Ирландияның Донегол округіндегі Інішоуэн түбегі – Ирландия аралдағы ең үлкен түбек. Малин Хед, Грианан-айлех тарихи жерлері бар. Саяхатқа арналған ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландияның Донегал графтығындағы үлкен түбек
Large peninsula in County Donegal, Ireland
Инишовен – Ирландияның Донегал графтығының солтүстігінде орналасқан түбек. Инишовен – Ирландия аралындағы ең үлкен түбек. Инишовен түбегіне Ирландияның ең солтүстік нүктесі – Малин Хед кіреді. Айлек патшалығының патшалық ордасы болған Грианан Айлех сақиналы қамалы түбектің кіреберісінде орналасқан.
Inishowen is a peninsula in the north of County Donegal in Ireland. Inishowen is the largest peninsula on the island of Ireland. The Inishowen peninsula includes Ireland's most northerly point, Malin Head. The Grianan of Aileach, a ringfort that served as the royal seat of the over kingdom of Ailech, stands at the entrance to the peninsula.
География
Инишовен – 884,33 шаршы километр (218 523 акр) аумақты жарты аралы, Ирландия аралының ең солтүстік бөлігінде орналасқан. Солтүстігінен Атлант мұхиты, шығысынан Фойл шығалағы, батысынан Суилли шығалағы шектеседі. Оңтүстігінде аралдың қалған бөлігімен жалғасқан, көбінесе Ирландия Республикасының Донегал графтығында жатыр. Жарты аралдың оңтүстік-шығыс бөлігі Солтүстік Ирландияның Лондондерри графтығында орналасқан, ол 17 ғасырдың басында Лондон компанияларының тілегі бойынша Ольстерді жайылдыру аясында Донегал графтығынан берілді. Жарты арал Солтүстік Ирландияның қалған бөлігінен Фойл өзенімен бөлінеді. Соңғы мұз дәуірінде жарты арал арал болған. Инишовен халқының көп бөлігі шеткі жағалау аймақтарында тұрады, ал ішкі аймақ көбінесе батпақты жерлермен жабылған аласа таулардан тұрады. Олардың ең биігі – теңіз деңгейінен 619 метр биіктіктегі Слив Снагт тауы. Басқа ірі төбелер Малин-Хед түбегінде және батыс Инишовендегі Урис төбелерінде орналасқан. Географиялық орнына байланысты Инишовенде ауа райы салыстырмалы түрде қоңышкер болады, жазда температура Ирландияның басқа аймақтарына қарағанда сәл төмен, ал қыста сәл жоғары, әсіресе ұзақ суық ауа райы кезінде. Инишовенде бірнеше порты бар, олардың кейбіреулері коммерциялық балық аулау үшін пайдаланылады, олардың ішінде Гринкастл, Бунаги және Линан бар. Фойл шығалағын маусымдық паром кесіп өтеді, Гринкастлды Лондондерри графтығындағы Магиллиганмен байланыстырады, ал тағы бірі Суилли шығалағын кесіп, Бункрананы Ратмулланмен қосады. Фахан ауылында жеке меншікке тиесілі марина бар. Инишовен жағалауында бірнеше кішкентай аралдар бар, ең танымалдары – Иништрахулл және Глашеди аралдары, екеуі де адам тұрмайды, бірақ біріншісі 20 ғасырдың басына дейін мекенделген. Инч, Суилли шығалағында орналасқан, техникалық тұрғыдан енді арал емес, өйткені ол Фаханның оңтүстігіндегі Тубанмен байланыстыратын құрылысқа ие. Суилли шығалағы – фьорд сияқты шығалақ, ол Британ империясы үшін көп жылдар бойы терең су порты ретінде стратегиялық маңызға ие болды. Ол сонымен қатар графтардың қашуының бастапқы нүктесі ретінде де танымал. Фойл шығалағы Фойл өзеніне және Дерри қаласына кіреберіс ретінде маңызды, бірақ Суилли шығалағынан әлдеқайда жақсырақ емес, Лондондерри портына кемелерді жеткізу үшін бағыттаушы қайықтың көмегі қажет. Қазіргі уақытта Ирландиядағы ең ірі фермалардың бірі – Гриан фермасының бөлігін құрайтын үлкен жер көлемі, Бёрнфут ауылынан Бридженд және Бертке дейін Суилли шығалағының жағалауынан қайта жаратылды. Бұл жердің контуры оның тегістігінен анық көрінеді, оны қоршаған таулы аймақтан ерекшелейді.
Inishowen is a peninsula of 884.33 square kilometres (218,523 acres), situated in the northernmost part of the island of Ireland. It is bordered to the north by the Atlantic Ocean, to the east by Lough Foyle, and to the west by Lough Swilly. It is joined at the south to the rest of the island and is mostly in County Donegal in the Republic of Ireland. The south eastern part of the peninsula lies in County Londonderry, Northern Ireland, having been transferred from County Donegal at the behest of the London companies as part of the Plantation of Ulster in the early 17th century. The peninsula is separated from the rest of Northern Ireland by the River Foyle. After the last ice age, the peninsula was an island. Most of Inishowen's population inhabits the peripheral coastal areas, while the interior consists of low mountains, mostly covered in bogland, the highest of which is Slieve Snaght, which is 619 metres (2,030 feet) above sea level. Other major hills are located in the Malin Head peninsula, as well as the Urris Hills in west Inishowen. Due to its geography, Inishowen usually has relatively more moderate weather conditions, with temperatures slightly lower than in other parts of Ireland in summer and slightly warmer in winter, especially during extended cold weather periods. Inishowen has several harbours, some of which are used for commercial fishing purposes, including Greencastle, Bunagee and Leenan. A seasonal ferry service crosses the Foyle, connecting Greencastle with Magilligan in County Londonderry, while another crosses the Swilly, connecting Buncrana with Rathmullan. The village of Fahan has a privately built marina. There are several small outlying islands off the Inishowen coast, most notably Inishtrahull and Glashedy islands, both uninhabited, although the former was inhabited until the early twentieth century. Inch, located in Lough Swilly, is technically no longer an island, as it has a causeway connecting it to the mainland at Tooban, south of Fahan. Lough Swilly is a fjord like lough, and was of strategic importance for many years to the British Empire as a deep water harbour. It is also famous as the departure point of the Flight of the Earls. Lough Foyle is important as the entrance to the river Foyle, and the city of Derry, but is much shallower than Lough Swilly, and requires the use of a guide boat to guide ships to and from Londonderry Port. A large area of land, most of which now forms part of Grianán Farm, one of the largest farms in Ireland, was reclaimed from a shallow area of Lough Swilly, stretching from the village of Burnfoot to Bridgend and Burt. The outline of this land is plainly visible due to its flatness, showing a marked contrast to the more mountainous area surrounding it.
Тарих
Птолемейдің "Географиясы" (2-ғасыр) кітабында Ουεννικνιον (Венникнион, шамамен *wen "достар") деп аталатын нүкте сипатталған, бұл, мүмкін, Инишовенге қатысты. Донегал графтығы құрылуынан бұрынғы ғасырларда, аймақ Инис Эогайн (Эоган аралы) деп аталды, ол Ниаллдың тоғыз құймасының ұлы Эоган мак Неиллдің есімімен аталады. Инис Эогайн – Меик Лохлайнның (Эоган руынан тараған) ежелгі отаны, олар соншалық күшті болғандықтан, Лимерик патшасының құшағына түсіп, ол Аилекке солтүстікке келіп, Аилек қамалын қиратуға бұйрық берді, сондай-ақ әрбір сарбаз қамалды қайта жарауын болдырмау үшін бір тас алып кетуі керек еді. Кейін, Меик Лохлайнның әлсіреуінен кейін, Нормандық Ольстер графтығы Инишовенге кеңейіп, осы процесте Гринкастл қаласын құрды. 14-шы ғасырдың басындағы Брюс шапқыншылығынан кейін, О Дохарти руы (Конаилл руынан тараған) Лагган ауданындағы өз отанын жоғалтқандықтан, оны бірте-бірте басып алды. Инишовенде ертедегі қоныстарға жататын көптеген тарихи ескерткіштер бар, оның ішінде бірнеше қамалдардың қираған қалдықтары және Гриан Аилх қамалы бар. Берттегі ежелгі Грианн Айлиг қамалы – Ирландияның Жоғары Патшаларының бір кездегі ордасы, соның ішінде көптеген ғасырлар бойы Инис Эогайнде билік еткен Меик Лохлайнның екі Жоғары Патшасы да осы қамалда отырған. Ол 19-шы ғасырда қалпына келтірілді, бірақ соңғы жылдары болған зақымдар оңтүстік қабырғаның ішінара құлауына әкеп соқты. Инишовендегі маңызды қамалдардың қираған қалдықтарының арасында Доаг аралындағы Каррикабраги, Гринкастлдағы Норман қамалы, Инч қамалы, Бункрана қамалы және Элаг қамалы бар. 1196 жылы, 1177 жылы Ольстерді басып алған англо-нормандық рыцарь Джон де Курси, Cenél Conaill патшасын жеңіп, Донегал графтығының көп бөлігі оның ықтиярында болды. Екі жылдан кейін ол Инишовенді қирату үшін қайта келді. Алайда, келесі науқандарда де Курси О'Нилл руы мен олардың басшысы Аед Мейттен жеңіліп, Ольстердің батыс бөлігін басып алуға шамасы келмеді. 1608 жылы О'Доэрти руының басшысы және Инишовеннің лорды сэр Каир О'Доэрти Дерриді өртеп, О'Доэрти көтерілісін бастады. Көтеріліс жеңілгеннен кейін, О'Доэрти руының жерінің көп бөлігі Артур Чичестерге берілді. 1990 жылы Дерриде О'Доэрти руының салтанаты өтті, оның барысында Испаниялық Рамон Сальвадор О'Доэрти салтанатты түрде "Инишовеннің лорды" болып тағайындалды және дәстүрлі ақ таяқ алды. Ирландиядағы ең қасіретті жол апаты 2010 жылдың шілдесінде Инишовенде болды.
Ptolemy's Geography (2nd century) described a point called Ουεννικνιον (Wenniknion, perhaps from *wen "friends") which probably referred to Inishowen. Predating the formation of County Donegal by centuries, the area was named Inis Eoghain (the Island of Eoghan) after Eógan mac Néill, son of Niall of the Nine Hostages (Niall Naoigeallach, a High King of Ireland), whose name was also used for Tyrone (Irish: Tír Eoghain). Inis Eoghain is also the ancient homeland of the Meic Lochlainn (descended from the tribe of Eoghan), a clan that grew so formidable that they eventually came under siege by a Limerick King, who came north to Aileach, and ordered the destruction of Aileach fort, and that each soldier was to carry away a stone from the fort in order to prevent its rebuilding. Later, after the decline of the Meic Lochlainn, the Norman Earldom of Ulster expanded into Inishowen, founding Greencastle in the process. After the Bruce invasion in the early 14th century, the Ó Dochartaigh clan (descended from the tribe of Conaill), gradually conquered it as they lost their own homeland in the Laggan, a district in the east of Tír Conaill. Inishowen has many historical monuments, dating back to early settlements, including the ruins of several castles, and the fort at Grianán Aileach. The ancient Grianán Ailigh fort at Burt was the one time seat of the High Kings of Ireland, including both High Kings of the Meic Lochlainn, who held power in Inis Eoghain for many centuries. It was restored in the nineteenth century, although some damage in recent years has resulted in the partial collapse of the south side wall. Among the main castle ruins of Inishowen are Carrickabraghey on the Isle of Doagh, the Norman Castle at Greencastle, Inch Castle, Buncrana Castle and Elagh Castle. In 1196, John de Courcy, an Anglo Norman knight who had invaded Ulster in 1177, defeated the King of the Cenél Conaill and most of County Donegal was at his mercy. Two years later he returned to devastate Inishowen. However, in subsequent campaigns de Courcy was defeated by Clan O'Neill and their Chief Áed Méith and found himself unable to conquer the western part of Ulster. In 1608 Sir Cahir O'Doherty, the Chief of the Name of Clan O'Doherty and Lord of Inishowen, launched O'Doherty's Rebellion by burning Derry. After the defeat of the uprising, most of Clan O'Doherty's territory was awarded to Arthur Chichester. In 1990, an O'Doherty clan ceremony was held in Derry, during which Ramon Salvador O'Dogherty of Spain was installed as ceremonial "Lord of Inishowen" and received a traditional white wand of office. Ireland's deadliest road accident happened at Inishowen in July 2010.
Демография
2016 жылғы Ирландияның соңғы халық санағында Инишовенде 40 544 адам тұрды. Бункрана – Инишовеннің ең ірі қаласы, оның қалалық ауданында 2016 жылы 6 785 адам өмір сүрді.
At the last Census of Ireland in 2016, Inishowen counted a population of 40,544 Buncrana is the largest town in Inishowen, with a 2016 population of 6,785 in its urban area.
Саясат
Ұлттық деңгейде Инишовен Донегал сайлау округінің бір бөлігін құрайды, ол Ирландия парламенті Оирехтастың төменгі палатасы – Dáil Éireann-ге бес TD депутатты сайлайды. Аймақтық деңгейде Инишовен сайлау аймағы, муниципалды округ болып табылады және Донегал округтік кеңесіне тоғыз кеңесші сайлайды. Қазіргі уақытта үш мүшесі Fianna Fáil партиясынан, екі мүшесі Sinn Féin және Fine Gael партияларынан, бір мүшесі Лейбористтік партиядан және бір тәуелсіз депутат бар.
On a national level, Inishowen forms part of the Donegal constituency, which elects five TDs to Dáil Éireann, the lower house of the Oireachtas (the Irish Parliament). At the county level, Inishowen is an electoral area, a Municipal District, electing nine councillors to Donegal County Council. Currently there are three members of Fianna Fáil, two each of Sinn Féin and Fine Gael, one from the Labour Party and one independent.
Медиа
Донегалдың басқа аймақтарында қолжетімді радиостанциялар мен газеттерден өзге, Инишоуэн түбегінде ғана орналасқан бірнеше бұқаралық ақпарат құралдары бар, олардың ішінде екі газет («Inish Times» және «Inishowen Independent», екеуі де Бункрана қаласында жарияланады) және бір онлайн күнделікті жергілікті жаңалықтар сервисі («InishowenNews.com») бар. Инишоуэн үшін дәстүрлі жаңалық көзі – 1772 жылдан бері жақын орналасқан Дерри қаласында шығарылатын «Derry Journal» газеті. Ол әлі де түбек үшін ресми газет ретінде қызмет етеді.
In addition to the radio stations and newspapers available elsewhere in Donegal, there are several media outlets that are based solely on the peninsula, including two newspapers (the Inish Times and the Inishowen Independent, both of which are published in Buncrana) and one online daily local news service (InishowenNews. com). The traditional news source for Inishowen is the Derry Journal, published in nearby Derry city, since 1772. It still serves the peninsula as a paper of record.
Туризм
Инишовен – «Жабайы Атлантика жолының» басталуы (немесе аяқталуы) нүктесі. Инишовен 100 туристік маршруты – шамамен 100 мильдік, белгіленген көркемдік айналым жол, ол жартыаралдың айналасын қамтиды. Бұл маршрут жартыаралдағы көптеген туристік көрікті жерлерден өтеді немесе олардың жанынан өтеді. Маршрут Бриджендтен басталады, онда үлкен карта мен ақпараттық тақталар орналасқан. Жағалаулық маршруттың бірінші бөлігі – Суилли көлінің жағалауымен жүреді. Ол Инч аралынан, Фаханнан (көк туы бар жағажай), Фаханның 18 лункалы гольф алаңынан, Бункрана қаласынан және Туллиарван диірменінен (Бункрана аймағындағы 250 жылдан астам мата өндірісінің тарихын баяндайтын аңтартау орталығы) өтеді. Маршрут Суилли көлінің батыс жағалауымен жалғасады. Ол Дунри жағажайынан, Дунри бекінісінен (әскери мұражай) өтеді, содан кейін Мамор ойысына (Урис таулары мен Рагтин-Мор тауы арасында), Линан шығанағына, Дунаффқа, Хедке, Туллах шығанағына (көк туы бар жағажай) қарай Клонмани және Бэллилиффин ауылдары арқылы өтеді. Бэллилиффинде 18 лункалы гольф алаңы бар. Содан кейін маршрут Доаг аралынан өтеді (онда ашаршылық мұражайы мен аңтартау орталығы орналасқан). Одан кейін – Карнданог, Инишовендегі екінші ірі қала, содан кейін маршрут қайтадан солтүстікке қарай Малин қаласы арқылы, Бес саусақты жағажайдан өтіп, содан кейін Ноккамани Бенс жартасынан көрініс ашылатын жерге көтеріледі, одан кейін Атлантика мұхитына қарап, теңіз деңгейіне түседі. Солтүстік-шығыс жағалауында маршрут Кулдафф ауылы мен Кулдафф шығанағы (тағы бір көк туы бар жағажай), Трамон шығанағы және Киннагое шығанағы арқылы өтеді. Шығысқа қарай, ол Лох-Фойлге, содан кейін Гринкастлге (балық аулау қайықтары пайдаланатын порты және Солтүстік Ирландиядағы Магиллиганнан келетін автопаромдардың түсу порты) жетеді. Содан кейін, жол оңтүстікке қарай Лох Фойл бойымен жүріп, Мовилл қаласы, Квигли нүктесі және Мафф ауылынан өтеді.
Inishowen is at the starting (or ending) point of the Wild Atlantic Way. The Inishowen 100 tourist route is an approximately 100 mile signposted scenic drive around the peninsula. It takes in or passes nearby many of the tourist sights and places of interest on the peninsula. It starts at Bridgend where there is a lay by with a large map and information boards. The first leg of the coastal route is along the coast of Lough Swilly. It passes Inch Island, Fahan (a blue flag beach), Fahan 18 hole Golf Course, Buncrana Town, Tullyarvan Mill (An interpretive centre tracing over 250 years of textile production in the Buncrana area.). It continues along the western coast on Lough Swilly. The route passes Dunree beach, Dunree Fort (military museum) and then turns inland for Mamore Gap (between the Urris Hills and Raghtin More mountain), Leenan Bay, Dunaff, Head, Tullagh Bay (a blue flag beach), through the villages of Clonmany and Ballyliffin. Ballyliffin has an 18 hole golf course. The route then passes the Isle of Doagh (where there is a famine museum and an interpretive centre). Next is Carndonagh the second largest town in Inishowen, after which the route turns North again through Malin Town, past Five Fingers Strand and then up onto cliff top viewpoint at Knockamany Bens, then down again to sea level with the route looking out into the Atlantic, before heading to Ireland's most northerly point Malin Head. On the North Eastern coast, the route passes through Culdaff village and Culdaff Bay (another Blue Flag beach), Tramone Bay, and Kinnagoe Bay. Further East, it reaches Lough Foyle and then Greencastle (a port used by fishing boats and a landing point for the car ferry from Magilligan in Northern Ireland). Then, as the road heads South along Lough Foyle, it passes through Moville town, Quigley's Point and the village of Muff.
Мұражайлар
Лагакурридегі Доаг аралындағы аштық ауылы келушілерді 1840 жылдардағы аштық кезеңінен бастап қазіргі уақытқа дейін тарихи саяхатқа алып шығады. Онда сабаннан төселген шатырлы үйлер, үлкен музей және шеткерде, оқшауланған жерде өмір сүрген адамдардың тұрмысын көрсететін экскурсиялар бар. Форт-Данри әскери мұражайы бұрынғы жағалау қорғанысы және бекінісі орналасқан Форт-Данриде орналасқан. Наполеон соғыстары кезінде бұл форт Луг Свиллиді қорғау мақсатымен салынған. Мұражайға қайта жаңартылған қару-жарақтар, әскери лагерь және жер асты бункерлері кіреді. Инишовен теңіз мұражайы мен планетарийі 1994 жылы теңіз тарихына құштар болған және Гринкастл портындағы Ескі жағалау күзет стансасын сатып алу үшін қаражат жинаған адамдар тарапынан құрылды. Мұражайда фотосуреттер мен тарихи заттар ұсынылған. Музейге жаңадан салынған қосымша ғимаратта планетарий орналасқан. Мұражайдың алдында Инишовен түбегінен теңізде қаза тапқандарға арналған ескерткіш тұрғызылған.
The famine village on the Isle of Doagh in Lagacurry takes visitors on a tour from the famine days of the 1840s to the present. It includes thatched cottages, a large walk through museum, and guided tours of life in an isolated place living on the edge. Fort Dunree Military Museum is located at the site of the former coastal defence and fortification at Fort Dunree. During the Napoleonic Wars, the fort was built to defend Lough Swilly. The museum includes restored guns, a military camp and underground bunkers. The Inishowen Maritime Museum & Planetarium was founded in 1994 by maritime history enthusiasts who raised funds to buy the Old Coast Guard Station on Greencastle Harbor. The museum includes photographs and artefacts. A planetarium is housed in an extension built to the museum. There is a memorial to those lost at sea from the Inishowen Peninsula in front of the museum.
Гелл ойындары
Инишовен жарты аралындағы түрлі приходтарды ұсынатын бірнеше гэль футбол клубы бар. Әр клубтың әртүрлі жынысты және жас топтарына арналған футбол командалары бар. Барлық клубтар жасөспірімдер деңгейінде шәймерден ойнаса да, әзірге ешқайсысы тұрақты түрде ересектер командасын алаңға шығармайды. Жергілікті клубтарға Beart CLG (Бурт қаласында), Buncrana GAA клубы, Carndonagh GAA клубы, Malin GAA клубы, Moville GAA клубы және Urris GAA клубы кіреді.
Inishowen has a number of Gaelic football clubs which represent the various parishes on the peninsula. Each club has different football teams for both sexes and a variety of age groups. While hurling is played at underage level by all the clubs there is, of yet, no adult team fielded on a regular basis by any of them. Local clubs include Beart CLG (in Burt), Buncrana GAA club, Carndonagh GAA club, Malin GAA club, Moville GAA club, and Urris GAA club.
Қауымдастық футболы
Инишовен футбол лигасы (IOFL) — Инишовен түбегіндегі футбол (футбол) клубтарының әуесқой лигасы.
The Inishowen Football League (IOFL) is an amateur league for football (soccer) clubs in the Inishowen peninsula.
Басқа спорт түрлері
Инишовен регби клубы Карнданаг қаласында орналасқан. Аймақта велосипед спорты, гольф, атпен жүру, каякинг, атыс (мысалы, Солтүстік Инишовен қару клубында), серфинг және тауға көтерілу сияқты басқа да спорт түрлері бар.
Inishowen Rugby Club is based at Carndonagh. Other sports in the area include cycling, golf, horse riding, kayaking, shooting (for example at North Inishowen Gun Club ), surfing and rock climbing.