Кіріспе

Лондондағы көше, Англия

Коммерциялық жол – Лондонның шығыс бөлігіндегі Тауэр-Хамлетс ауданындағы көше. Оның ұзындығы 3,1 километр (1,9 миль), Гарднерс-Корнерден (бұрын Гарднерс универмагы орналасқан, қазір Алдгейт-Ист метро станциясы) басталып, Степни арқылы Лаймхаустағы Бурдетт жолымен қиылысады. Осы жерде бағыт Шығыс Үндістан док жолы мен Батыс Үндістан док жолы болып екіге бөлінеді. Бұл жол тарихи Лондон қаласын Канар-Уорфтағы жақында дамыған қаржылық ауданмен байланыстыратын маңызды артерия және A13 тас жолының бөлігі болып табылады. Жол бойында бірнеше ескерткіш ғимарат орналасқан. Оларға Джордж тавернасы, Трокси кинотеатры, Лаймхаус қалалық әкімдігі, бұрынғы Caird және Rayner Ltd зауыты және Альберт Гарднс тұрғын үй кешені кіреді.

Бағыт

Коммерциялық жол Уайтчепель Хай-стритпен (Алдгейт Ист метро станциясына жақын A11) қиылысынан басталады. Ол шығысқа қарай бағытталған, Лаймхаус бассейнін, Регентс каналын және Лаймхаус кесіндісін кесіп өтеді. Бурдетт жолында жол екіге айырылады: Шығыс Үндістан док жолы солға, ал Батыс Үндістан док жолы оңға жалғасады.

Тарих

Коммерциялық жол 1802–1806 жылдары Батыс Үндістан доктары мен Шығыс Үндістан доктарын Лондон қаласына тікелей байланыстыратын жол ретінде салынды. Парламент актісі құрылыс жұмыстарын Коммерциялық жол компаниясына тапсырды, оның сенімділеріне қаражат жинауға және жол төлемін алуға рұқсат берілді. Жол бастапқыда Бэк Черч Лейннен басталып, 1794 жылы болған үлкен өрт салдарынан тазартылған жерлерді пайдаланып, көгалды Ратклиф тас жолының солтүстігіндегі далалар арқылы түзу сызықпен өтті. Өрт ауданның үлкен бөлігін қиратқан еді. 1830 жылдарға қарай, ол Лаймхаузға дейін барлық бойында үйлермен толығымен қапталды. 1828 жылы Коммерциялық жол компаниясы жол бойында Абердин гранитінен трамвай құрылысын жүзеге асырды, бұл жол қозғалысының мәселелерін азайтуға бағытталған шара болды. Лондон және Блэкуолл темір жолы Коммерциялық жолға параллель салынды; көптеген фабрикалармен бірге бұл көшенің тығыздығы мен ластану деңгейінің артуына себеп болды. 1860 жылдары Коммерциялық жол қоғамдық жолға айналды, меншігі Метрополитендік жұмыс басқармасына (МЖБ) берілді және жол төлемі алынып тасталды. 1870 жылы МЖБ көшені батысқа қарай Гардинер бұрышына дейін ұзартты, онда ол Уайтчепел Хай-стрит және Коммерциялық көшесімен қиылысты. Бұл қиылыс 1970 жылдардың басында Гардинер өртеніп қирағанға дейін сақталды. 1943 жылы Коммерциялық жол Лондон округінің жоспарында жақсартуға белгіленді, өйткені айналағы аумақтың көп бөлігі бомбалаудан қираған еді. Ратклиф тас жолынан оңтүстікке қарайғы көптеген көшелер шатырлардан тазартылып, заманауи тұрғын үйлермен алмастырылды. Коммерциялық жолдың ескерткіш аймағы 1989 жылы Лондонның Тауэр-Хэмлетс ауданымен құрылды. Ол жолдың шамамен ортасында, 300–334 нөмірлер маңындағы көптеген тізімделген ғимараттарға бағытталған.

Ғимараттар

Джордж тавернасы №373-те орналасқан. Ол 1820–25 жылдары алдыңғы паб, Halfway House орнында салынған, ол кем дегенде 1654 жылдан бері бар еді. 1973 жылы II дәрежелі тізімге енгізілді. Альберт бақтары Коммерциялық көшенің оңтүстігінде орналасқан. Ол 19 ғасырдың басында салынған, бастапқыда Альберт алаңы деп аталған және 21 ғасырға дейін көбінесе сақталған. Алаң 1840 жылдары салынған үш қабатты тұрғын үйлердің үш жағынан тұрады, олар қоршаулы баққа қарап тұрады. Екінші жағы Коммерциялық көшеге қарап тұрады. Жер 1899 жылы Лондон округтік кеңесі төртінші жақтағы құрылыстың алдын алу үшін сатып алынған және 1906 жылы жұртшылыққа ашылды. 1937 жылы қазіргі атауы берілді. №440–450 үйлердің барлығы II дәрежелі тізімде. Олар 19 ғасырдың басында терасса ретінде салынған, барлығы төрт қабатты, парапетті шатырлары, дөңгелек кіреберістері және панельді есіктері бар. №490-тағы «Трокси» кинотеатры 1933 жылы Джордж Коулс пен Артур Робертс тарапынан бұрынғы сыра зауытының орнында ашылды. Оның құрылысына 250 000 фунт стерлинг жұмсалды және 3000-нан астам адамды қабылдай алатын. Басты театр оркестрден көтеріліп, аралық музыканы ұсыну үшін қолданылатын айналмалы сахналық Вурлицер органына ие болды; олар толық сақталған. 1960 жылы жабылып, 1963 жылы Ковент-Гарден операсының оқу мектебі ретінде қайта ашылды. Кейіннен ол бинго залына айналды. 1991 жылы II дәрежелі тізімге енгізілді. Лаймхаус қалалық залы №646-да орналасқан, ол 1879 жылы А. және С. Харстонмен салынған. Екінші дүниежүзілік соғыста қатты зақымданып, кеңес кеңсесі ретінде қайта салынды. Кейіннен ол Ұлттық еңбек тарихы мұражайы, баспанасыз адамдарға арналған пана және өнер орталығы ретінде қызмет етті. №680-дегі Пассмор Эдвардс теңізшілер сарайы 1901 жылы нео-тюдор стилінде салынған. 1983 жылдан бері II дәрежелі тізімде. II дәрежелі тізімге енгізілген Caird and Rayner Ltd-нің бұрынғы ғимараты №777–783 1869 жылы салынған. Оның ішінде кірпішпен қоршалған ағаш қаңқасы бар еді. 2010 жылы өрт шығып, шатырдың көп бөлігі қирады. 2010 жылы тізімделген мәртебесіне байланысты шұғыл жөндеу жұмыстары жүргізілді. Шығыс жұлдызы, №805 19 ғасырдың басында салынған және 1973 жылы II дәрежелі тізімге енгізілді. Ол қызыл кірпіштен салынған, шатыры қиыршық таспен жабылған. 2019 жылы ғимараттың тізімделген мәртебесін сақтау үшін шұғыл жөндеу жұмыстары жүргізілді. №340-тағы Сент-Мария және Сент-Михаил шіркеуі орналасқан. Оны Уильям Уорделл жобалап, 1852 және 1856 жылдар аралығында салған. 1920 жылдары кіреберіс үстінде көлбеу шатыр салынған. 2001 жылдың маусымында II дәрежелі тізімге енгізілді. Якуб синагогасының қауымы №351–353-те орналасқан. Ол 1903 жылы Ұлыбританияның алғашқы мизрахи синагогасы ретінде құрылды және 1920 жылы қазіргі ғимаратқа көшірілді. Ғимарат бастапқыда Льюис Соломон мен Ұлы тарапынан салынған. Лондонның алғашқы мешіті – Шығыс Лондон мешіті 1941 жылы Коммерциялық көшеде ашылды және 1975 жылы Уайтчепелге көшірілгенге дейін сонда болды. №48 Коммерциялық көшесінің сыртындағы K2 телефон будкасы 1987 жылы II дәрежелі тізімге енгізілді. Оны 1927 жылы Гильберт Скотт жобалап, орнатты.

Жол қозғалысы

Сити мен дәстүрлі Ист-Энд арасындағы басты бағыт ретінде Коммерциялық жол Лондонның Тауэр-Хамлетс ауданындағы ең қызықты көлік қозғалысы бар жол болып табылады. Жол бойында үздірімсіз қарқынды көлік жүріп тұрады, ал жаяу жүргіншілер үшін жолды кесіп өту мүмкіндігі шектеулі.