасшы болып тағайындалды. Көтерілісшілерге қарсы күрескеніне қарамастан, Уимет Оттаваға оралғанда Риельдің өлім жазасына кесілуіне қарсы болды. Уиметтің тілегі орындалмады, және оның күш-жігеріне қарамастан, француз канадалықтары оны көтерілісті басуға көмектескені үшін айыптады. Уимет Парламентте Риельді өлім жазасына кескен үкіметті айыптау туралы либералдық ұсынысқа дауыс берді. Риельдің өлімі Квебектегі консервативтік партияға ауыр соққы болды және партияның құлдырауы мен билікті жоғалтуының маңызды факторы болды. Келісімге келу үшін премьер-министр Макдональд 1887 жылғы сайлаудан кейін Уиметті Канаданың Төменгі палатасының спикері лауазымына ұсынды. Әрбір жалпы сайлаудан кейін спикер лауазымын ағылшын және француз тілдес спикерлер арасында кезектестіретін дәстүрге сәйкес, Уимет 1891 жылғы сайлаудан кейін артқы қатарға оралды. Макдональд 1891 жылдың маусымында қайтыс болды, ал оның Квебектегі ұзақ мерзімді өкілі сэр Гектор Ланжевен тамыз айында сыбайлас жемқорлыққа қатысты жанжалға байланысты кабинеттен кетуге мәжбүр болды. 1892 жылдың қаңтарында премьер-министр сэр Джон Эбботт Уиметті Квебектен аға министр етіп тағайындады және оны Ланжевеннің бұрынғы лауазымына – Қоғамдық жұмыстар министрі қызметіне тағайындады. Уимет консервативтік үкіметті сақтап қалуға тырысқан премьер-министрлердің кезегімен осы лауазымда қалды. Ол сондай-ақ сэр Маккензи Боуэлл басқаруымен Ауыл шаруашылығы министрінің міндетін атқарушы және Канаданың мемлекеттік хатшысы болып жұмыс істеді. Боуэлл Манитоба мектептері мәселесі бойынша партиялық наразылыққа тап болды және отставкаға кетуге мәжбүр болды. Бұл мәселе партияны екіге бөлді, өйткені ағылшын протестант консерваторлары Манитобада жаңа католик мектеп кеңесін құру туралы Боуэллдің ұсынысын қабылдамады. Боуэлл кабинетінің құлдырауымен, Тори депутаттарының Манитобадағы француз католиктерінің құқықтарына қарсылығы католик квебектер арасында партияның перспективаларын нашарлатты. Консервативтік үкіметтің құлауға жақын екенін және квебектер торилерге қарсы болғандықтан орынды сақтап қалу мүмкіндігінің төмен екенін сезінген Уимет 1896 жылғы сайлауға қатыспауға шешім қабылдады. Ол сайлау алдындағы соңғы тори премьер-министрі сэр Чарльз Таппердің қысқа мерзімді кабинетінде қызмет етуден бас тартты. Оның орнына ол 1916 жылы қайтыс болғанға дейін сот қызметін атқарды.

Ouimet was first elected to the House of Commons of Canada in an 1873 by election as Member of Parliament for Laval, Quebec. He was a Liberal Conservative and supporter of the government of Sir John A. Macdonald. After being educated in a seminary, and a brief career as a journalist, Ouimet became a lawyer. He was first elected to the House of Commons at the age of 25. His advocacy of the rights of French Canadians was challenged by the Conservative government's attitude to Louis Riel. Following the First Riel Rebellion, Ouimet argued for Riel to be pardoned, and, in 1875, voted against a Conservative motion to expel Riel from the seat in the House of Commons to which he had been elected. With the beginning of the Second Riel Rebellion in 1885, Minister of Militia Adolphe Caron asked Ouimet to raise a regiment from Montreal to join in the suppression of the uprising. Ouimet raised three hundred men, and led his regiment as its Lieutenant Colonel. He was put under the command of Thomas Bland Strange who rejected Ouimet's proposal to negotiate safe passage for Riel. Strange sent Ouimet to Ottawa to secure supplies resulting in newspapers accusing him of desertion. He returned west and was placed in command of Fort Edmonton. Despite fighting against the rebels, Ouimet opposed the execution of Riel when he returned to Ottawa. Ouimet's pleas fell on deaf ears, and, despite his efforts, he was condemned by French Canadians for having helped put down the rebellion. Ouimet voted in the House of Commons for a Liberal motion to censure the government for executing Riel. The execution of Riel seriously damaged the Conservative Party in Quebec, and was one of the key factors in the party's decline and eventual loss of power. In an attempt at conciliation, Prime Minister Macdonald nominated Ouimet for the position of Speaker of the House of Commons of Canada following the 1887 election. Because of the custom of alternating between English and French Speakers following each general election, Ouimet returned to the backbench following the 1891 election. Macdonald died in June 1891, and his longtime Quebec lieutenant, Sir Hector Langevin, was forced to resign from Cabinet due to a corruption scandal in August. In January 1892, Prime Minister Sir John Abbott made Ouimet the senior minister from Quebec, and appointed him to Langevin's old job as Minister of Public Works. Ouimet stayed in that position under the succession of Prime Ministers who attempted to keep the Conservative government together. He also served as Acting Minister of Agriculture and Acting Secretary of State for Canada under Sir Mackenzie Bowell. Bowell faced a caucus revolt over his handling of the Manitoba Schools Question and was forced to resign. The issue split the party as English Protestant Conservatives rejected Bowell's proposal to create a new Catholic School Board in Manitoba. With the fall of Bowell's cabinet, the opposition of Tory MPs to French Catholic rights in Manitoba further hurt the party's prospects among Catholic Quebecers. Perhaps sensing that the Conservative government was doomed and that his prospects of keeping his seat were dim as Quebecers turned against the Tories, Ouimet decided not to run in the 1896 election. He declined to serve in the short lived Cabinet of the Sir Charles Tupper, the final Tory prime minister prior to the election. He instead accepted a judicial appointment that he held until his death in 1916.

Мұра

Ол 5 рет парламентке шақырылу рекордын қазірге дейін сақтап тұр. Онтарионың солтүстік-батысындағы Тундер-Бэй қаласының жанындағы Уимет каньоны оның құрметіне аталған.