Футбол формациясы: «Бір қанат» тактикасының тарихы

Кіріспе

Футбол формациясы

Америка және Канада футболында бір қанатты формация қазіргі заманғы таралымды немесе доңғалақты формацияның алдағысы болды. Бұл термин көбінесе допты берудің орнына лақтырылатын формацияларды білдіреді – бір қанатты және қолмен берілетін доп формациялары әдетте "қанатты T" немесе "құбыршақты T" деп аталады. Гленн "Поп" Уорнер жасаған бір қанатты формация, допты алаңға жеткізуге қабілетімен T формациясынан артық болды.

Тарих

Футболды теңгерімсіз желіден жақсартудың жолы жоқ. Карл Снавелидің айтуынша, бір қанатты футбол – орталықтан ұзақ пас беруді және Гленн "Поп" Уорнердің шабуыл стилінен дамыған алдамшы схеманы қолдануды білдіреді. Дәстүрлі түрде, бір қанатты құрама төрт қорғаушыдан – құйрық, фулбек, квотербек (қорғаушы) және қанатты қорғаушыдан – тұратын шабуыл құрады. Сызықтықтар орталықтың бір жағына екі, екінші жағына төрт адамнан орналастырылып, "теңгерімсіздік" жасады. Бұл күшті жаққа қорғаушыны немесе тұтқаны жылжыту арқылы іске асырылды. Бір қанатты құрама қорғанысты күшпен басып алудың орнына, алдау арқылы жеңіске жетуге тырысқан алғашқы формациялардың бірі болды. Поп Уорнер өзінің жаңа шабуыл схемасын Карлайл формациясы деп атады, өйткені ол Карлайл үндістерін жаттықтыру кезінде оның көп бөлігін жасады. "Бір қанатты" термині көрермендер формация қанат пішінін еске түсіретінін байқағаннан кейін кеңінен қолданыла бастады. 1907 жылы Уорнер Карлайлде жаттықтырушы болып жұмыс істеді, ол жерде оның мұрасы кем дегенде үш маңызды оқиғадан тұрады. Біріншісі – Джим Торптың табиғи қабілетін ашу. Екіншісі – спиральды пас беруге негізделген кең көлемді пас беру ойынын қолдану. Соңында, бір бағытта басталып, кенеттен кері бет бұрған жалған қорғаушылар қорғанысты шатастырды. Джим Торптың өте жоғары қабілеті болғандықтан, жаттықтырушы Уорнер оның бір қанатты шабуылын осы дарынды спортшыға арнады. Торп, үш қауіптің белгісі, жақсы жүгіруші, пас беруші және тепкілеуші болды. Бір қанатты формация тарихының көп бөлігінде ойыншылар доптың екі жағында да ойнауға міндетті болды. Сәйкесінше, шабуылдаушылар қорғаныста да тиісті позицияны иеленді. Шабуылдаушылар қорғаныс қақпаларын, ал сызықтықтар қорғаныс сызығын ойнады. Бүгінгі командалардан айырмашылығы, бір қанатты командаларда тек белгілі бір жағдайда ғана ойнайтын мамандар аз болды. 1950 жылдарға дейін колледж футболының плейбуктері Уорнердің көзқарасымен құрылған дәстүрлі бір қанатты формацияның түрлерімен толы болды. Екі мәрте All American атанған Джек Крэйннің қолмен жазылған плейбукі Техас университетінің 1939–1940 жылдар шамасындағы бір қанатты нұсқасын қалай қолданғанын нақты көрсетеді. Техас университетінің жаттықтырушысы Дана Х. Библь теңгерімді сызықты қолданды, яғни орталықтың әр жағында бірдей сандағы сызықтықтар болды. Сонымен қатар, ұштар сәл бөлінді. Жеңілден-желден бөлінген шабуылдау ұштары, "флексинг" деп аталатын, Нотр-Дамның бір қанатты Box нұсқасында кеңінен қолданылды. Кнут Рокннің Нотр-Дам қоршауындағы шабуылы теңгерімді сызықты қолданды, оның ортасының әр жағында 3 сызықтық болды. Рокннің тағы бір жаңалығы – қорғанысты шатастыруға тырысқан, ойын басталғанға дейін артқы шепке ойыншыларды жылжытқан өзгергіш артқы шеп болды. Бір қанатты формацияның тағы бір түрінде квотербек әлсіз жақта қанатты қорғаушы ретінде шықты. Квотербек үшін қосымша бұрыштар жасаудан басқа, қос қанатты формация пас беру ойынын жеңілдетті. Стэнфорд қос қанатты формацияның өзгеруінде квотербек күшті жақтағы қорғаушының артында қалды, ал құйрық қорғаушы әлсіз жақтағы қанатты қорғаушы болды. Фулбэк, жалғыз терең қорғаушы ретінде, барлық пас беруді қабылдап, ойынды басқарды. Уоллес Уэйд "бір қанатты формацияның Т-ден артық күшті екеніне менің сенімім жоқ. Біз қолданған бір қанатты формация қорғанысты кеңейтті. Ол әр ойыншының міндетін мұқият орындауды талап етті". Алайда, 1949 жылдан 1957 жылға дейін Генри "Ред" Сандерс өзінің дәлдікті бір қанатты жүйесімен UCLA футбол бағдарламасын элиталық деңгейге көтерді, 1954 жылы UCLA ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Бір қанатты футбол стилі бүгінгі таңға дейін елдің шағын командаларымен, көбінесе жоғары мектептер мен жастар деңгейінде қолданылады. Питтсбург Стиллерс NFL командасы стандартты формация ретінде бір қанатты соңғы рет қолданды, 1952 жылы T формациясына ауысты. 2008 жылы Майами Дельфинс Нью-Ингланд Патриоттарына қарсы алты ойында бір қанатты шабуылдың нұсқасын ("жабайы" деп атады), ол 38–13 есебімен жеңіске жетіп, төрт тачдаун жасады, және тағы екі аптадан кейін Сан-Диего Чарджерс командасын жеңді. Колледж футболында 1960 жылдардың басында бір қанаттыға сүйенетін жалғыз ірі командалар Теннесси, UCLA, Пенсильвания университеті және Принстон болды; 1964 жылдан кейін тек Принстон ғана, оның ұзақ жылдар бойы жаттықтырушысы Чарли Колдуэлл басқарған бір қанаттымен танымал болды, ол 1969 жылы Колдуэллдің ізбасары Дик Колман зейнеткерлікке шыққаннан кейін оны тоқтатты.

There is no way to improve on football beyond the unbalanced line single wing.| Carl Snavely

Among coaches, single wing football denotes a formation using a long snap from center as well as a deceptive scheme that evolved from Glenn "Pop" Warner's offensive style. Traditionally, the single wing was an offensive formation that featured a core of four backs including a tailback, a fullback, a quarterback (blocking back), and a wingback. Linemen were set "unbalanced", with two on one side of the center and four on the other. This was done by moving the off side guard or tackle to the strong side. The single wing was one of the first formations attempting to trick the defense instead of over powering it. Pop Warner referred to his new offensive scheme as the Carlisle formation because he formulated most of the offense while coaching the Carlisle Indians. The term single wing came into widespread use after spectators noticed that the formation gave the appearance of a wing shape. In 1907, Warner coached at Carlisle, a school for Native Americans, where his legacy consisted of at least three significant events. The first was the discovery of Jim Thorpe's raw athletic ability. The second was the use of an extensive passing game that relied on the spiraled ball. Finally, faking backs who started one way, but abruptly headed the opposite way, kept defenses guessing. Because Jim Thorpe had so much raw talent, Coach Warner more than likely designed much of his single wing offense around this gifted athlete. Thorpe, the proverbial triple threat, was a good runner, passer, and punter. For much of the history of the single wing formation, players were expected to play on both sides of the ball. Consequently, offensive players often turned around to play a corresponding location on defense. The offensive backs played defensive backs, just as the offensive linemen played defensive linemen. Unlike teams of today, single wing teams had few specialists who only played on certain downs. College football playbooks before the 1950s were dominated with permutations of the traditional single wing envisioned by Warner. Two time All American Jack Crain's handwritten playbook clearly denotes how the University of Texas ran their version of the single wing circa 1939–1940. University of Texas Coach Dana X. Bible ran a balanced line, which means that there were the same numbers of linemen on each side of the center. Also, the ends were slightly split. Slightly splitting offensive ends, called flexing, was in widespread use by Notre Dame's Box variation of the single wing. Knute Rockne's Notre Dame Box offense employed a balanced line, which had 3 linemen on each side of the center. Another Rockne innovation was a shifting backfield that attempted to confuse the defense by moving backs to alternate positions right before the snap. Another variation of the single wing saw the quarterback move out as a wingback on the weak side. Besides adding different blocking angles for the quarterback, the double wing formation facilitated the passing game. Stanford had a variation on the double wing in which the quarterback stayed right behind the strong side guard, while the tailback became the wingback to the weak side. The fullback, being the only deep back left, took all the snaps and directed the plays. Wallace Wade said he was "not convinced that the single wing is not a more potent formation than the T. The single wing we used caused the defense to spread. It called for more intensive coaching on individual assignments." However, from 1949 to 1957 Henry "Red" Sanders elevated a seldom distinguished UCLA football program to an elite level with his precision single wing system, winning a National Championship at UCLA in 1954. The single wing style of football is still practiced by a small group of teams across the country, almost exclusively at the high school and youth level. The Pittsburgh Steelers were the last NFL team to use the single wing as their standard formation, finally switching to the T formation in 1952. In 2008, the Miami Dolphins utilized a version of the single wing offense (calling it the "wildcat") against the New England Patriots on six plays, which produced four touchdowns in a 38–13 upset victory, and again two weeks later defeating the San Diego Chargers. In college football, by the early 1960s the only major teams still relying on the single wing were Tennessee, UCLA, University of Pennsylvania and Princeton; after 1964 only Princeton, which had been particularly known for the single wing under its longtime coach Charlie Caldwell, still used the formation, finally giving it up in 1969 after the retirement of Caldwell's successor Dick Colman.

Сазерленд бір қанатты

Сазерлендтің бір қанатты схемасы – 1930 және 1940 жылдары жаттықтырушы Джок Сазерленд үлкен табысқа жеткен бір қанатты схемасының нұсқасы. Маңыздысы, осы схеманы Сазерленд өзі ойлап тапқан және оның атымен аталады. Сазерлендтің бір қанатты схемасы дәстүрлі бір қанатты схемасынан қанатты қорғаушының жартылай қорғаушы ретінде шабуылдық шепке қосылып, құйрық қорғаушының қарамағындағы фулбэкке жанынан тұруымен ерекшеленеді. Бұл әлсіз жаққа икемді шабуыл жасауға мүмкіндік береді. Осы схемада жартылай қорғаушы да, құйрық қорғаушы да үш қауіпті ойыншы болып табылады. Бұл схеманың кемшілігі – дәстүрлі бір қанатты схемасына қарағанда күші аз, сондықтан құйрық және жартылай қорғаушы позицияларында өте талантты ойыншылар қажет. Сазерленд осы схеманы 1910 жылдары Питтсбург университетіндегі легендарлы жаттықтырушы Поп Уорнерден үйренген бастапқы бір қанатты схемасынан жасады. 1924 жылы Сазерленд Питт командасының жаттықтырушысы болды және 1938 жылға дейін осы қызметте қалды. Сазерлендтің Питт командалары тоғыз маусымда әртүрлі сарапшылар тарапынан «Ұлттық чемпиондар» атанды, оның ішінде университеттің мойындаған бес маусымы бар. Сазерленд Питт командасын жаттықтырған кезеңде бір қанатты схемасының шебері ретінде танылды. 1940 жылы Сазерленд өзінің жаттықтырушылық дағдыларын НФЛ-ге Бруклин Доджерс командасының жаттықтырушысы ретінде әкелді. Бруклинде ол 1930 жылдан бері екінші орыннан жоғары көтеріле алмаған және бір ғана жеңіске жеткен команданы қабылдады. Ол өзінің шабуылдық идеяларын жүзеге асырды, нәтижесінде Доджерс 8–3 есебімен аяқтады және Вашингтон Редскинстерден бір ойын ғана қалып қойды. Сазерлендтің жұлдызы – құйрық қорғаушы ретінде ойнаған және НФЛ-дің ең құнды ойыншысы атанған Эйс Паркер болды. Доджерс 1941 жылы да екінші орынды иеленді, 7–4 есебімен. Кейін Сазерленд 1946 және 1947 жылдары Питтсбург Стиллерс командасын жаттықтырды. 1947 жылы Сазерленд және оның бір қанатты схемасы Стиллерс командасын Шығыс конференциясының жеңімпазы үшін алғашқы плей-оффқа шығарды. Алайда, олар Филадельфия Иглз командасына 21–0 есебімен жеңіліске ұшырады, ал Филадельфия Иглз командасы Т-схемасын қолданды. Сазерленд 1948 жылы күрт қайтыс болды, бірақ Стиллерс командасы оның бір қанатты схемасын 1953 жылға дейін қолданды, ол кезде олар Т-схемасына ауысқан соңғы НФЛ командасы болды. Сонымен қатар, шабуылшы Остин Хортон Сазерлендтің жаттықтырушылық кезеңінде 1,245 ярдқа дейін жүгірді.

The Sutherland single wing was a variation of the single wing used with great success by Coach Jock Sutherland of the 1930s and 1940s. Note that coach Sutherland mastered many forms of the single wing, but the formation described here is the one he invented and was named for him. The Sutherland single wing differs from the traditional single wing in that the wingback is brought into the backfield as a halfback, flanking the fullback on the other side from the tailback. This allows a more flexible running attack to the weak side. Both the tailback and halfback are triple threats in this offense. The weakness of this formation is less power than the traditional single wing and it requires very talented backs to play tailback and halfback effectively. Sutherland created this formation from the original single wing he learned from legendary coach Pop Warner at the University of Pittsburgh in the 1910s. Sutherland became the Pitt coach in 1924, where he remained through 1938. Sutherland's Pitt teams were named "National Champions" by various selectors in nine different seasons, including five recognized by the university. Sutherland was the avowed master of the single wing offense while at Pitt. Sutherland brought his coaching skills to the NFL in 1940 as the coach of the Brooklyn Dodgers. At Brooklyn, he took over a team that had never finished better than second and had had only one winning season since 1930. He implemented his offensive ideas and the Dodgers finished with a record of 8–3 and finished only a game behind the Washington Redskins. Sutherland's star was Ace Parker, who played tailback and was NFL MVP. The Dodgers also finished second in 1941, with a 7–4 mark. Later, Sutherland coached the Pittsburgh Steelers in 1946 and 1947. In 1947, Sutherland and his single wing pushed the Steelers to their first playoff appearance, for the East Conference crown. They were soundly defeated by Greasy Neale's Philadelphia Eagles, running the T formation, 21–0. Sutherland died suddenly in 1948, but the Steelers continued to use his single wing until 1953, when they were the last NFL team to switch to the T. Runningback Austin Horton also rushed for 1,245 yards during the Sutherland season.

Екі қанат

Қос қанатты формациясы – оны Қос қанатты шабуылмен шатастыруға болмайды. Бұл формация жасөспірімдер деңгейінен бастап колледжге дейінгі көптеген шабуылдық схемаларда қолданылады. Формацияны алғаш рет 1912 жылы Поп Уорнер енгізді. Қос қанатты, флексбон және қанатты Т шабуылдық схемалары – осы формацияны пайдаланатын шабуылдардың бірнеше мысалы ғана. Ара Парсегхиан Нотр-Дам университетінде қанатты Т схемасын қолданғанда, 1966 және 1973 жылдары Ұлттық чемпионаттарды жеңіп алған кезде бұл формацияны негізгі құрал ретінде пайдаланды. Бұл формация барлық шабуылдық схемаларда бірдей болмайды және көбінесе екі қанатты ойыншысы бар кез келген шабуылды сипаттау үшін қолданылатын жалпы термин. Қанатты Т схемасында қос қанатты формациясы Қызыл, Көк және Ашық Қызыл формацияларын білдіреді. Американдық футболындағы қос қанатты формацияға әдетте бір кең қабылдаушы, екі қанатты ойыншы, бір фулбек және бір тығыз аяқ кіреді.

Бір қанатты ойын стилі

Ортадан тікелей лақтыру немесе беру әдетте қанатқа немесе фулбэкке барады; алайда, квотербек те допты ала алады. Бұл ойыншының табысы үшін өте маңызды болды, өйткені ол жүгіруге, лақтыруға, тосқауыл қоюға және тіпті тепкілеуге қабілетті болуы керек еді. Бүгінгі күннен айырмашылығы, квотербек әдетте шабуыл кезінде тосқауыл қоятын. Қазіргі замандағы әріптесі сияқты, жалғыз қанатты квотербек те ойынды шақыру арқылы алаңдағы басшы ретінде әрекет ете алады. Фулбэк өзінің ірі дене бітімі үшін таңдалды, сондықтан ол желіге "шабуыл" жасай алады. Бұл фулбэк желіде тосқауыл қояды немесе қорғаныс арасында допты алып жүреді дегенді білдіреді. Қанат жақтаушы қарсыласқа қарсы қақпаны екі есе тосқауылдап, тіпті пас беруге қажетті бағытты орындай алады. Жалғыз қанатты формациясы шабуыл нүктесінде екі есе тосқауыл қою үшін жасалған. Бұл қосымша тосқауылды алу бірнеше жолмен жүзеге асырылды. Біріншіден, теңгерімсіз желі ортаның бір жағына қосымша күзетші немесе tackle орналастырды. Екіншіден, сырт жақта орналасқан қанат жақтаушы жылдам тосқауылға ауыса алады. Үшіншіден, фулбэк және әсіресе квотербек допты алып жүрушіге кедергі келтіру арқылы көмектеседі. Соңында, желішілер, әдетте күзетшілер, лақтыру кезінде желіден шығып, белгіленген тесікте тосқауыл қояды. Желідегі аралықтар әрқашан жақын болды, бірақ соңғылар желіден шығып кетуі мүмкін. Жалғыз қанатты формациясы ортаға тәуелді болды, ол тосқауыл қоюға және аяқтарының арасынан допты қабылдаушыға лақтыруға қабілетті болуы керек еді. Орталық ойын басталғанда өте дәлдікпен бірнеше қозғалатын ойыншыларға допты бағыттауы керек еді. Егер қақпаның артқы жағы лақтыруды күтуге мәжбүр болса, жалғыз қанатты ойындар тиімді жұмыс істемейді, өйткені жылдам қорғаныс ойынды басып кетеді. Орталыққа допты бағыттауды үйретті, бұл қанатқа немесе фулбэкке жүгіруді бастауға мүмкіндік береді. Жалғыз қанатты формациясы көрермендерді, төрешілерді және қорғаныс ойыншыларын жиі алдады, олар допты көруге қиналатын. "Айналдырушы" деп аталатын қақпаның артқы жағындағы ойыншы, басқа ойыншыларға допты жасаған кезде 360 градусқа айналуы мүмкін, тіпті допты ұстап немесе лақтырып та жіберуі мүмкін. Қорғаныс ойыншылары көбінесе допты қай ойыншы алып жүргенін білмей адасып қалатын. Жалғыз қанатты формациясына тән ерекшелік – қас жақты серия. Бұл ойын сериясының терминологиясы "шабуыл" сөзін фулбэк желіге ену ниетімен байланыстырады. Сонымен қатар, қысқа лақтыру немесе допты бүйірлей беру квотербекке немесе қанат жақтаушыға жасалуы мүмкін, ол допты алып, басқа маневрлерді, соның ішінде допты лақтыруды орындай алады. Нәтижесінде, фулбэк допты алған кезде, ол желіге шабуыл жасап бара жатқандай көрінеді. Әдетте, фулбэктер үлкен ойыншылар болды, олар қорғанысты бұзуға арналған ойындарды ойнады. Фулбэк алғашқы қозғалысымен қорғаныс ойыншыларын күтілетін шабуыл нүктесіне қарай тартады. Содан кейін фулбэк допты басқа ойыншыға лақтырады, бұл қорғаныстың іздену бұрыштарын өзгертуге себеп болады, осылайша допты ұстау мүмкіндігінен айырылады. Формацияның күшті жағы, қосымша желілік және қанат жақтаушы орналасқан жері, қорғаныс аяғына қысым жасайды. Қорғаныс бұл жаққа қосымша ойыншыларды жіберуі немесе бүкіл қорғанысты өтеу үшін жылжытуы мүмкін. Ойынды кері қайтару қорғаныс қалай әрекет еткеніне қарамастан сәтті болуы мүмкін. Ойынды кері қайтару қатаң қарсыластармен және фулбэкпен басталды. Фулбэк қорғаныс тесігін жалған соққымен басып алуға тырысады. Бұл ойын қорғаныс аяғын асыра бағалауға және жүгірушіні тоқтатуға тырысуға арналған. Егер қорғаныс аяғы жақтан шығып кетсе, қанатқа жүгіруге мүмкіндік береді. Егер қорғаныс аяғы тым терең кірсе, доп тасушы оны сыртына айналып өтеді. Ойын кезінде кері ойналғаннан кейін, шабуыл қанат жақтауды кері қайтаруы мүмкін, өйткені екі ойын да бірдей басталды. Басында қорғаныс қақпаның артқы жағындағы ойыншыны қуып жетуге тырысады. Алайда, қанатқа жүгіріп жатқан ойыншы допты әлсіз жақтағы қарсы бағытта жүгіріп жатқан қанат жақтаушыға береді. Кері қайтару және шабуыл ортаға жылдам фулбэктермен орнатылады, бұл қорғаныс желісінің тез арада жағалауға ұмтылудың орнына, олардың саңылауларын қорғауға мәжбүр етеді. 1930 жылға дейін футболдың пішіні пролатты сфероид деп аталатын бедерлі овал пішіні болды. Доптың пішініне байланысты, жалғыз қанатты ойыншылар допты баскетболға ұқсатып, қысқа лақтырып, астынан лақтырып жатты. Бара-бара доптарды спиральмен ағынды өткізуге жеткілікті ұзартуға рұқсат етілді. Спиральды допты әлдеқайда алысқа және дәлдікпен лақтыруға болады, осылайша шабуылдың алға қарай лақтыруды жиі пайдалану мүмкіндігі артады. Жалғыз қанатты квотербек қазіргі заманғы квотербектерден өзгеше рөл атқарды. Квотербек формацияның ортасына жақын орналасқандықтан, лақтыру санауын шақыруы мүмкін болса да, ол жиналғанда нақты ойынды шақырмауы мүмкін. Футбол тарихының көп бөлігінде жаттықтырушыларға жақтан ойынды шақыруға рұқсат етілмеді. Бұл жауапкершілік команда капитанына жүктелген болуы мүмкін. Квотербек шабуыл нүктесінде тосқауыл қоюда өте жақсы болуы керек еді. Кейбір нұсқаулықтар осы ойыншыны тосқауыл қоюшы деп атады. Квотербек сондай-ақ допты жасау, беру немесе басқа ойыншыларға опция беру арқылы оны басқаруы керек еді.

The direct snap or toss from the center usually went to the tailback or fullback; however, the quarterback could also take the ball. The tailback was very important to the success of the offense because he had to run, pass, block, and even punt. Unlike today, the quarterback usually blocked at the point of attack. As with his modern day counterpart, a single wing quarterback might also act as a field general by calling plays. The fullback was chosen for his larger size so that he could "buck" the line. This meant that the fullback would block or carry the ball between the defensive tackles. The wingback could double team block with an offensive lineman at scrimmage or even run a pass route. The single wing formation was designed to place double team blocks at the point of attack. Gaining this extra blocker was achieved in several ways. First, the unbalanced line placed an extra guard or tackle on one side of the center. Second, a wingback stationed outside end could quickly move to a crucial blocking position. Third, the fullback and especially the quarterback could lead the ball carrier producing interference. Finally, linemen, usually guards, would pull at the snap and block at the specified hole. Line splits were always close except for ends who might move out from the tackle. The single wing formation depended on a center who was skilled both at blocking and at tossing the ball from between his legs to the receiving back. The center had to direct the ball to any of several moving backs, with extreme accuracy, as the play started. Single wing plays would not work effectively if the back had to wait for the snap because quick defensive penetration would overrun the play. The center was taught to direct the ball to give the tailback or fullback receiver a running start in the direction that the play was designed to go. The single wing formation was a deceptive formation with spectators, referees, and defensive players often losing sight of the ball. A backfield player, called a "spinner", might turn 360 degrees while faking the ball to the other backs, or even keeping the ball or passing it. Defensive players were often fooled as to which back was carrying the ball. The one play that was unique to the single wing formation was the buck lateral series. The terminology for this series of plays associates the word "buck" with the intent of the fullback to plunge into the line. In addition, the short toss, or lateral of the ball, can be made to the quarterback or wingback who may take the ball and do other maneuvers including passing the ball. Consequently, when the fullback takes the ball, he appears to be headed to buck the line. Typically, fullbacks were bigger players who ran plays intended to smash the defensive front. The fullback's initial move pulls the defensive players toward the expected point of attack. Next, the fullback tosses the ball to another back causing the defense to change pursuit angles, thus losing a step in their catching the ball carrier. The strong side of the formation, where the extra lineman and wingback lined up, put pressure on the defensive end. Defenses might move extra players to that side or shift the whole defense to compensate. The cut back play could succeed regardless of how the defense reacted. The cut back play started like a strong side sweep with offensive guards and quarterback running interference for the tailback. The fullback would fake a smash over the guard hole to occupy the defensive tackles. The play was designed to make the defensive end overreact and try to stay outside to contain the runner. If the defensive end gave ground to the sideline, the tailback would cut back inside to let his interference push the defensive end out of the play. If the defensive end came too far inside, then the ball carrier would run around him to the outside. After the cut back play was used in a game, then the offense might run the wingback reverse since both plays started out the same way. At the outset, the defense tries to pursue the sweeping tailback. However, the tailback delivers the ball to the wingback running the opposite way to the weak side. Both the cut back and the reverse would be set up with quick fullback bucks up the middle, which would cause the defensive line to over protect their gaps, as opposed to pursuing quickly to the sideline. Prior to 1930 the shape of the football was a prominent oval shape called a prolate spheroid. Due to the shape of the ball, single wing backs handled the ball more like a basketball, with short tosses and underhand lobs. Gradually, balls were allowed to be elongated enough to produce streamlined passes with a spiral. The spiraled ball could be thrown farther with more accuracy, thus increasing the potential for offenses to use the forward pass more frequently. The single wing quarterback played a different role than modern day quarterbacks. While the quarterback may have called the snap count due to his position close to the center of the formation, he may not have called the actual play in the huddle. For much of the history of football, coaches were not allowed to call plays from the sideline. This responsibility may have gone to the team captain. The quarterback was expected to be an excellent blocker at the point of attack. Some playbooks referred to this player as the blocking back. The quarterback also had to handle the ball by faking, handing off, or optioning to other backs.

Қазіргі заманғы қолданысы

1950 жылдан бері бір қанатты футбол бұрынғы танымалдылығын жоғалтса да, оның ерекше белгілері қазіргі заманғы футболдың барлық деңгейлерінде әлі де жиі кездеседі. Оларға қорғаушыларды тартып алу, екі ойыншыдан тұратын командалар, алдау пастары, бүйірлеме берулер, клиндік және тұзақ блоктау, сыпыру, кері жүгіру және жылдам тепкіш соққы кіреді. Көптеген қазіргі шабуылдық схемалар, мысалы, тарату опциясы, жүгіру ойындары үшін бір қанатты футболға тән тактикаларды пайдаланады, бірақ қанатты ойыншылардың орнына кең қабылдаушыларды қолданады. Бұрын күшті жүгіру формациясы болған бір қанатты футбол, ойынның жүгіру элементін азайтып, пастың мүмкіндігін арттыратын формацияларға жол берді. Бүгінде бір қанатты футбол жаттықтырушылардың «тарату шабуылы» немесе «шотган» деп атап кеткен формацияға айналды, мұнда пастың маңыздылығы ерекше атап көрсетіледі. Карлайлдың күшті формациясынан сақталған ең айқын ерекшелік – ортадан допты ұстаушыға жасалатын ұзақ пастар. Басты талант және алаңдағы басшы – бұрынғы қанатты ойыншының орнына квотербекке айналды. Басқа қанатты ойыншылар ұрыс сызығына жақын орналасып, негізгі сызықтан алшақтады. Кең қабылдаушылар екі ұшты, икемді ұшты, слотты және фланкер деп аталады. Сонымен қатар, шабуылдық шептің арақашықтығы да артты. Шабуылдаушыларды бір-бірінен алыстату, қорғанысты да тарату мақсатын қамтамасыз етеді. Мақсат – қорғаныстың әр ойын кезінде алаңның барлық бөлігін қамтуын қамтамасыз ету. Көптеген колледждер, NFL және мектеп командалары қолданған Wildcat шабуылының қазіргі нұсқасы бір қанатты формацияның көптеген элементтерін пайдаланады.

Жетістікке жеткен командалар

Бір қанатты жастар лигаларында, орта мектептерде, жоғары мектептерде және кейбір колледждерде сәтті жандануға ие болды. Ел бойынша табысқа жеткен бір қанатты орта мектептер командаларының мысалдары келтіріледі. 2005 жылы Вирджиния штатында үш команда бір қанаттымен штаттық плей-оффқа жолдама алды. Үш команданың екеуі, Джайлс және Осборн орта мектептері өз дивизиондарында жеңіске жетті. Джайлс орта мектебі 2006 жылы штаттық чемпионатқа оралды, сондай-ақ 1980 және 2013 жылдары бір қанаттыны пайдалану арқылы штаттық чемпионаттарды жеңді. 1998 және 1999 жылдары Вирджиния штатының Стерлинг қаласындағы Парк-Вью орта мектебі бір қанатты шабуылды қолдана отырып, қатарынан штаттық чемпионаттарға өтті. 2000 жылы Парк-Вью жаттықтырушысы Микки Томпсон жақын маңдағы Стоун Бридж орта мектебіне көшіп келгенде, ол бір қанаттыны өзімен бірге алып кетті. Нәтижесінде, Булдогс 12 аудандық, 9 аймақтық титулға ие болды және 2007, 2020 және 2021 жылғы AAA 5-ші дивизиондық штаттық титул ойындарында жеңіске жетті. 2010 жылдың 1 ақпанында Стоун Бриджтің шабуылдық үйлестірушісі Мэтт "Нефть Иті" Гриффис жақын маңдағы Брод Ран орта мектебінің бас бапкері болып тағайындалды. Гриффис "Грифф сүйегі" деп аталатын гибридтік және бір қанатты құрамаларын басқаратынын мәлімдеді. Делавэр штатының Уилмингтон қаласындағы Тауэр Хилл мектебі осы формацияны жетілдірді, бұл көптеген штаттық чемпионаттарға әкелді. Вирджиния штатының Фронт-Рояль қаласындағы Уоррен округінің орта мектебі де бір қанаттыны сәтті пайдаланды. Луиза округінде, Вирджинияда жергілікті орта мектеп 2003 жылдан бері бір қанатты формациясын қолданып, ұқсас табысқа қол жеткізді. Колтон Калифорния командасы үздіксіз жетістіктерге жетіп, алты маусым қатарынан плей-оффқа өтті. 1998 жылы The Menominee Maroons Мичиган орта мектебінің BB сыныптық футбол чемпионатында жеңімпаз атанды, ал 2006 және 2007 жылдары Мичиган орта мектебінің B сыныптық футбол чемпионатында жеңімпаз атанды, соңғы 2 жылда 28 рет жеңіске жетіп, соңғы 11 жылда штаттық плей-оффқа қатысты. 1971 жылы Калифорния штатының Корнинг қаласының Корнинг орта мектебінің кардиналдары жаттықтырушы Тег МакФадденнің басшылығымен теңгерімді бір қанатты шабуылды пайдалана отырып, 9-0 жеңіліссіз маусым өткізді. Олар штаттағы 4-ші дивизион бойынша бірінші орынды иеленген мектеп болды және МакФадден Cal Hi Sports бойынша жылдың жаттықтырушысы деп танылды. 1974 және 1975 жылдары Сент-Марк мектебінде (МА) Принстонның бір қанаттысы бойынша 13-1 рекорд орнатылды. 1980 жылы жаттықтырушы Тед Эрн Мориарти орта мектебіне бір қанаттыны алып келді, "Жауынгерлік" Пинтос үш мәрте штаттық чемпионатқа қатысып, 2 штаттық титулды жеңіп алды, бір жеңіліссіз маусым және төрт маусымда тек 3 жеңіліс болды. Фрэнк Ортиз соңғы маусымдарда көмекші жаттықтырушы болды. 1985 жылдан бері Санта-Роза орта мектебі жаттықтырушы Франк Ортистің басшылығымен бір қанатты формациясын қолданды. Арыстандар үш жылдан басқа жыл сайын плей-оффқа қатысып, 17 рет аудан титулын жеңіп алды, 1993, 1996, 1998, 2007, 2010, 2011 және 2012 жылдары Нью-Мексиконың АА штаттық чемпионатында жеңімпаз атанды және жалпы 13 штаттық финалға қатысты. Ксавьер орта мектебінің (Нью-Йорк) бас бапкері Крис Стивенс жақында команданың шабуылдауын бір қанатты етіп өзгертті. 2007 жылы олар 11-1 болды және Нью-Йорк католикалық орта мектептер футбол лигасының А дивизионында 39 ұпай жинады. Олардың Сеймус Келли мен Джимми Ковальскиде 1000 ярдқа ұшып келген екі ойыншысы болды, ал екеуі де 17 тачдаун соқты. Чемпионат ойындарында 8 минуттан аз уақыт қалғанда екі ұпайға артта қалған Ксавье 31 жауапсыз ұпай жинап, 10 жылдан астам уақыттан бері бірінші чемпионатты жеңді. Келесі аптада олар Фордэмді 20-14 есебімен жеңді, бұл ойын 1800 жылдардың соңына дейін барады. 2006 жылдан бері бір қанаттыны қолданып, олар лигадағы ең жоғарғы орындарда болды. 2007 жылы олар Нью-Йорктегі ең үздік үш мектептің қатарында болды. Олар 2012 жылы Нью-Йорк католикалық орта мектептер футбол лигасының тағы да чемпион атанды, бұл жолы АА дивизионында. Олар ойынға 34 ұпай жинап, 9 рет 35 немесе одан да көп ұпай жинады, 46 тачдаунға және 3700 ярдқа 9-2 есебімен жүгірді. 2005 жылы Массачусетс штатындағы Линндегі Сент-Мэри D4A Шығыс Масса титулын жеңіп алды. 2002 жылы жаттықтырушы Мелансон сол жерде бір қанаттыны орнатудан бұрын, Сент-Мэридің 1977 жылдан бері жеңіске жету маусымы болмаған. Канзаста Марк Блис 1997 жылы Конвей Спрингс орта мектебіне бір қанатты шабуылды енгізді, команданы Канзас 3A сыныптық футбол чемпионатында 1998, 2001, 2002 және 2003 жылдары жеңіске жеткізді. Конвей Спрингстегі жеті маусымында оның командалары 81-4 рекордты жинады, соның ішінде 62 ойындық жеңіліс тізімі болды. Конвей Спрингс бір қанатты шабуылды қолдануды жалғастыруда және 2004, 2008 және 2011 жылдары штаттық титулдарды қосты, жаттықтырушы Мэтт Билердің басшылығымен штаттық плей-оффқа үнемі қатысушы. Канзаста Эд Буллер бір қанатты шабуылға негізделген футбол династиясын құрды. Оның 40 жылдық жаттықтыру мансабы 1984 жылы аяқталды, Буллердің жалғыз жеңіліс маусымы оның бірінші маусымы болды. Буллер 335-78-7 рекордты жинады және Клайд Блюджейс командасын 10 жеңіліссіз маусымға және 39 қатарынан жеңіліссіз маусымға жетеледі. Небраскада Дэйв Сисардың "Скреминг Игл" жастар футбол командалары 8 маусым бойы бір қанатты шабуылды қолданды. Осы кезеңде олар 78-5 есебімен жеңіске жетіп, әр ойында 35-тен астам ұпай жинады және екі штаттық титулды жеңіп алды. Ол мұны 4 түрлі лигадағы 6 түрлі командамен жасады. Оның командалары сонымен қатар "толыққанды спиннер сериясы" және басқа да дәстүрлі бір қанатты ойындарын қолданды. 2006 жылы жаттықтырушы Сисар "Жастар футболында жеңіске жетудің қадамдық жоспары" атты кітап жариялады, бұл жастар бапкерлеріне осы "ескі мектеп" шабуылын орнатуға көмектесу үшін жазылған. Коннектикут штатында Энтони Сагнелла өзінің Норт Хейвен орта мектебінің командасымен бір қанаттыны қолданады, ол 2015 жылғы L сыныптық штаттық чемпионатына жетті және Нью Кананмен 42-35 есебімен жеңіліске ұшырады. Тейлбек Майк Монтано 1800-нен астам аяқпен жүгіріп өткен және 30 тачдаун соққан RB ретінде All State таңдауы болды. Колорадо штатында Брайан Кристенсеннің Акрон Рамс (1A сынып) орта мектеп футбол командасы бір қанатты шабуылды қолдануды жергілікті дәстүрге айналдырды. Акрон 2001 және 2002 жылдары қатарынан жеңіліссіз штаттық чемпионаттарды жеңіп алды. Олар сондай-ақ 2006, 2007 және 2008 жылдары штаттық титулдарды жеңіп алды. Кристенсеннің командалары 1996 жылдан бері плей-оффқа қатысып, осы кезеңде штаттық плей-оффтың кемінде жартылай финалына 4 реттен басқа барлық реттерде жетті. Акрон Рамс бір қанатты шабуылды орындаудағы "көрегендігімен" танымал. Бір бапкер Акронның бір қанатты шабуылын "әр ойында артқы жағындағы қытай өрт сөндірушісі" деп сипаттады. Сіз қатесіз қорғаныс ойнауыңыз керек немесе Акронның бір қанатты шабуылы сізді жеңіп алады. Кристенсен 1996 жылы Акрон бағдарламасын иеленді, Акрон бойынша оның жалпы рекорды: 163-31 (.841 жеңіс пайызы). Айова штатында Боб Ховард Сигурни Кеота Сэведж Кобрас (2A) командасының бапкері Кобрасты үш штаттық чемпионатта (1995, 2001, 2005) жеңіске жеткізді, бір қанатты шабуылды қолдана отырып. Ол Сигурнидегі бапкерлік мансабын бастаған 1970 жылдары осы шабуылды қолданды, Сигурни мен Кеота командалары біріккенге дейін. 2005 жылы мақтанышпен айтуға болады, Кобраның бір қанатты шабуылы маусымдағы 696 ұпаймен жаңа штаттық рекордты орнатты, соның ішінде 9 рет тұрақты маусым ойындарында 537 ұпай жинады, ал 2007 жылы Кобралар бір ойында 718 ярдты жинап, жаңа штаттық жүгіру рекордын орнатты. Ховард 2006 жылғы маусымнан кейін Сигурни Кеотадан кетіп, Уэбстер Сити орта мектебінің жаңа бас бапкері болды және бұрынғы мақтанды бағдарламаны қайта құруға міндеттелді, ол 1996 жылдан бері 6 ойыннан жоғары жеңіске жетпеген және 3A сыныптық плей-оффқа қатыспаған. Оның мақтанышпен айтуға болады, бір қанатты шабуылын орнату арқылы 2007 жылы Lynx 2200 ярдтан астам жерде 2-ші ауданда жүгіру бойынша көшбасшы болды, жалпы есебі 3-6 болса да. Алайда, 2008 жылы Lynx тек плей-оффқа ғана емес, сонымен қатар 7-4 есебімен маусымын аяқтады. Тейлбек Джон Хилл 1420 ярдқа жүгірді, бұл мектеп тарихындағы алтыншы ең жоғары көрсеткіш. 2008 жылдың 21 қыркүйегінде Майами Долфинс бір қанатты шабуылдың нұсқасын қолданды (әсіресе...

The single wing has had a successful revival in youth leagues, middle schools, high schools, and some colleges. Here are some examples of single wing high school teams that have had success all across the country. In 2005, Virginia saw three teams ride the single wing to the state playoffs. Two of the three teams, Giles High School and Osbourn High School, actually won their division. Giles High School returned to the state championship game in 2006, and also won state championships using the single wing in both 1980 and 2013. In 1998 and 1999, Park View High School in Sterling, Virginia advanced to consecutive state championships using the single wing offense. When Park View coach Mickey Thompson moved to nearby Stone Bridge High School in 2000, he took the single wing with him. As a result, the Bulldogs have won 12 District titles, 9 Region titles and won the 2007, 2020, and 2021 AAA Division 5 State title games. On February 1, 2010, Stone Bridge Offensive Coordinator Matt "Hate Dog" Griffis was named Head Coach of nearby Broad Run High School. Griffis announced he will be running the Single Wing as well as his hybrid Single Wing formation dubbed the "Griff Bone". Tower Hill School in Wilmington, Delaware perfected this formation which led to numerous state championships. Warren County High School in Front Royal, Va. also used the single wing to moderate success. In Louisa County, Va., the local high school has had similar success by running the single wing formation since 2003. Colton California has been a consistently successful single wing team by reaching the state playoffs on six consecutive seasons. In 1998 The Menominee Maroons won the Michigan high school class BB football championship, and in 2006 and 2007 won the Michigan High School Class B football championship, winning 28 consecutive games over the last 2 years, and reaching the state playoffs for the last 11 years. In 1971 the Corning High School Cardinals of Corning, California had a 9–0 undefeated season utilizing a balanced single wing offense under coach Tag McFadden. They were the number one rated school Division 4 in the state and McFadden was garnered coach of year by Cal Hi Sports. In 1974 and 1975, St. Mark's School (MA) compiled a 13–1 record running the Princeton Single Wing. In 1980 Coach Ted Hern brought the single wing to Moriarty High School, the "Fighting" Pintos made three state championship appearances winning 2 state titles, one undefeated season and suffering only 3 losses in four seasons. Coach Frank Ortiz was an assistant coach in the later seasons. Since 1985, Santa Rosa High School has used the single wing formation under Coach Frank Ortiz. The Lions have made the playoffs every year except three, won their district title 17 times, won the New Mexico AA State Championships in 1993, 1996, 1998, 2007, 2010, 2011, and 2012 and made a total of 13 State Finals appearances. Xavier High School's (NYC) Head Coach Chris Stevens recently changed the team's offense to the single wing. In 2007, they went 11–1, and averaged 39 points in the New York Catholic High School Football League A Division. They had two 1,000 yard rushers in Seamus Kelly and Jimmy Kowalski, while both also scored 17 TDs. In the championship game trailing by two scores with less than 8 minutes to play, Xavier scored 31 unanswered points to win their first championship in over 10 years. The following week they beat Fordham Prep 20–14 in the annual "Turkey Bowl", a game that dates back to the late 1800s. Running the single wing since 2006, they have been at the top of league in rushing. In 2007, they were in the top three rushing and scoring schools in New York. They again won a championship in the New York Catholic High School Football League in 2012 this one coming in the AA division. They averaged 34 points a game scoring 35 or more points 9 times, rushed for 46 touchdowns and 3,700 yards with a 9–2 record. In 2005 St. Mary's of Lynn in Massachusetts won the D4A Eastern Mass Title following two consecutive division titles with Ed Melanson running the Single Wing. Prior to Coach Melanson installing the Single Wing there in 2002, St. Mary's had not had a winning season since 1977. In Kansas, Mark Bliss installed the Single Wing offense at Conway Springs High School in 1997, coaching the team to Kansas Class 3A state championships in 1998, 2001, 2002, and 2003. During his seven seasons at Conway Springs, his teams compiled a record of 81–4, including a 62 game winning streak. Conway Springs continues to run the Single Wing offense and added state titles in 2004, 2008, and again in 2011 and are perennial playoffs contenders under Coach Matt Biehler. In Kansas, Ed Buller created a football dynasty centered around the Single Wing offense. In his 40 years of coaching, which ended in 1984, Buller's only losing season was his first. Buller compiled a record of 335–78–7 and coached the Clyde Bluejays to 10 undefeated seasons along with 39 consecutive winning seasons. In Nebraska Dave Cisar's Screaming Eagle youth football teams have been running the Single Wing offense for 8 seasons. During that time period those teams have gone 78 5 and averaged over 35 points per contest and won two State Titles. He did this with 6 totally different teams in 4 different leagues in various age groups. His teams even used the famous "fullback full spinner series" along with the other traditional Single Wing plays. Coach Cisar published a book "Winning Youth Football a Step by Step Plan" in 2006 to help youth coaches install this "old school" offense. In Connecticut Anthony Sagnella runs the single wing with his North Haven High School Team that reached the 2015 Class L state Championship Game and were defeated by New Caanan, 42–35. Tailback Mike Montano was an All State Selection as a RB with over 1800 Rushing yards and 30 TDs. In Colorado, Brian Christensen's Akron Rams (Class 1A) high school football team has made running the Single Wing offense a local tradition. Akron won back to back undefeated state championships in 2001 and 2002. They also took home State titles in 2006, 2007, and 2008. Christensen's teams have made the playoffs every year since 1996 and have made it to at least the semi finals of the state playoffs all but 4 times within that span. The Akron Rams are renowned for their "exceptional prowess executing the single wing offense." One coach characterized Akron's single wing attack as, "A Chinese fire drill in the backfield every single play. You have to play mistake free defense or Akron's single wing attack will burn you." Christensen took over the Akron program in 1996, his overall record at Akron is: 163–31 (.841 winning percentage). In Iowa, Bob Howard, the coach of the Sigourney Keota Savage Cobras (2A), has led the Cobras to three state championships (1995, 2001, 2005), using the single wing offense. He used the offense when he first started coaching at Sigourney in the 1970s, before Sigourney and Keota conjoined teams. In 2005 the vaulted Cobra single wing offense set a new state record for points in a season with 696, 537 of which coming in the nine regular season games, and in 2007 the Cobras set a new state rushing record racking up 718 yards in a single game. Howard left Sigourney Keota after the 2006 season to become the new head coach at Webster City High School and was charged with rebuilding a once proud program that hadn't won over six games or made the Class 3A playoffs since 1996. Installing his vaunted single wing offense, in 2007 the Lynx led District 2 in rushing by gaining over 2,200 yards on the ground despite their overall record of 3–6. However, in 2008, the Lynx not only made the playoffs for the first time in 12 years, but also finished the season with a final record of 7–4. Tailback John Hill rushed for 1,420 yards—the sixth highest total in school history. On September 21, 2008, the Miami Dolphins used a version of the single wing offense (specifically the Wildcat offense) against the New England Patriots on six plays, which produced five touchdowns (four rushing and one passing) in a 38–13 upset victory, after its successful adoption on the college and high school level by several teams. The 1957 Cass Township, exclusively used single wing offense. The Cass (Schuylkill County) PA Condors rolled through a season unbeaten, untied, and unscored upon over 50 years ago, going 9–0 in the regular season before defeating Shamokin, 2–0, in a special playoff for the Eastern Conference Southern Division title for a season of 10–0. They are the only high school football team in Pennsylvania that can lay claim to that feat. The late Coach Pat Droskinis, listed in the PA Sports Hall of Fame, coached them and led by a strong 4–5–2 defense that featured All State ends in 6 foot 3 Russ Frantz and 6 2 Harry Butsko, the Cass Twp Condors blanked Minersville, Nescopeck, West Mahanoy Township, Schuylkill Haven, Ashland, Blythe Township, Mahanoy Township, Lansford and Saint Clair, and then Shamokin in the playoff game (2–0). In Pittsburgh, Coach Pete Dimperio ran the single wing at Westinghouse High School from 1946 to this retirement in 1966. Westinghouse played in the City League championship game every one of those 21 years and they won 17 times. Coach Dimperio's league play record was a phenomenal 118–5–1 and (158–26–1 overall). His Bulldog teams ran the single wing formation with mostly buck lateral and fullback spinner plays. He did not use a multitude of plays, rather he won because his players were so well schooled and disciplined they were all but unstoppable. When Coach Dimperio started at Westinghouse the student body was mostly the children of Italian immigrants, but by the late 1950s it was almost 100% African American. It didn't matter to Coach Dimperio; he and his single wing won nonetheless. Being from a relatively poor inner city school, Westinghouse usually had no assistant coaches and rarely suited up more than 40 players. Yet, in exhibition games against some of the biggest suburban schools, Westinghouse usually won. Once in an exhibition game against South Hills Catholic which suited up 90 players and had five coaches, Coach Dimperio's deceptive single wing made mincemeat of the heavier and slow opponent to the point where one of the South Hills Catholic coaches remarked, "they (the Westinghouse backs) ran down the field so many times it looked like track practice." Coach Dimperio was inducted into the Pennsylvania Sports Hall of Fame in 1964. Keith W. Piper, head coach at Denison University (Ohio) had played center in the single wing in high school and at Baldwin Wallace University, and he went against trends by using that offense for three seasons at Denison in the early 1960s. After the Big Red went 0–8–1 in 1977, he returned to the single wing for good because tailback Clay Sampson offered a dual threat. He became the only player in Division III history to rush for 3,000 yards and pass for 3,000 in a career when he totaled 6,920 yards for Denison from 1977 to '80. In 1985 Piper's single wing offense featured a potent mix of speed, athleticism and experience that produced an average victory margin of 29.6 points. That year Denison set nine school season team records—including most total yards of offense (4,330), most rushing yards (3,510) and most points (377)—and set five single game school marks.